xromata.com

Κυανοτυπίας συνέχεια

Πριν περίπου από έναν χρόνο αναρτήσαμε ένα άρθρο με θέμα την κυανοτυπία

https://xromata.com/?p=14379

Τώρα συμπληρώνουμε εκείνο το άρθρο.

Το απλούστερο είδος εκτύπωσης κυανοτυπιών είναι ένα φωτογράφημα, που γίνεται με την τοποθέτηση αντικειμένων σε ευαισθητοποιημένο χαρτί.

Τα φρέσκα ή συμπιεσμένα φυτά είναι ένα τυπικό θέμα, αλλά οποιοδήποτε αδιαφανές έως ημιδιαφανές αντικείμενο μπορεί να δημιουργήσει μια εικόνα.

Ένα φύλλο γυαλιού θα πιέσει επίπεδα αντικείμενα φέρνοντας τα σε στενή επαφή με το χαρτί, με αποτέλεσμα μια ευκρινή εικόνα. 

Διαφορετικά, τρισδιάστατα αντικείμενα ή όχι τελείως επίπεδα θα δημιουργήσουν μια περισσότερο ή λιγότερο θολή εικόνα ανάλογα με την πρόσπτωση και το εύρος της πηγής φωτός.

Μια παραλλαγή των κυανοτυπικών φωτογραμμάτων γίνεται χημικά.

Το διάλυμα κυανοτυπίας εφαρμόζεται, χύνεται ή ψεκάζεται ακανόνιστα.

Μια παραλλαγή βαφικής δράσης προκύπτει από επαναλαμβανόμενο πλύσιμο και εφαρμογή, τοποθετώντας αντικείμενα από πάνω.

Μπορούν να γίνουν πιο εξελιγμένες εκτυπώσεις από έργα τέχνης ή φωτογραφικές εικόνες σε διαφανή ή ημιδιαφανή μέσα.

Η διαδικασία κυανοτυπίας αντιστρέφει το φως και το σκοτάδι, επομένως απαιτείται ένα αρνητικό πρωτότυπο για να εκτυπωθεί ως θετική εικόνα.

Τα φωτογραφικά αρνητικά μεγάλου μεγέθους ή τα διαφανή ψηφιακά αρνητικά μπορούν να παράγουν εικόνες με πλήρες τονικό εύρος ή το λιθογραφικό φιλμ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία εικόνων υψηλής αντίθεσης. 

Η κυανοτυπία μπορεί να εκτυπωθεί συνδυαστικά με κόμμι ή με διχρωματικό κόμμι, ή μπορεί να συνδυαστεί με ένα στρώμα ζωγραφισμένο στο χέρι.

Σε μία κυανοτυπία, το μπλε είναι συνήθως το επιθυμητό χρώμα.

Ωστόσο, μπορεί να επιτευχθεί μια ποικιλία εναλλακτικών αποτελεσμάτων.

Αυτά χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: μειωτικά, εντατικά και τονωτικά.

Είναι σύνηθες να γίνεται λεύκανση των εκτυπώσεων πριν από την τόνωση, αλλά επίσης είναι δυνατό να επιτευχθούν διαφορετικά αποτελέσματα με τονωτικό των εκτυπώσεων χωρίς λεύκανση. 

Οι διαδικασίες λεύκανσης είναι τρόποι μείωσης της έντασης του μπλε.

Για να γίνει αυτό, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανθρακικό νάτριο, αμμωνία, βόρακας, φωτογραφική μηχανή ανάπτυξης Dektol και άλλες χημικές ουσίες.

Η οικιακή χλωρίνη είναι επίσης αποτελεσματική, αλλά τείνει να καταστρέφει τη βάση του χαρτιού.

Η ποσότητα και η διάρκεια της λεύκανσης εξαρτάται από το περιεχόμενο της εικόνας, το πάχος του γαλακτώματος και το είδος τόνωσης που χρησιμοποιείται.

Όταν χρησιμοποιείτε λευκαντικό, είναι σημαντικό να ελέγχετε τη διαδικασία λεύκανσης με πλύσιμο σε καθαρό νερό μόλις επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα, για να αποφευχθεί η απώλεια λεπτομέρειας στις επισημάνσεις. 

Η εντατικοποίηση των διαδικασιών θα ενισχύσει το μπλε αποτέλεσμα.

Οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται είναι υπεροξείδιο του υδρογόνου ή ήπιες όξινες ουσίες: κιτρικό οξύ, χυμός λεμονιού, ξύδι ή οξικό οξύ κ.λπ.

Αυτά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να επιταχύνουν τη διαδικασία οξείδωσης που δημιουργεί την μπλε χρωστική ουσία.

Οι διαδικασίες τόνωσης χρησιμοποιούνται για την αλλαγή του χρώματος του οξειδίου του σιδήρου στην εκτύπωση.

Η αλλαγή χρώματος ποικίλλει ανάλογα με το αντιδραστήριο που χρησιμοποιείται. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια ποικιλία παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων τύπων τσαγιού, καφέ, κρασιού, ούρων, ταννικού οξέος ή πυρογαλικού οξέος, με αποτέλεσμα οι τόνοι να ποικίλλουν από καφέ έως μαύρο.  

Οι περισσότερες διαδικασίες τόνωσης θα χρωματίσουν σε κάποιο βαθμό τα λευκά μέρη μιας εκτύπωσης.

Μακροχρόνια διατήρηση:

Μια από τις πιο ισχυρές βικτοριανές τεχνολογίες εκτύπωσης, οι κυανοτυπίες είναι αρκετά σταθερές από μόνες τους, αλλά σε αντίθεση με τις περισσότερες ιστορικές και σημερινές διαδικασίες, οι εκτυπώσεις δεν αντιδρούν καλά σε βασικά περιβάλλοντα. Ως εκ τούτου, δεν συνιστάται η αποθήκευση ή η παρουσίαση της εκτύπωσης σε προσωρινή αποθήκευση, καθώς αυτό κάνει την εικόνα να ξεθωριάζει.  

Ένα άλλο ασυνήθιστο χαρακτηριστικό της κυανοτυπίας είναι η αναγεννητική της συμπεριφορά: οι εκτυπώσεις που έχουν ξεθωριάσει λόγω παρατεταμένης έκθεσης στο φως μπορούν συχνά να αποκατασταθούν σημαντικά στον αρχικό τους τόνο, απλώς αποθηκεύοντάς τις προσωρινά σε σκοτεινό περιβάλλον. 

Οι κυανοτυπίες σε ύφασμα είναι μόνιμες, αλλά πρέπει να πλένονται στο χέρι με μη φωσφορικό σαπούνι για να μην μεταλλαχθεί το μπλε σε κίτρινο.

Πώς η φύση παράγει το μπλε χρώμα

Χρωματισμός χρωστικής ουσίας:

3.1 Θεωρητικό υπόβαθρο: 

Ο χρωματισμός χρωστικής βασίζεται σε μια φασματικά επιλεκτική απορρόφηση του προσπίπτοντος λευκού φωτός.

Για να είναι χρήσιμη μια χρωστική, το φως που δεν έχει απορροφηθεί πρέπει να διαχέεται προς όλες τις κατευθύνσεις, παρέχοντας το ίδιο χρώμα προς όλες τις κατευθύνσεις. 

Αυτό σημαίνει ότι ένα υλικό κομμάτι χρωματισμένο με απορρόφηση και διάχυση θα εμφανίζεται με περίπου το ίδιο χρώμα στην ανάκλαση και μετάδοση. 

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα δομικά χρώματα που λαμβάνονται με συμβολή, χωρίς απορρόφηση, όπου τα χρώματα σκέδασης προς τα εμπρός και προς τα πίσω τείνουν να είναι συμπληρωματικά. 

Η φυσική περιγραφή ενός επιλεκτικά απορροφητικού υλικού που φωτίζεται από μία μόνο συχνότητα πρέπει να επεκτείνει την έννοια του δείκτη διάθλασης ώστε να περιλαμβάνει τη διάθλαση και την απορρόφηση. 

Ένας απλός τρόπος για να γίνει αυτό είναι, σε μια σταθερή συχνότητα, να δεχτούμε να αντικαταστήσουμε την πραγματική του τιμή με έναν μιγαδικό αριθμό = + ɶ n nik . Ένας συχνοεξαρτώμενος σύνθετος δείκτης διάθλασης (ή, ισοδύναμα) μια συχνοεξαρτώμενη σύνθετη διηλεκτρική σταθερά μπορεί να εξηγήσει την οπτική απόκριση των χρωστικών σε ένα ομοιογενές υλικό. 

Αλλά οι χρωστικές ουσίες πρέπει να παράγουν διάχυτη σκέδαση και αυτό θα συμβεί μόνο σε ένα τυχαίο ανομοιογενές υλικό ή όταν το απορροφητικό υλικό εμφανίζεται με τη μορφή συμπυκνωμένων κόκκων.

Αυτό βοηθά στη διάκριση μεταξύ χρωστικών ουσιών και βαφών.

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο. 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[ρξς΄]

Το Πορτοκαλί και η ιστορία του

[ς΄]

-Ήρθε η ώρα να σου μιλήσω για την ιστορία μου, δηλαδή την ιστορική συμπορεία του πορτοκαλί χρώματος μαζί σου Άνθρωπε.

Μέχρι τώρα σου έχω αναφέρει, κάτω από τον τίτλο το ‘πρώτο και το έσχατο’, και σου έχω εξηγήσει το ‘γιατί’, πως είμαι το πρώτο χρώμα που αντιλήφθηκες σαν πρωτόγονος οργανισμός, αλλά και το τελευταίο από τα χρώματα του φάσματος που εννόησες σαν αυτούσιο χρώμα.

Ας δούμε τώρα την ιστορική συμπόρευση μου με την πολιτισμική ιστορία σου. 

Στην αρχαία Αίγυπτο και την αρχαία Ινδία, οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούσαν πορτοκαλί χρώμα σε ορισμένα από τα αντικείμενά τους.

Στην Αίγυπτο, μια ορυκτή χρωστική ουσία που ονομάζεται ρεάλγκαρ* χρησιμοποιούνταν για τις ζωγραφιές των τάφων, καθώς και για άλλους σκοπούς.

Ο πορτοκαλί σαρδόνυχας (κορνεόλιο) χρησιμοποιούνταν σημαντικά κατά τον Πολιτισμό της Κοιλάδας του Ινδού, τον οποίο αποκτούσαν από τους κατοίκους του Κουτς Γκουτζαράτ της Ινδίας.

Το χρώμα χρησιμοποιήθηκε επίσης αργότερα από τους μεσαιωνικούς καλλιτέχνες για τον χρωματισμό χειρογράφων.

Χρωστικές ουσίες παρασκευάζονταν επίσης στην αρχαιότητα από ένα ορυκτό γνωστό ως orpiment*.

Το orpiment ήταν ένα σημαντικό εμπορικό αντικείμενο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και χρησιμοποιούνταν ως φάρμακο στην αρχαία Κίνα, αν και περιέχει αρσενικό και είναι εξαιρετικά τοξικό.

Χρησιμοποιούνταν επίσης ως δηλητήριο για μύγες και για να δηλητηριάζει βέλη. Λόγω του κίτρινου-πορτοκαλί χρώματος του, ήταν επίσης αγαπημένο στους αλχημιστές που αναζητούσαν έναν τρόπο να παράγουν χρυσό, τόσο στην Κίνα όσο και στη Δύση.

*[για το ρέαλγκαρ και το όρπιμεντ θα σου μιλήσω αναλυτικότερα λίγο πιο κάτω]

Πριν από τα τέλη του 15ου αιώνα, το πορτοκαλί χρώμα υπήρχε στην Ευρώπη, αλλά χωρίς την ονομασία του. Ονομαζόταν απλώς κίτρινο-κόκκινο.

Πορτογάλοι έμποροι έφεραν τις πρώτες πορτοκαλιές στην Ευρώπη από την Ασία στα τέλη του 15ου και στις αρχές του 16ου αιώνα, μαζί με τη σανσκριτική λέξη nāraṅga,

αλλά για τον ονομαστικό προσδιορισμό του χρώματος και του ομόχρωμου καρπού σου έχω ήδη μιλήσει προηγουμένως αναλυτικά.

Τελικά, στα μέσα του 16ου αιώνα στην Αγγλία, υπήρχε μια σύγχυση στο χρώμα που αναφερόταν ως «πορτοκαλί» μεταξύ ενός κοκκινωπού-καφέ και του πορτοκαλί ώσπου η έννοια του πορτοκαλί χρώματος (τουλάχιστον στην αγγλική γλώσσα) καθορίστηκε και μετατοπίστηκε στον 17ο αιώνα προς την σύγχρονη κατανόησή του.

Τον 18ο αιώνα, το πορτοκαλί χρώμα χρησιμοποιούνταν μερικές φορές για να απεικονίσει τα ρούχα της Πομόνα, της θεάς της καρποφόρας αφθονίας.

Το όνομά της προήλθε από το pomon, τη λατινική λέξη για τα φρούτα.

Τα ίδια τα πορτοκάλια έγιναν πιο συνηθισμένα στη βόρεια Ευρώπη, χάρη στην εφεύρεση του θερμαινόμενου θερμοκηπίου τον 17ο αιώνα, ενός τύπου κτιρίου που έγινε γνωστό ως πορτοκαλεώνας.

Το 1797, ένας Γάλλος επιστήμονας Louis Vauquelin ανακάλυψε τον ορυκτό κροκοΐτη, ή χρωμικό μόλυβδο, ο οποίος οδήγησε το 1809 στην εφεύρεση της συνθετικής χρωστικής πορτοκαλί του χρωμίου.

Σύντομα ακολούθησαν και άλλες συνθετικές χρωστικές, το κόκκινο κοβαλτίου, το κίτρινο κοβαλτίου και το πορτοκαλί κοβαλτίου.  

Η τελευταία αυτή χρωστική ουσία κατασκευάστηκε από θειούχο κάδμιο συν σεληνιούχο κάδμιο.

Αυτές οι νέες χρωστικές, καθώς και η εφεύρεση του μεταλλικού σωληναρίου βαφών το 1841, επέτρεψαν στους καλλιτέχνες να ζωγραφίζουν σε εξωτερικούς χώρους και να αποτυπώνουν τα χρώματα του φυσικού φωτός.

Στη Βρετανία, το πορτοκαλί έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στους Προραφαηλίτες και στους ιστορικούς ζωγράφους.

Τα ρέοντα κοκκινοπορτοκαλί μαλλιά της Ελίζαμπεθ Σίνταλ, ενός μοντέλου και συζύγου του ζωγράφου Ντάντε Γκαμπριέλ Ροσέτι, έγιναν σύμβολο του κινήματος των Προραφαηλιτών.

Στη Γαλλία, οι ζωγράφοι οδήγησαν το πορτοκαλί σε μια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση.

Το 1872 ο Κλοντ Μονέ ζωγράφισε το «Εντύπωση, Ανατολή», έναν μικροσκοπικό πορτοκαλί ήλιο και λίγο πορτοκαλί φως που αντανακλάται στα σύννεφα και το νερό στο κέντρο ενός θολού μπλε τοπίου.

Αυτός ο πίνακας έδωσε το όνομά του στο ιμπρεσιονιστικό κίνημα.

Το πορτοκαλί έγινε ένα σημαντικό χρώμα για όλους τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους. Όλοι είχαν μελετήσει τα πρόσφατα βιβλία για τη θεωρία των χρωμάτων και γνώριζαν ότι το πορτοκαλί χρώμα τοποθετημένο δίπλα στο γαλάζιο έκανε και τα δύο χρώματα πολύ πιο φωτεινά.

Ο Auguste Renoir ζωγράφιζε βάρκες με ρίγες χρωμιωμένου πορτοκαλί χρώματος κατευθείαν από το σωληνάριο.

Ο Paul Cézanne δεν χρησιμοποίησε πορτοκαλί χρωστική, αλλά δημιούργησε τα δικά του πορτοκαλί με πινελιές κίτρινου, κόκκινου και ώχρας σε μπλε φόντο.

Ο Toulouse-Lautrec χρησιμοποιούσε συχνά πορτοκαλί στις φούστες των χορευτριών και στα φορέματα των Παριζιάνων στα καφέ και τα κλαμπ που απεικόνιζε.

Για αυτόν, ήταν το χρώμα της γιορτής και της διασκέδασης.

Οι Μετα-ιμπρεσιονιστές προχώρησαν ακόμη περισσότερο με το πορτοκαλί.

Ο Paul Gauguin χρησιμοποιούσε πορτοκαλί ως φόντο, για τα ρούχα και το χρώμα του δέρματος και για να γεμίζει τους πίνακές του με φως και εξωτισμό.

Αλλά κανένας άλλος ζωγράφος δεν χρησιμοποίησε το πορτοκαλί τόσο συχνά και δραματικά όσο ο Vincent van Gogh, ο οποίος είχε μοιραστεί ένα σπίτι με τον Gauguin στην Αρλ για ένα διάστημα.

Για τον Van Gogh, το πορτοκαλί και το κίτρινο ήταν το καθαρό φως του ήλιου της Προβηγκίας.

Παρήγαγε τα δικά του πορτοκαλί χρώματα με μείγματα κίτρινου, ώχρας και κόκκινου.

Τον 20ό και 21ο αιώνα, το πορτοκαλί χρώμα είχε ποικίλες συσχετίσεις, τόσο θετικές όσο και αρνητικές.

Η υψηλή ορατότητα του πορτοκαλί το έκανε δημοφιλές χρώμα για ορισμένα είδη ρούχων και εξοπλισμού.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι πιλότοι του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στον Ειρηνικό άρχισαν να φορούν πορτοκαλί φουσκωτά σωσίβια, τα οποία μπορούσαν να εντοπιστούν από αεροσκάφη έρευνας και διάσωσης.

Μετά τον πόλεμο, αυτά τα σωσίβια έγιναν κοινά τόσο σε πολιτικά όσο και σε πολεμικά πλοία όλων των μεγεθών, καθώς και σε αεροσκάφη που πετούσαν πάνω από το νερό.

Το πορτοκαλί φοριέται επίσης ευρέως (για να αποφύγουν τα χτυπήματα) από τους εργαζόμενους σε αυτοκινητόδρομους και από τους ποδηλάτες.

Ένα ζιζανιοκτόνο που ονομάζεται Agent Orange ψεκάστηκε ευρέως από αεροσκάφη από την Βασιλική Πολεμική Αεροπορία κατά τη διάρκεια της Μαλαισιανής Έκτακτης Ανάγκης και την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ για να αφαιρέσει το δάσος και την κάλυψη της ζούγκλας κάτω από το οποίο πιστεύεται ότι κρύβονταν οι εχθρικοί μαχητές και να αποκαλύψει τις οδούς ανεφοδιασμού τους.

Η χημική ουσία δεν είχε στην πραγματικότητα πορτοκαλί χρώμα, αλλά πήρε το όνομά της από το χρώμα των χαλύβδινων βαρελιών στα οποία φυλασσόταν.

Το Agent Orange ήταν τοξικό και αργότερα συνδέθηκε με γενετικές ανωμαλίες και άλλα προβλήματα υγείας.

Το πορτοκαλί είχε και συνεχίζει να έχει επίσης πολιτική διάσταση.

Το πορτοκαλί χρησιμεύει ως το χρώμα της χριστιανοδημοκρατικής πολιτικής ιδεολογίας, η οποία βασίζεται στην καθολική κοινωνική διδασκαλία και τη νεοκαλβινιστική θεολογία.

Τα χριστιανοδημοκρατικά πολιτικά κόμματα ήρθαν στο προσκήνιο στην Ευρώπη και την Αμερική μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην Ουκρανία, τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο του 2004, έγινε το χρώμα της Πορτοκαλί Επανάστασης, ενός λαϊκού κινήματος που έφερε τον ακτιβιστή και μεταρρυθμιστή Βίκτορ Γιούσενκο στην προεδρία.

Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, ιδίως στη Βόρεια Ιρλανδία, το χρώμα συνδέεται με το Πορτοκαλί Τάγμα, μια προτεσταντική αδελφική οργάνωση και συναφώς με τις πορείες και άλλες κοινωνικές και πολιτικές δραστηριότητες όπου το πορτοκαλί χρώμα συνδέεται με τον Προτεσταντισμό, παρόμοια και με την Ολλανδία, όπου το χρώμα αυτό συμβολίζει τον βασιλικό οίκο της χώρας και την καταγωγή του από τους «House of Orange”, για το οποίο ήδη σου έχω μιλήσει.

Αυτά για την ώρα.

Ξέρω, σου υποσχέθηκα να σου μιλήσω αναλυτικά για το ρέαλγκαρ και το όρπιμεντ, αλλά σ’ αυτά θα αναφερθώ αμέσως μετά αφού θα ασχοληθώ με τις πορτοκαλί χρωστικές και βαφές. 

Ροζ ήταν το πρώτο χρώμα στην αρχή της ζωής στη Γη 

Τα αρχαιότερα χρώματα απομόνωσαν οι επιστήμονες από απολιθώματα δισεκατομμυρίων ετών που βρέθηκαν στην έρημο Σαχάρα.

Ως τώρα, τα απολιθώματα φυτών και ζώων μας έχουν αποκαλύψει πολλές πληροφορίες.

Από το σχήμα, το μέγεθος ως και πώς αναπαράχθηκαν και πώς εξελίχθηκαν στα εκατομμύρια των ετών.

Αλλά ένα πράγμα δε μπορούν να μας πουν.

Τί χρώμα ήταν; 

Ακόμη και ο Tyrannosaurus rex δεν ξέρουμε τι χρώμα είχε.

Ήταν πρασινωπός, ήταν καφετί…το έχουμε αφήσει στη φαντασία μας. Αυτό γιατί οι οργανικές ουσίες που συνήθως δίνουν τα χρώματα φθίνουν με τον χρόνο. 

Όμως, φαίνεται ότι κάποια στοιχεία κατάφεραν να μείνουν και οι επιστήμονες τα ανακάλυψαν, σε απολιθώματα κυανοβακτηρίων 1,1 δισεκατομμυρίων ετών.

Τα απολιθώματα, ήρθαν στην επιφάνεια 10 χρόνια πριν, από αποθέματα σχιστόλιθου που εξόρυξε μια εταιρία ενέργειας στη λεκάνη Taoudeni, στην Μαυριτανία.

Οι ερευνητές συνέθλιψαν τα πετρώματα, ώστε να εξαγάγουν και να αναλύσουν τα μόρια των αρχαίων οργανισμών που είχαν παγιδευτεί και ενσωματωθεί σε αυτά με το πέρασμα των ετών. 

Κατάλαβαν αμέσως ότι βρέθηκαν μπροστά σε μια πολύ ξεχωριστή ανακάλυψη όταν ανέμειξαν τα κονιορτοποιημένα πετρώματα με έναν οργανικό διαλύτη, και αντί για μαύρο, το μείγμα βγήκε ροζ.

Το ροζ χρώμα είναι τα μοριακά απολιθώματα χλωροφύλλης που παρήχθησαν από τους αρχαίους φωτοσυνθετικούς οργανισμούς που κατοικούσαν στον αρχαίο ωκεανό, τα κυανοβακτήρια (ή κυανoφύκη). 

Τα απομονωμένα χρώματα στη συμπυκνωμένη μορφή τους κυμαίνονταν από κόκκινο, σαν το χρώμα του αίματος, έως βαθύ μωβ και αφού αραιώθηκαν είχαν φωτεινό ροζ.

Τα κυανοβακτήρια κυριαρχούσαν στους ωκεανούς πριν 1 δισεκατομμύριο χρόνια και ήταν η βάση της τροφικής αλυσίδας.

Ίσως η ανάπτυξη μεγαλύτερων οργανισμών περιορίστηκε τότε από τη μικρή διαθεσιμότητα πλουσιότερων τροφών, όπως τα φύκη.

Τα φύκη αν και είναι και αυτά μικροσκοπικά, είναι χίλιες φορές μεγαλύτερα σε όγκο από τα κυανοβακτήρια και αποτελούν πολύ πλουσιότερη πηγή τροφής.

Μερικά χρόνια αργότερα, κάπου 650 εκατομμύρια χρόνια πριν, τα κυανοβακτήρια άρχισαν να μειώνονται.

Τότε τα φύκη άρχισαν να εξαπλώνονται ταχύτατα δίνοντας την απαιτούμενη ενέργεια για πιο πολύπλοκα οικοσυστήματα και την εξέλιξη μεγαλύτερων ζώων. 

Κάποια από αυτά τα μεγαλύτερα ζώα ήταν και οι δεινόσαυροι, για τους οποίους επίσης αρχίζουμε τώρα να μαθαίνουμε κάποια στοιχεία για το χρώμα τους, τουλάχιστον για τους φτερωτούς, συγκρίνοντας τα μελανοσώματα σημερινών πουλιών με τα μελανοσώματα που βρέθηκαν σε απολιθωμένα φτερά δεινοσαύρου. 

Τα μελανοσώματα παράγουν χρώματα όχι μόνο με τις χρωστικές που περιέχουν, αλλά και με την οργάνωσή τους μέσα στο φτερό και πώς αυτή αφήνει το φως να περάσει ή να ανακλαστεί.

Η διάταξη αυτού του απολιθώματος υποδεικνύει ότι τα φτερά ήταν μαύρα με ιριδίζουσα λάμψη. 

Αν και η Γη είναι 4,6 δισεκατομμυρίων ετών η έκρηξη ζωής άρχισε μόλις 650 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Κάποιοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι συγκεντρώσεις οξυγόνου ήταν πολύ χαμηλές (μόλις 0,1% από ότι είναι σήμερα) και ότι τα κυανοβακτήρια βοήθησαν να αυξηθούν τόσο ώστε να υποστηρίξουν τη ζωή.

Έντομα και χρώματα [7]

Χρωστικές οφθαλμών εντόμων:

πτεριδίνες και ξανθομματίνη 

Περίληψη:

Τα έντομα είναι τα πιο ποικίλα στο ζωικό βασίλειο.

Η ποικιλομορφία των εντόμων αυξάνεται συνεχώς λόγω της γρήγορης προσαρμοστικότητάς τους στις ταχέως μεταβαλλόμενες περιβαλλοντικές συνθήκες.

Η φυσιολογία των εντόμων παίζει ζωτικό ρόλο στην προσαρμογή και τις ανταγωνιστικές προσαρμογές στη φύση με άλλα είδη.

Ο μηχανισμός της όρασης και η συμμετοχή των οπτικών χρωστικών, όπως τα χρωμοφόρα, ιδιαίτερα στις μύγες, έχουν αποδειχθεί ορόσημα στον τομέα της έρευνας.

Αυτό έχει επιτευχθεί με την ανακάλυψη νέων οδών που εμπλέκονται στον μηχανισμό ανάπτυξης χρωστικών. 

Ωστόσο, ορισμένες οπτικές χρωστικές και η σχέση τους με διάφορα χρωμοφόρα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω.

Συζητείται επίσης ο ρόλος των χρωστικών των εντόμων στην όραση, για την αναγνώριση των ξενιστών, των θηραμάτων και των θηρευτών.

Πολλές φυσικές χρωστικές εντομικής προέλευσης διερευνώνται συνεχώς για καλύτερες προοπτικές και ανθρώπινη ευημερία.

Η άφθονη διαθεσιμότητα ειδών εντόμων σε όλο τον κόσμο και το ατελείωτο έργο της διερεύνησης των δυνατοτήτων τους σε μορφολογικό, φυσιολογικό, εξελικτικό και γενετικό επίπεδο έχουν τεράστιες δυνατότητες για την εξερεύνηση θεμάτων όπως η εντομολογία. 

Τα έντομα αντιπροσωπεύουν μία από τις μεγαλύτερες ομάδες ζώων στη γη, η οποία αποτελείται από πάνω από 1 εκατομμύριο είδη και εξακολουθεί να μετριέται, που εκτελούν πολλούς τροφικούς ρόλους όπως παράσιτα και επικονιαστές στις τροφικές αλυσίδες.

Μας περιβάλλει μια μεγάλη ποικιλία εντόμων που πάντα τραβούν την προσοχή μας με τα ενδιαφέροντα όμορφα χρωματικά τους μοτίβα.

Η χρώση βοηθά διάφορα είδη εντόμων σε πολλές βιολογικές δραστηριότητες, όπως καμουφλάζ, μίμηση ή προειδοποίηση, επιλογή για φύλο και επικοινωνία μέσω σηματοδότησης.

Εκτός από αυτό, άλλες χρωστικές που παράγονται από έντομα εμπλέκονται στα στάδια μεταμόρφωσης και ανάπτυξης του κύκλου ζωής οποιουδήποτε πολύχρωμου εντόμου. 

Υπάρχουν χρωστικές και χρωμοφόρα που είναι γνωστό ότι παίζουν ζωτικό ρόλο στην παροχή όρασης στα έντομα για τις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Είναι ενδιαφέρον και συναρπαστικό να γνωρίζουμε πώς σχηματίζονται αυτά τα χρώματα στο σώμα του εντόμου.

Εδώ, έχουμε αντιμετωπίσει τα ερωτήματα που σχετίζονται με τα χρωμοφόρα που βρίσκονται στην χρωστική των ματιών των εντόμων μαζί με άλλες οπτικές χρωστικές των ματιών.

Σύνθεση χρωστικών στα έντομα:

Στα έντομα, η επιδερμίδα παράγει χρωστικές μέσω μιας σειράς αναπτυξιακών σταδίων.

Αυτός ο σχηματισμός μοτίβων και η σύνθεση χρωστικών επηρεάζουν τους φαινοτύπους και τη συμπεριφορά των εντόμων με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.

Οι περισσότερες από τις χρωστικές των εντόμων είτε συντίθενται από έντομα όπως οι ανθρακινίνες, οι πτερίνες, τα τετραπυρρόλια, τα ομμόχρωμα και τα παπιλιοχρώματα, είτε απορροφώνται από τα αντιοξειδωτικά καροτενοειδή και τα φλαβονοειδή των φυτών ξενιστών τους. 

Εκτός από το ότι προσδίδουν χρωματισμό του σώματος, τα ομμόχρωμα λειτουργούν ως οπτικές χρωστικές, οι μελανίνες προστατεύουν από την υπεριώδη ακτινοβολία και τα τετραπυρρόλια διευκολύνουν τη μεταφορά οξυγόνου στα κύτταρα.

Η χρώση των εντόμων έχει μελετηθεί λεπτομερώς στο πιο συνηθισμένο μοντέλο εντόμου, Drosophila melanogaster. 

Η διαδικασία της χρώσης στα έντομα συμβαίνει σε δύο στάδια, δηλαδή, την τοποθέτηση ή την εμφάνιση των χρωστικών στο χώρο ή το χρόνο και τη βιολογική καθώς και χημική σύνθεση.

Αυτές οι διαδικασίες ελέγχονται από γονίδια διαμόρφωσης που ρυθμίζουν την κατανομή των χρωστικών και τα γονίδια-τελεστές τους.

Για παράδειγμα, στην πεταλούδα, Bicyclus anynana, μια πρωτεΐνη που ονομάζεται "Engrailed" συνθέτει μια κίτρινη χρωστική σε μεταγενέστερα στάδια η οποία σχηματίζει τις χρυσές δακτυλιωτές κηλίδες ενηλίκων στο πίσω φτερό. 

Ορισμένοι ερευνητές έχουν αποκαλύψει ότι τα γονίδια-τελεστές είναι υπεύθυνα για την ενζυματική παραγωγή χρωστικών.

Η επιστήμη του χρώματος [1]

Την δεκαετία του 1660, ο Άγγλος φυσικός και μαθηματικός Ισαάκ Νεύτων ξεκίνησε μια σειρά πειραμάτων με το ηλιακό φως και τα πρίσματα.

Απέδειξε ότι το διαυγές λευκό φως αποτελείτο από επτά (κατ’ αυτόν) ορατά χρώματα. 

Επιβεβαιώνοντας επιστημονικά το ορατό μας φάσμα (τα χρώματα που βλέπουμε στο ουράνιο τόξο), ο Νεύτωνας άνοιξε το δρόμο για άλλους να πειραματιστούν με το χρώμα με επιστημονικό τρόπο.

Το έργο του οδήγησε σε σημαντικές ανακαλύψεις στην οπτική, την φυσική, την χημεία, την αντίληψη και την μελέτη του χρώματος στην φύση.

Ο Αριστοτέλης ανέπτυξε την πρώτη γνωστή θεωρία του χρώματος, υποστηρίζοντας ότι όλα τα χρώματα προέρχονται από το λευκό και το μαύρο (φωτεινότητα και σκοτάδι) και τα συσχέτισε με τα τέσσερα στοιχεία – νερό, αέρα, γη και φωτιά. 

Οι πεποιθήσεις του Αριστοτέλη για το χρώμα ήταν ευρέως διαδεδομένες για πάνω από 2000 χρόνια, μέχρι που αντικαταστάθηκαν από εκείνες του Νεύτωνα.

Η Οπτική, ένα από τα σπουδαία έργα στην ιστορία της επιστήμης, καταγράφει τις ανακαλύψεις του Νεύτωνα από τα πειράματά του με τη διέλευση φωτός μέσα από ένα πρίσμα.

Προσδιόρισε τα χρώματα ROYGBIV (κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε, ινδικό και βιολετί) που αποτελούν το ορατό φάσμα.

Το ορατό φάσμα είναι το στενό τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος που μπορεί να δει το ανθρώπινο μάτι. 

Άλλες μορφές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, κύματα ενέργειας, που δεν μπορούμε να δούμε περιλαμβάνουν το ραδιόφωνο, τις ακτίνες γάμμα και τα μικροκύματα.

Τα κύτταρα στα μάτια μας που ονομάζονται κωνία είναι ευαίσθητα στα μήκη κύματος που βρίσκονται στο ορατό φάσμα.

Μας επιτρέπουν να βλέπουμε όλα τα χρώματα του ουράνιου τόξου.

Ο Γκαίτε αμφισβήτησε τις απόψεις του Νεύτωνα για το χρώμα, υποστηρίζοντας ότι το χρώμα δεν ήταν απλώς μια επιστημονική μέτρηση, αλλά μια υποκειμενική εμπειρία που αντιλαμβανόταν διαφορετικά κάθε θεατής. 

Η συμβολή του ήταν η πρώτη συστηματική μελέτη σχετικά με τις φυσιολογικές επιδράσεις του χρώματος.

Οι απόψεις του Γκαίτε υιοθετήθηκαν ευρέως από τους καλλιτέχνες.

Αν και ο Γκαίτε είναι περισσότερο γνωστός για την ποίηση και την πεζογραφία του, θεωρούσε τη Θεωρία των Χρωμάτων το πιο σημαντικό του έργο.

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο. 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[ρξε΄]

Το Πορτοκαλί η ονομασία του και η σχέση του με το ομόχρωμο φρούτο

[ε΄]

-Εγώ, το πορτοκαλί χρώμα, συνεχίζω την αυτο-αναφορά μου, εξηγώντας σου Άνθρωπε πώς ονομάστηκα έτσι και την σχέση μου με το ομόχρωμο φρούτο.

Είμαι σίγουρο πως θα βρεις αρκετά ενδιαφέρουσα την αναφορά μου αυτήν.

Πριν ξεκινήσω όμως οφείλω να κάνω μια μικρή εισαγωγή για να καταλάβεις καλύτερα αυτά που θα σου πω στην συνέχεια.

Στα αρχαία ελληνικά η λέξη «μήλον» προσδιόριζε γενικά κάθε καρπό, κάθε γέννημα που συνείσφερε στη διατροφική οικονομία μιας οικογένειας ή ομάδας.

Μήλο λοιπόν σήμαινε κάθε καρπό (γέννημα) δέντρου, αλλά και κάθε γέννημα (καρπό) αιγοπροβάτων και βοοειδών.

Έτσι λοιπόν, με τη λέξη μήλο, οι αρχαίοι Έλληνες εννοούσαν καρπούς δέντρων, αλλά και κατσικάκια, προβατάκια και μικρά βοοειδή.

Αργότερα, η λέξη μήλο αναφερόταν για κάθε στρογγυλό καρπό που κρεμόταν από τα κλαδιά οπωροφόρων δέντρων.

Με τη γλωσσική εξέλιξη, άρχισαν τα διάφορα μήλα να προσδιορίζονται με διάφορα επίθετα, κυρίως τοπωνυμικά και να διαχωρίζονται οι διάφοροι καρποί από τη γενική έννοια μήλο αποκτώντας ο καθένας ξεχωριστή ταυτότητα.

Έτσι αρχίσαμε να διακρίνουμε τα μήλα της Κυδωνίας, το Κυδώνιο μήλο, δηλαδή το κυδώνι από τα Περσικά μήλα (ροδάκινα), τα Μηδικά μήλα (κίτρα) και τα Αρμενικά μήλα (βερίκοκα), και όλα αυτά να είναι πλέον διάφορα από τα καθεαυτού μήλα που κράτησαν για πάρτη τους την γενική ονομασία χωρίς επιθετικό προσδιορισμό.

Έχομε αναφορές επίσης κυρίως σε μύθους, για τα ‘μυθικά’ μήλα των Εσπερίδων (πορτοκάλια) που κατά μυθικές εξιστορήσεις βρισκόντουσαν κάπου στις δυτικές περιοχές του τότε γνωστού κόσμου, την επονομαζόμενη ‘Εσπερία’ απ’ όπου τα έφερε ο Ηρακλής εκτελώντας έναν από τους τελευταίους των 12 άθλων του.

Κράτησε το αυτό Άνθρωπε. Σε λίγο θα καταλάβεις γιατί.

Με άλλα λόγια, υπήρχαν κάποια ‘μήλα’ που έρχονταν από την Εσπερία (εδώ σου θυμίζω και ποιο είναι το κυρίαρχο χρώμα της δύσης του ηλίου), τα ‘χρυσά’ μήλα των Εσπερίδων.

Έτσι λοιπόν, από τα διάφορα, διαχωρισμένα πλέον μήλα είχαμε τα μηδικά μήλα που ονομάστηκαν τελικά κίτρα και βάφτισαν με το όνομά τους το κίτρινο χρώμα, ενώ τα μυθολογικά μήλα των Εσπερίδων, δηλαδή τα μετέπειτα πορτοκάλια, που βάφτισαν με το όνομά τους το πορτοκαλί χρώμα.

Αυτά ήταν τα κινέζικα (σινικά) μήλα, όπως ακόμα ονομάζονται σε κάποιες γλώσσες, σαν τα ολλανδικά όπου το πορτοκάλι λέγεται sinaasappel, apelsin στα σουηδικά και china στα ισπανικά του Πουέρτο Ρίκο.

Όμως η ονομασία αυτή «κινέζικο μήλο» ουδόλως συσχετίσθηκε με το χρώμα στο οποίο αναφερόμαστε, το οποίο «βαφτίσθηκε» με τις άλλες δυο ονομασίες του φρούτου που επεκράτησαν διεθνώς, το πορτοκάλι και το orange.

Τώρα, δικαίως θα αναρωτηθείς αφού η Κίνα ήταν στην Ανατολή πώς τα ‘μήλα’ της

σχετίσθηκαν με την Δύση και ονομάστηκαν εκτός από κινέζικα και πορτοκάλια;

Το όνομα τους συνδέεται με την Πορτογαλία, από τα λιμάνια της οποίας λέγεται ότι εισάγονταν τα φρούτα αυτά στην Ευρώπη.

Όταν, λίγο πριν το 800 μ. Χ. άρχισε να σχηματίζεται (σαν κομητεία τότε) η σημερινή Πορτογαλία, ονομαζόταν Portus Cale = ζεστό λιμάνι.

Έτσι τα φρούτα ταυτίστηκαν ονομαστικά με την περιοχή εισαγωγής τους, το ζεστό λιμάνι, την κομητεία Portucale και τους πορτογάλους εμπόρους που τα έφερναν. Έτσι, τα γλυκά πορτοκάλια ονομάστηκαν ανάλογα σε αρκετές γλώσσες, όπως «πορτοκάλι» στα ελληνικά, portokall στα αλβανικά, στα βουλγαρικά портокал (portokal), στα περσικά پرتقال (porteghal) και برتقال (bourtouqal) στα αραβικά, στα τουρκικά portakal και στα ρουμάνικα portocală.

Επίσης σε νοτιο-ιταλικές διαλέκτους, όπως πχ. τα ναπολιτάνικα, το πορτοκάλι λέγεται portogallo ή purtuallo, σε αντίθεση με την ιταλική του ονομασία arancia.

Αυτό το ιταλικό “arancia” που αυτομάτως μας παραπέμπει στην δεύτερη ονομασία orange του φρούτου, πηγάζει από την σανσκριτική λέξη για το δέντρο της πορτοκαλιάς (नारङ्ग nāraṅga).

Η σανσκριτική αυτή ονομασία έφθασε σε ευρωπαϊκές γλώσσες μέσω της περσικής نارنگ (nārang) και της αντίστοιχης αραβικής نارنج (nāranj), ονομασία που έμεινε και σε πολλές από τις γλώσσες που χρησιμοποιούν τον όρο ‘πορτοκάλι’, όπως τα ελληνικά, διαχωρίζοντας τον πικρό καρπό (νεράντζι) από τον γλυκό (πορτοκάλι).

To αραβικό naranj έγινε στα παλιά καταλανικά auranja, από εκεί μεταφέρθηκε στην γαλλική σαν pomme d’ orange (μήλο της πορτοκαλιάς) για να εισέλθει από εκεί στην αγγλική γλώσσα ως orange περίπου κατά τον 14^ο αιώνα, βαφτίζοντας με το ίδιο όνομα και το χρώμα του φρούτου, που εκείνη την περίοδο διαχώρισε εννοιολογικά την θέση του σαν αυτόνομο χρώμα.

Το 1512 έχουμε την πρώτη αγγλική καταγραφή της λέξης orange σαν ονομασία του χρώματος.

Πέρα όμως από την αραβική ονομασία του νεραντζιού naranj που θεωρείται πρόγονος της αγγλικής ονομασίας orange του πορτοκαλιού, υπάρχει και άλλος περίπου ομόηχος «πρόγονος» της λέξης, που ευθύνεται περισσότερο για την ονομασία orange του χρώματος και όχι τόσο του φρούτου.

Αυτός είναι ο ρωμαιο – κελτικός οικισμός Aurausio στην περιοχή Αβινιόν της Γαλλίας που μετά το 1160 κατέληξε να γίνει η Ηγεμονία του Orange, παραφθορά του Aurasio που οφείλεται σε σύγχυση με την ονομασία orange του φρούτου, επειδή τεράστιες ποσότητες πορτοκαλιών, ερχόμενες από το λιμάνι της Μασσαλίας, περνούσαν από το Aurasio για να διοχετευτούν στην βορειότερη Ευρώπη.

Η ηγεμονία αυτή ισχυροποιήθηκε σε έναν από τους πιο σημαντικούς βασιλικούς οίκους της Ευρώπης του 16^ου και 17^ου αιώνα, τον οίκο House of Orange – Nassau ο οποίος επέλεξε σαν χρώμα του, ποιο άλλο; το πορτοκαλί, κάνοντάς το σύμβολο σε διάφορους πολέμους απελευθερωτικούς (Ολλανδία κατά Ισπανίας, Ολλανδοί Μπούερς της Νοτίου Αφρικής κατά των Άγγλων) και θρησκευτικούς (Ιρλανδοί προτεστάντες κατά καθολικών) καθιστώντας το χρωματικό έμβλημα σε διάφορες σημαίες.

Έτσι κατέληξε το πορτοκαλί χρώμα (oranje) να είναι το εθνικό χρώμα της Ολλανδίας, αφού οι βασιλείς της κατάγονται από τoν οίκο House of Orange, χωρίς να σχετίζεται με τα πορτοκάλια (που στα ολλανδικά δεν ονομάζονται oranges αλλά sinaasappel), αλλά με την περιοχή καταγωγής των βασιλέων της.

Πώς η φύση παράγει το μπλε χρώμα 2β

Το μπλε στα ζώα

Από τις αρχές του 20ού αιώνα, έχει αφιερωθεί πολλή δουλειά στην ανακάλυψη της προέλευσης των μη ιριδιζόντων μπλε χρωματισμών που παρατηρούνται στα ζώα. 

Αρχικά, ήταν σύνηθες να διακρίνονται δύο περιπτώσεις:

το ιριδίζον μπλε, συνώνυμο της συνεκτικής σκέδασης, και το μη ιριδίζον μπλε, που θεωρούνταν ότι ήταν η ασυνάρτητη σκέδαση Rayleigh ή Tyndall.

Εκείνη την εποχή, η διαφορά βασιζόταν στην οπτική παρατήρηση και όχι στις μικροσκοπικές αποστάσεις μεταξύ των σκεδαστών.

Είναι ενδιαφέρον να αναφερθεί ότι, την δεκαετία του '20, αποδόθηκαν όλοι οι μη ιριδίζοντες μπλε χρωματισμοί που παρατηρούνται στα φτερά των πτηνών στην σκέδαση Tyndall, αλλά ήταν γνωστό ότι, σε ορισμένα έντομα, τέτοιοι χρωματισμοί θα μπορούσαν να προκύψουν από άλλα φαινόμενα. 

Καθώς αναπτύχθηκαν νέες πειραματικές και απεικονιστικές τεχνικές, νέες γνώσεις έδειξαν ότι το μπλε στα φτερά των πτηνών θα μπορούσε επίσης να παραχθεί από εποικοδομητική συμβολή φωτεινών κυμάτων.

Οι διεπιφάνειες μεταξύ κερατίνης και αέρα στο σπογγώδες μυελικό στρώμα των ακίδων λειτουργούν ως συνεκτικοί σκεδαστές σε αυτή την περίπτωση.

Μπλε δέρματα Tyndall εμφανίζονται επίσης σε πτηνά.

Για παράδειγμα, το δέρμα του κεφαλιού του εξαφανισμένου ντόντο βρέθηκε να εμφανίζει ένα διάχυτο μπλε χρώμα. 

Αυτό το δέρμα αποκαλύπτει τυχαία διατεταγμένα, λεπτά σωματίδια, περίπου στο μέγεθος του μήκους κύματος του μπλε φωτός.

Τα διάσπαρτα μπλε έχουν αποδοθεί νωρίς σε έντομα.

Η σκέδαση συμβαίνει στα επιδερμικά κύτταρα κάτω από μια διαφανή επιδερμίδα. Στην οδοντική τάξη, όπως τα αισχίδια, τα αγριονίδια και τα λιβελουλοειδή (Libellula Pulchella, Mesothemis Simplicicollis, Enallagma Cyathigerum, Aeshnea cyanea, Anax walsinghami), ο φωτεινός μπλε διάχυτος χρωματισμός στο σώμα ή τα φτερά τους προέρχεται από κέντρα σκέδασης κάτω από την επιδερμίδα. 

Οι λιβελούλες και ορισμένα άλλα ενήλικα έντομα μπορούν επίσης να αναπτύξουν μια κηρώδη άνθιση στην επιφάνεια της επιδερμίδας τους.

Το φαινόμενο Tyndall παράγεται στη συνέχεια από αυτό το κηρώδες υλικό και ο χρωματισμός μπορεί να καταστραφεί με πλύση με διαλύτη κεριού.

Ορισμένες πεταλούδες έχουν επίσης θεωρηθεί ότι χρωματίζονται με αυτόν τον μηχανισμό, όπως το Papillio zalmoxis ή οι λυκαενίδες. 

Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι συνεκτικές παρεμβολές θα μπορούσαν επίσης να εξηγήσουν τα διάφορα παρατηρούμενα χρώματα σε αυτές τις πεταλούδες.

Το μπλε Tyndall έχει επίσης καταγραφεί στην επιδερμίδα των προνυμφών ορισμένων καμπιών σκηνής, λόγω της παρουσίας ανομοιογενούς διαφανούς νηματίου επιδερμίδας.

Η αρσενική ακρίδα Kosciuscola tristis, που ονομάζεται επίσης «ακρίδα χαμαιλέων», έχει την ικανότητα να αλλάζει χρώμα από μαύρο σε έντονο μπλε του ουρανού.

Έχει αποδειχθεί ότι ο μηχανισμός αυτής της αλλαγής χρώματος είναι πλήρως αναστρέψιμος και ρυθμίζεται από τις αλλαγές θερμοκρασίας.

Είναι πλέον αποδεκτό ότι το μπλε χρώμα προκύπτει από τη σκέδαση Tyndall του φωτός σε ένα εναιώρημα μικρών κόκκων, που εντείνεται από το υποκείμενο σκούρο φόντο.

Η ενδοκυτταρική μετανάστευση κόκκων μπορεί να εξηγήσει την αλλαγή χρώματος. Ωστόσο, πρόσφατη συζήτηση μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η συνεκτική σκέδαση μπορεί να παίζει πολύ πιο σημαντικό ρόλο από τον αναμενόμενο. 

Η αρσενική ακρίδα Kosciuscola tristis στους 30°C (αριστερά) και 5°C (δεξιά).

Ο μπλε χρωματισμός που προκύπτει σε υψηλή θερμοκρασία προέρχεται από τη σκέδαση Tyndall.

Η σκέδαση Tyndall έχει επίσης παρατηρηθεί σε μαλάκια και σε γυμνοβράγχια μαλάκια. 

Αυτά προκύπτουν από μικρούς διάχυτους κόκκους που εμφανίζονται πάνω από ένα χρωστικό στρώμα μελανοφόρου.

Τα χταπόδια και τα καλαμάρια είναι μερικές φορές σε θέση να ελέγχουν την μπλε απόχρωση των σωματικών τους μοτίβων. 

Αυτό το προσαρμοστικό μπλε επιτυγχάνεται μεταβάλλοντας τις αποστάσεις των κόκκων του μελανοφόρου προκειμένου να αλλάξει η πυκνότητα του απορροφητικού πινακίου από κάτω.

Το δέρμα αρκετών μπλε θηλαστικών, ειδικά στην οικογένεια των πρωτευόντων, θεωρήθηκε ότι ήταν διάσπαρτο Rayleigh ή Tyndall. 

Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα σε αρκετά δέρματα θηλαστικών με δομικά χρωματισμένο χρώμα επεσήμανε ότι αυτοί οι χρωματισμοί θα πρέπει να προέρχονται από συνεκτική σκέδαση από σχεδόν διατεταγμένες συστοιχίες ινών κολλαγόνου.

Από όσο γνωρίζουμε, είναι δύσκολο να βρεθεί στη φύση αληθινή ασύμφωνη σκέδαση Tyndall.

Τα διαχυτικά στρώματα συχνά αποτελούνται από τυχαία διατεταγμένα σωματίδια πολύ κοντά το ένα στο άλλο για να υποθέσουμε ασύμφωνη σκέδαση.

Αυτή η συνθήκη για ασύμφωνη διάχυση συχνά παρερμηνεύεται σε εργασίες που αποδίδουν στη σκέδαση Tyndall μια σειρά από αταξικά σωματίδια μεγέθους ίσου με το μήκος κύματος, ανεξάρτητα από την απόσταση μεταξύ τους.

Πώς η φύση παράγει το μπλε χρώμα

2. Tyndall diffusion Διάχυση Tyndall 

Ένας άλλος τρόπος εμφάνισης του μπλε χρώματος στην φύση είναι η διάχυση Tyndall

Θεωρητικό υπόβαθρο της διάχυσης του φωτός:

Η ελαστική σκέδαση του φωτός από μεμονωμένα σωματίδια είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο της ηλεκτροδυναμικής.

Ο φυσικός μηχανισμός της διάχυσης του φωτός είναι απλός:

Το ηλεκτρικό πεδίο που συνοδεύει μια προσπίπτουσα δέσμη φωτός διεισδύει και διαταράσσει το πολώσιμο υλικό στον σκεδαστή, ο οποίος αντιδρά με ταλαντώσεις φορτίου.

Η παρατεταμένη επιτάχυνση αυτών των ταλαντούμενων φορτίων παράγει επανεκπομπή φωτός, στην ίδια συχνότητα, αλλά η κατευθυντική του κατανομή είναι πολύ ευρύτερη από ό,τι στο προσπίπτον φως. 

Διάχυση Tyndall στη φύση:

Η σκέδαση Tyndall έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό ως υπεύθυνη για τον μπλε χρωματισμό του ουρανού (Tyndall, 1869) και το χρώμα των μπλε ματιών (Mason, 1924). 

Εμφανίζεται όταν μικρά σωματίδια ή κενά με διαστάσεις της τάξης του μήκους κύματος του μπλε φωτός (περίπου 500 nm) υπάρχουν στο μέσο διάδοσης.

Σε αυτήν την περίπτωση, τα μικρά μήκη κύματος του προσπίπτοντος λευκού φωτός θα σκεδαστούν και τα μεγαλύτερα μήκη κύματος θα περάσουν ανενόχλητα από το μέσο.

Έτσι, τα κόκκινα και κίτρινα μήκη κύματος διαδίδονται και τα μπλε και ιώδη χρώματα σκεδάζονται από το σύνθετο μέσο, δίνοντας ένα μη ιριδίζον φάσμα διάχυσης ανοιχτού μπλε. 

Σε αυτό το φαινόμενο, τα μεγέθη των σωματιδίων και οι δείκτες διάθλασης ελέγχουν τον χρωματισμό.

Το πλάτος του ανακλώμενου φωτός και η γωνιακή του κατανομή θα εξαρτηθούν από τα μεγέθη των σωματιδίων. 

Για να συμβεί ασύμμετρη σκέδαση Tyndall ή Rayleigh, είναι απαραίτητο οι διαχυτές να διαχωρίζονται κατά μήκος μεγαλύτερο από το μήκος συνοχής του ηλιακού φωτός (περίπου 600 nm).

Κάτω από αυτήν την απόσταση, συμβαίνει συνεκτική αλληλεπίδραση, ακόμη και αν τα διαχυτικά σωματίδια είναι τυχαία διατεταγμένα και δεν μπορεί πλέον να μιλάμε για σκέδαση Tyndall ή ασύμμετρη σκέδαση.

Αυτό το παραπλανητικό γεγονός βρίσκεται στην προέλευση αρκετών λανθασμένων ερμηνειών του μπλε χρωματισμού στα ζώα.

Στους ζωντανούς οργανισμούς, το μπλε Tyndall υπάρχει σχεδόν πάντα σε συνδυασμό με τις υποκείμενες χρωστικές ουσίες. 

Οι υποκείμενοι κόκκοι χρωστικής απορροφούν το προσπίπτον φως που διαπερνά όλο τον δομικό ιστό και αποτρέπουν τον αποκορεσμό από τα μήκη κύματος που διασκορπίζονται από τους εσωτερικούς ιστούς.

Επιτρέπουν την δημιουργία δομικών χρωμάτων με περιορισμένο αριθμό σκεδαστών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι κόκκοι χρωστικής αποτελούνται από μελανίνη, αλλά μπορούν επίσης να υπάρχουν καροτενοειδή, ανθοκυανίνες και πτερίνες, προκαλώντας διάφορα χρωματικά εφέ.

Εξέλιξη χρώματος κρασιών

Το πρώτο τμήμα αυτού του άρθρου αφορά όσους από εσάς ασχολείσθε με την παραγωγή κρασιού, έστω και ερασιτεχνικά, και γνωρίζω πως έχω αρκετούς φίλους που ασχολούνται  με αυτό. 

Η παρουσία ενός σύνθετου μείγματος ανθοκυανινών και προκυανιδινών μπορεί να αυξήσει την σταθερότητα του χρώματος στο κρασί.

Καθώς παλαιώνει, το κρασί υφίσταται χημικές αντιδράσεις αυτοοξείδωσης που περιλαμβάνουν ακεταλδεΰδη των μορίων των χρωστικών του.

Τα νεοσχηματισμένα μόρια είναι πιο σταθερά στην επίδραση του pH ή της λεύκανσης με θειώδη.

Οι νέες ενώσεις περιλαμβάνουν πυρανοανθοκυανίνες όπως βιτισίνες (Α και Β), πινοτίνες και πορτοσίνες και άλλες πολυμερικές χρωστικές.

Η μαλβιδίνη γλυκοζίτη-αιθυλο-κατεχίνη είναι ένα προϊόν προσθήκης φλαβανόλης-ανθοκυανίνης.

Τα προϊόντα προσθήκης φλαβανόλης-ανθοκυανίνης σχηματίζονται κατά την παλαίωση του κρασιού μέσω αντιδράσεων μεταξύ ανθοκυανινών και τανινών που υπάρχουν στο σταφύλι, με μεταβολίτες ζύμης όπως η ακεταλδεΰδη.

Οι αντιδράσεις που προκαλούνται από την ακεταλδεΰδη αποδίδουν αιθυλο-συνδεδεμένα είδη όπως μαλβιδίνη γλυκοζίτη-αιθυλο-κατεχίνη.

Αυτή η ένωση έχει καλύτερη σταθερότητα χρώματος σε pH 5,5 από την μαλβιδίνη-3Ο-γλυκοζίτη.

Όταν το pH αυξήθηκε από 2,2 σε 5,5, το διάλυμα της χρωστικής έγινε προοδευτικά πιο ιώδες (λmax = 560 nm σε pH 5,5), ενώ παρόμοια διαλύματα ανθοκυανίνης ήταν σχεδόν άχρωμα σε pH 4,0.

Η έκθεση του κρασιού σε οξυγόνο σε περιορισμένες ποσότητες μπορεί να είναι ευεργετική για το κρασί. Επηρεάζει το χρώμα.

Οι κασταβινόλες είναι μια άλλη κατηγορία άχρωμων μορίων που προέρχονται από χρωματιστές χρωστικές ανθοκυανίνης.

Σε μοντέλα διαλύματος, άχρωμες ενώσεις, όπως η κατεχίνη, μπορούν να δημιουργήσουν νέους τύπους χρωστικών.

Το πρώτο βήμα είναι ο σχηματισμός άχρωμων διμερών ενώσεων που αποτελούνται από δύο μονάδες φλαβανόλης συνδεδεμένες με γέφυρα καρβοξυ-μεθίνης.

Ακολουθεί ο σχηματισμός κιτρινωπών χρωστικών αλάτων ξανθυλίου και των αιθυλεστέρων τους, που προκύπτουν από την αφυδάτωση των άχρωμων διμερών, ακολουθούμενη από μια διαδικασία οξείδωσης.

Η απώλεια ενός μορίου νερού λαμβάνει χώρα μεταξύ δύο υδροξυλομάδων του δακτυλίου Α των άχρωμων διμερών.

Εδώ το άρθρο αποκτά ενδιαφέρον για όλους, γιατί εδώ αναφέρονται τα χρώματα των κρασιών:

Τα κύρια χρώματα του κρασιού είναι: 

Γκρι, όπως στο vin gris (γκρι κρασί).

Μπορεί να είναι gris blanc ή gris rouge

Φημισμένο είναι το vin gris που παράγεται στο Μαρόκο. 

Πορτοκαλί, όπως στο κρασί που έρχεται σε επαφή με το δέρμα (φλούδες) του, δηλαδή ένα λευκό κρασί που έχει περάσει κάποιο χρονικό διάστημα σε επαφή με το δέρμα του, δίνοντάς του μια ελαφρώς πιο σκούρα απόχρωση. 

Κόκκινο κρασί (αν και αυτός είναι ένας γενικός όρος για σκούρα κρασιά, των οποίων το χρώμα μπορεί να κυμαίνεται από το "κόκκινο" έως και το μπλε-ιώδες) 

Ροζέ (που σημαίνει ανοιχτό κόκκινο, έως ροζ) 

Καστανόξανθο, όπως στο καστανόξανθο port. 

Λευκό κρασί (ανοιχτόχρωμο κρασί) 

Κίτρινο (ή χρώμα άχυρου), βλέπε για παράδειγμα vin jaune, έναν ιδιαίτερο και χαρακτηριστικό τύπο λευκού κρασιού που παρασκευάζεται στην οινοπαραγωγική περιοχή Jura στην ανατολική Γαλλία, Jurançon ή Sauternes. 

Βουργουνδίας (χρώμα), μια απόχρωση του σκούρου μωβ κόκκινου 

Σανγκρία (χρώμα), ένα χρώμα που μοιάζει με κρασί Sangría 

Αίμα βοδιού, πιθανώς αναφέρεται στην παλιά πρακτική ραφιναρίσματος των κόκκινων κρασιών με ξηρό αίμα βοοειδών σε σκόνη. Μια πρακτική που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για την σταθερή χρωματική απόδοση κάποιων ακριβών κόκκινων κρασιών.