Συνεντευξη με τα χρωματα [Ϟε΄]: Το κοκκινο στα δεντρα
Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.
Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.
Συνέντευξη με τα χρώματα
[Ϟε΄]
Το Κόκκινο στα δέντρα
[ιβ´]
-Αφού ξεκουραστήκαμε λίγο, συνεχίζω εγώ το κόκκινο χρώμα Άνθρωπε να σου λέω για τα κόκκινα τριαντάφυλλα, την προσφορά τους και τους συμβολισμούς τους.
Μπορεί μεν να λέμε ότι ‘τα διαμάντια είναι παντοτινά’ αλλά τα κόκκινα τριαντάφυλλα σαν συμβολισμός του έρωτα, είναι πολύ παλαιότερα από αυτόν των διαμαντιών.
Ένα μπουκέτο λοιπόν από κόκκινα τριαντάφυλλα στις μέρες μας είναι το καλύτερο δώρο για να εκφράσουμε την αγάπη μας. Ένα ‘πρέπει’ σε επετείους ερωτικών σχέσεων (γάμων, αρραβώνων κλπ.), απαραίτητο βεβαίως σε προτάσεις γάμου, όπως επίσης, κατά το έθιμο και στην γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου.
Μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι στην Δυτική, τουλάχιστον, τέχνη και λογοτεχνία δεν υπάρχει πιο διαδεδομένο και σταθερό σύμβολο για την έκφραση της αγάπης και της ομορφιάς από τα κόκκινα τριαντάφυλλα, γι’ αυτό και τα συναντάμε συχνά, σαν τέτοια, σε πίνακες ζωγραφικής, σε κινηματογραφικές ταινίες, τραγούδια και σε άλλες μορφές τέχνης.
Τα κόκκινα τριαντάφυλλα άρχισαν την λαμπρή συμβολική ιστορία τους σαν λουλούδια του έρωτα, από την ελληνική και ρωμαϊκή εποχή όπου ήταν συνδεδεμένα με την Αφροδίτη, την θεά του κάλους και μητέρα του Έρωτα.
Κατά την ελληνική μυθολογία τα τριαντάφυλλα παλιά ήταν μόνο άσπρα.
Όταν όμως η θεά Αφροδίτη έμαθε πως ο αγαπημένος της Άδωνις ξεψυχούσε τραυματισμένος από την επίθεση του ζηλιάρη εραστή της Άρη, που είχε μεταμορφωθεί σε άγριο κάπρο, έτρεξε να προλάβει ζωντανό, ξυπόλητη από την βιασύνη της τον πανέμορφο νεαρό που βρισκόταν πεσμένος σε ένα σημείο με άσπρες τριανταφυλλιές.
Τα γυμνά πόδια της θεάς ξεσκίστηκαν από τα αγκάθια των τριαντάφυλλων και το αίμα της κύλησε πάνω στα λευκά λουλούδια βάφοντάς τα κόκκινα.
Αργότερα, κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους, τα κόκκινα τριαντάφυλλα συνδέθηκαν με τις αρετές της Παρθένου Μαρίας.
Κατά στην σαιξπηρική εποχή όμως μεταλλάχθηκαν και πάλι σε ερωτικά σύμβολα και έγιναν ένα ποιητικό κατεστημένο έκφρασης του παθιασμένου έρωτα.
Έκτοτε τα κόκκινα τριαντάφυλλα εξακολουθούν να κυριαρχούν σαν το παντοτινό σύμβολο της αγάπης και του πάθους.
Σε γενικές γραμμές, τα φωτεινά κόκκινα τριαντάφυλλα εκφράζουν αγάπη, επιθυμία, ρομαντισμό, θάρρος και πάθος, ομορφιά, συζυγική ευδαιμονία.
Τα σκούρα κόκκινα τριαντάφυλλα δηλώνουν βαθύ πάθος, ετοιμότητα για δέσμευση, εκτίμηση μεγάλης ομορφιάς, αγάπη μέχρι θανάτου….
Πέρα όμως από τον συμβολισμό της αγάπης και του έρωτα τα κόκκινα τριαντάφυλλα εμφανίζονται επίσης καθ’ όλη την ιστορία και τους πολιτισμούς, σαν πολιτικά και θρησκευτικά σύμβολα.
Αρκετά όμως είπαμε για τα κόκκινα τριαντάφυλλα και γενικώς για τα κόκκινα λουλούδια.
Τώρα, πέρα από τα άνθη και τους καρπούς, εγώ το κόκκινο χρώμα εμφανίζομαι και σε κάποια φύλλα.
Αλλού συνυπάρχω με το πράσινο του φύλλου, ίσως και με άλλα χρώματα. Αλλού τα φύλλα του φυτού είναι κόκκινα και μόνον κόκκινα.
Και εδώ η εμφάνισή μου οφείλεται σε καροτενοειδείς χρωστικές, όπως τα β-καροτένια, οι ξανθοφύλλες, αλλά και σε ανθοκυανίνες.
Μερικά φυλλώματα φυτών ή και ολόκληρα δέντρα έχουν πολύ υψηλή περιεκτικότητα αυτών των χρωστικών και έχουν έντονα χρώματα όλες τις εποχές του χρόνου.
Πολλά είδη φυτών παράγουν νεαρά φύλλα που είναι κόκκινα, τα οποία στη συνέχεια χάνουν αυτό το κόκκινο χρώμα καθώς αναπτύσσονται.
Τα περισσότερα φυτά έχουν χαμηλά επίπεδα περιεκτικότητας αυτών των χρωστικών και εμφανίζονται πράσινα τον περισσότερο καιρό.
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις αυτά τα «πράσινα» φυτά παράγουν υψηλότερα επίπεδα ανθοκυανινών προκαλώντας αλλαγή χρώματος στους μίσχους και στα φύλλα τους.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει σχεδόν σε όλα τα φυλλοβόλα δέντρα το φθινόπωρο καθώς τα φύλλα τους αλλάζουν χρώμα λίγο πριν πέσουν.
Πριν όμως σου εξηγήσω πώς γίνεται αυτή η αλλαγή θέλω να σου αναφέρω μερικά από τα γνωστά σου φυτά με κόκκινα φυλλώματα που καλλιεργείς στις γλάστρες σου.
Τα caladium που κάποιες ποικιλίες τους έχουν τελείως κόκκινα φύλλα και άλλες μερικώς κόκκινα.
Ο coleus που μια ποικιλία του έχει κατακόκκινα φύλλα.
Η φυτόνια, ο κρότωνας, η βασιλική μπιγκόνια κ.α. και βεβαίως η πουανσέτια (το αλεξανδρινό), που επειδή τα φύλλα της βάσης της είναι πράσινα πολλοί νομίζουν για λουλούδι της το κόκκινο φύλλωμά της που φυτρώνει πάνω από το πράσινο. Λάθος! Το λουλούδι της είναι ο μικρός κίτρινος ανθός που περιβάλλεται από τα κατακόκκινα φύλλα της.
Εκτός όμως από καλλιεργημένα σε γλάστρες και παρτέρια φυτά με κόκκινα φυλλώματα, υπάρχουν και ολόκληρα δέντρα που είναι ολοκόκκινα και μάλιστα κάποια από αυτά όλο τον χρόνο καθότι είναι αειθαλή.
Κάποια έχουν πολύ σκούρο, έως και μαυριδερό κόκκινο χρώμα, κάποια είναι κατακόκκινα.
Μεταξύ τους είναι η Κόκκινη Δαμασκηνιά, η Κόκκινη βασιλική σφένδαμος (crimson king maple), η Acer palmatum atropurpureum ή άλλως Ιαπωνική σφένδαμος, καθώς και δυο – τρία είδη παρόμοιων ιαπωνικών σφενδάμων, το Red Silver Crabapple, το Cotinus Grace smoke tree και ο Preenus serrulata Royal Burgundy.
Πάμε τώρα στα κόκκινα φθινοπωρινά φύλλα των φυλλοβόλων δέντρων.
Τα καταπράσινα φύλλα των φυλλοβόλων δέντρων, εκτός από τις χλωροφύλλες που τους δίνουν το πράσινο χρώμα τους, περιέχουν και ανθοκυανίνες και καροτένια αλλά και τανίνες που καλύπτονται από την πληθώρα της χλωροφύλλης.
Κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου, καθώς οι θερμοκρασίες πέφτουν η παραγωγή της χλωροφύλλης επιβραδύνεται και τέλος σταματά.
Τα μόρια της χλωροφύλλης στη συνέχεια αποδομούνται επιτρέποντας την εμφάνιση των υπόλοιπων χρωστικών ουσιών.
Ταυτόχρονα σε κάποια φύλλα αυξάνεται η παραγωγής της ανθοκυανίνης, ιδίως κατά τη διάρκεια μιας διαδοχής του φθινοπωρινού καιρού από ξηρές φωτεινές ηλιόλουστες μέρες με δροσερές νύχτες, οπότε με την υποχώρηση της χλωροφύλλης φύλλα που περιέχουν κυρίως ανθοκυανίνες θα εμφανιστούν κόκκινα, ενώ τα φύλλα που περιέχουν τόσο ανθοκυανίνες όσο και καροτενοειδή θα εμφανίσουν πορτοκαλί χρώμα.
Ναι, ναι! Ξέρω Άνθρωπε, έχει και κίτρινα φθινοπωρινά φύλλα και όταν ξεραθούν τα περισσότερα ξερά φύλλα γίνονται καφετιά…. εδώ όμως αναφερόμαστε για το κόκκινο χρώμα στα φύλλα και όχι στα φθινοπωρινά χρώματα.
Καλά, καλά! Ας το πάρει το ποτάμι! Τα φύλλα γίνονται κατακίτρινα όταν υποχωρούν ή δεν υπάρχουν ανθοκυανίνες και μένουν μόνο καροτένια και τέλος όταν αποδομούνται όλες οι χρωστικές παραμένει μόνο η τανίνη η οποία προσδίδει το καφετί χρώμα της σε όλα τα ξερά φύλλα.
Από τα κόκκινα δέντρα και τα κόκκινα φύλλα, πάμε τώρα σε κάτι άλλα κόκκινα φύλλα που εσύ, οι περισσότεροί σας δηλαδή τα εκλαμβάνεται σαν φυτά ενώ δεν ανήκουν καν στο φυτικό βασίλειο. Τα φύκια!
Από τις 6 κατηγορίες φυκιών, οι 2, όπως το λέει και το όνομά τους, σχετίζονται με το κόκκινο χρώμα. Πρόκειται για τα ‘ροδόφυτα’ και τα ‘πυρόφυτα’.
Στα ροδόφυτα κύριο χαρακτηριστικό είναι το κόκκινο χρώμα που προκύπτει από χρωστικά πρωτεϊνικά παράγωγα χλωροφύλλης τις χρωστικές φυκοερυθρίνη και φυκοκυανίνη. Αυτές καλύπτουν τις άλλες χρωστικές, Χλωροφύλλη α, βήτα-καροτένιο ξανθοφύλλες και η φυκοερυθρίνη απορροφά το μπλε φως και αντανακλά το κόκκινο φως.
Υπάρχουν περίπου 6.500 είδη κόκκινα φύκια (Rhodophyta).
Τα πυρόφυτα φύκη (φυτοπλαγκτόν) είναι μονοκύτταρα φύκια που βρίσκονται συνήθως στους ωκεανούς όπου μπορούν να προκαλέσουν ένα φαινόμενο γνωστό ως κόκκινη παλίρροια, στην οποία η θάλασσα φαίνεται κόκκινη λόγω της μεγάλης αφθονίας τους.
Όπως ορισμένοι μύκητες, μερικά είδη πυροφύτων παράγουν βιοφωταύγεια. Και κατά την διάρκεια της νύχτας κάνουν τον ωκεανό να φαίνεται φλεγόμενος.
Αυτά σχετικά με τα κόκκινα άνθη, φύλλα και φύκια.
Σε λίγο θα αφήσω στην άκρη της βιο – χρωστικές που χρωματίζουν με κόκκινα χρώματα την πανίδα και την χλωρίδα για να ασχοληθούμε με ένα άλλο είδος χρωστικών ουσιών, τις ουσίες που μας δίνουν κόκκινα χρώματα για να φτιάχνουμε κόκκινες βαφές.
admin is | Topic: κόκκινο, Συνέντευξη με τα χρώματα, Φύση και χρώματα | Tags: None
No Comments, Comment or Ping
Reply to “Συνεντευξη με τα χρωματα [Ϟε΄]: Το κοκκινο στα δεντρα”