xromata.com

Πώς τα χρώματα επηρεάζουν τις κινηματογραφικές

αφηγήσειςκαι τις κινηματογραφικές σκηνές

[Α]

Για τα χρώματα στον κινηματογράφο έχουμε αναρτήσει στο παρελθόν πολλά άρθρα.

[Μπορείτε να διαβάσετε τα σχετικά άρθρα εάν επιλέξετε το ‘κινηματογράφος και χρώμα’ μπαίνοντας στο κουτάκι ‘select category’ που βρίσκεται στην τρίτη στήλη του ιστότοπου, κάτω από τον μπλε προβολέα]

Για να σας εισάγουμε και πάλι στο ενδιαφέρον αυτό θέμα και να παρακολουθήσετε καλύτερα όσα αναφέρονται σε αυτό το άρθρο, σας παραθέτουμε 3 σχετικούς προηγούμενους συνδέσμους (links).

https://xromata.com/?p=9598

https://xromata.com/?p=11835

https://xromata.com/?p=12814

Τα χρώματα προκαλούν συγκεκριμένα συναισθήματα.

Επομένως, χρησιμοποιούνται για να προκαλέσουν συγκεκριμένα εφέ στην επιφάνεια στην οποία εμφανίζονται ή στο μυαλό των παρατηρητών που τα συλλογίζονται.

Στην αρχιτεκτονική, το χρώμα παίζει θεμελιώδη ρόλο στον ορισμό του σχήματος.

Τα υλικά στη φυσική τους κατάσταση διαθέτουν ήδη εγγενή χρωματισμό, ο οποίος γίνεται αντιληπτός με συγκεκριμένο τρόπο. Ωστόσο, όταν βάφονται σε κάποιον χρωματισμός, η αντίληψη του παρατηρητή μεταβάλλεται, δημιουργώντας συσχετίσεις μεταξύ διαφορετικών αισθήσεων που σχετίζονται με το ίδιο αντικείμενο.

Αυτός ο μετασχηματισμός που προκαλείται από το χρώμα συμβαίνει σε διάφορα οπτικά μέσα, που εκτείνονται από τρισδιάστατα περιβάλλοντα όπως η αρχιτεκτονική έως στατικές και κινητές δυσδιάστατες μορφές όπως χαρακτικά, φωτογραφίες, πίνακες ζωγραφικής και ταινίες. 

Το χρώμα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το φως:

τα αντικείμενα φαίνεται να έχουν χρώμα λόγω της απορρόφησης και της ανάκλασης ορισμένων μηκών κύματος φωτός.

Τα κωνικά κύτταρα των ματιών (κωνία) ανιχνεύουν αυτά τα μήκη κύματος και στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο, ο οποίος επεξεργάζεται τις πληροφορίες για να δημιουργήσει την αίσθηση του χρώματος.

Στην ουσία του, το χρώμα εκδηλώνεται μέσω των διαφόρων μηκών κύματος φωτός που φωτίζουν το περιβάλλον, αλλά η αληθινή του ουσία έγκειται στις πολύπλοκες νευρωνικές διεργασίες μέσα στα μάτια και τον εγκέφαλο, οι οποίες τελικά διαμορφώνουν (και αλλάζουν) την αντίληψη του κόσμου.

Αυτό σημαίνει ότι τα χρώματα είναι ουσιαστικά αφηρημένα και εντελώς υποκειμενικά. 

Οι συσχετίσεις και οι αντιστοιχίες ορισμένων τόνων με ορισμένα συναισθήματα μπορούν να ποικίλλουν ανάλογα με την ιστορική περίοδο και το κοινωνικό πλαίσιο.

Ένα κοινό έδαφος στην εμπειρία του χρώματος είναι ότι το ανθρώπινο μάτι – όταν λειτουργεί όπως αναμένεται – βλέπει τον κόσμο με χρώμα.

Ο κινηματογράφος είναι ικανός να καταγράψει τη ζωή και τον κόσμο με κάποια ειλικρίνεια. 

Δεν ήταν εύκολη η εισαγωγή χρωμάτων στον κινηματογράφο.

Χωρίς την τεχνολογία για τη σύλληψη έγχρωμων εικόνων, οι ταινίες χρωματίζονταν χειροκίνητα μέχρι την ανάπτυξη της διαδικασίας Technicolor.

Αυτή η διαδικασία κατέγραφε εικόνες που είχαν ήδη χρωματιστεί κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. 

Παρά την αντίσταση των κριτικών και των σκηνοθετών, οι οποίοι πίστευαν ότι σημαντικές πτυχές της ταινίας – όπως η υποκριτική ή η αφήγηση – θα χάνονταν με την «απόσπαση της προσοχής» του χρώματος, οι έγχρωμες ταινίες δεν απορρίφθηκαν.

Άλλωστε, ο κόσμος είναι έγχρωμος. 

Η δυαδικότητα μεταξύ μαύρου – λευκού και χρώματος εξερευνάται στον κινηματογράφο, αρθρώνοντας αντίθετες ιδέες.

Ο Μάγος του Οζ (σκηνοθέτης Βίκτορ Φλέμινγκ, διεύθυνση φωτογραφίας Χάρολντ Ρόσον, 1939) παρουσιάζει τον πραγματικό κόσμο ως νωχελικό και μονότονο χωρίς χρώματα, και, από την είσοδο της Ντόροθι στο κόσμο του Οζ, τα χρώματα ζωντανεύουν και μας δίνουν έναν πιο δυναμικό κόσμο. 

Από την άλλη πλευρά, στο Pleasantville (σκηνοθέτης Γκάρι Ρος, διεύθυνση φωτογραφίας Τζον Λίντλεϊ, 1998), ο τέλειος, ισοπεδωμένος και φανταστικός κόσμος είναι όλος σε ασπρόμαυρο.

Χρωματίζεται καθώς πλησιάζει μια αντιφατική και αντικρουόμενη πραγματικότητα. 

Σε αυτές τις δύο περιπτώσεις, η χρήση του χρώματος συμβαίνει μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας σε αντίθετα άκρα, γεγονός που θα μπορούσε να ενισχύσει τη μεταβλητότητα αυτού που σχετίζεται με το χρώμα.

Περισσότερα από όσα βλέπει το μάτι: [Β]

το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα

(από τον ιστότοπο scienceinschool.org.)

[Σύνδεση με προηγούμενο

https://xromata.com/?p=14791 ]

το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα:

(Β΄μέρος) 

[βοηθητική σημείωση πριν συνεχίσουμε:

α) Οι ακτίνες-γ, ακτίνες-Χ και το υπεριώδες φως μπλοκάρονται από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας (και έτσι παρατηρούνται καλύτερα από το διάστημα).

β) Το ορατό φως παρατηρείται καλύτερα από την Γη, με κάποια ατμοσφαιρική παραμόρφωση.

γ) Το περισσότερο από το υπέρυθρο φάσμα απορροφάται από την ατμόσφαιρα (και έτσι παρατηρείται καλύτερα από το διάστημα).

δ) Τα (υπο)χιλιοστόμετρα κύματα και τα μικροκύματα μπορούν να παρατηρηθούν από το έδαφος σε μεγάλα υψόμετρα σε ιδιαίτερα ξηρά κλίματα.

ε) Τα μεσαίου μήκους κύματος ραδιοκύματα μπορούν εύκολα να παρατηρηθούν από το έδαφος, αλλά μήκη κύματος πάνω από 10 μέτρα απορροφώνται από την ατμόσφαιρα] 

Προς το τέλος του 19ου αιώνα, οι επιστήμονες άρχισαν να ερευνούν πως αυτή η ακτινοβολία από τον κόσμο θα μπορούσε να συλληφθεί για να ‘δει’ αστρονομικά αντικείμενα, όπως αστέρες και γαλαξίες, σε μήκη κύματος πέρα από την κλίμακα του οπτικού πεδίου.

Πρώτα όμως έπρεπε να ξεπεράσουν το φράγμα της ατμόσφαιρας της Γης. 

Η ατμόσφαιρα είναι φυσικά διαπερατή στο ορατό φως – αυτός είναι και ο λόγος που πολλά ζώα έχουν αναπτύξει μάτια που είναι ευαίσθητα σε αυτό το τμήμα του φάσματος. 

Ωστόσο, πολύ λίγο από το υπόλοιπο του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος μπορεί να διαπεράσει τα παχιά στρώματα της ατμόσφαιρας μας

Οι πολύ ενεργητικές ακτίνες-γ και ακτίνες-Χ, με μήκη κύματος τόσο μικρά όσο τα άτομα η και μικρότερα, απορροφώνται από το οξυγόνο και το άζωτο στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.

Αυτό προστατεύει την ζωή στην Γη από την θανατηφόρα ακτινοβολία αλλά δυσκολεύει τους αστρονόμους να ανιχνεύσουν την ακτινοβολία.

Η περισσότερη αλλά όχι όλη υπεριώδης ακτινοβολία απορροφάται από το οξυγόνο και το όζον στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και στην στρατόσφαιρα. 

Για να εκμεταλλευτούν όποιο ποσό υπεριώδους ακτινοβολίας φτάνει στην Γη, μερικά ζώα έχουν αναπτύξει μάτια που μπορούν να την ανιχνεύσουν. 

Τα μικρότερα μήκη κύματος της υπέρυθρης ακτινοβολίας μπορούν να διαπεράσουν την ατμόσφαιρα, αλλά καθώς το μήκος κύματός της πλησιάζει το ένα μικρομέτρο, η υπέρυθρη ακτινοβολία τείνει να απορροφάται από τους υδρατμούς και άλλα μόρια στην ατμόσφαιρα.

Το ίδιο συμβαίνει στην ακτινοβολία (υπο)χιλιοστόμετρων – ραδιοκύματα με μήκη κύματος από μερικές εκατοντάδες μικρομέτρα ως περίπου 1 χιλιοστό – και στα μικροκύματα.

Μπορούν να παρατηρηθούν χρησιμοποιώντας επίγειες εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε περιοχές με μεγάλο υψόμετρο με ένα ιδιαίτερα ξηρό κλίμα, η με πειράματα με μπαλόνι/αερόστατο και επίσης διαστημικά πειράματα.

Η ατμόσφαιρα είναι διαπερατή από τα μεσαίου μήκους κύματος ραδιοκύματα, που εύκολα μπορούν να παρατηρηθούν από το έδαφος, αλλά μπλοκάρει τα ραδιοκύματα με μήκη κύματος μεγαλύτερα από δέκα μέτρα. 

Η μη διαπερατότητα της ατμόσφαιρας δεν είναι η μόνη πρόκληση που ενέχεται για τους αστρονόμους.

Η τύρβη* της επίσης μειώνει την ποιότητα των αστρονομικών παρατηρήσεων ακόμη και στα μήκη κύματος που φτάνουν στο έδαφος όπως το ορατό φως.

[*Στην ασρονομία, ατμοσφαιρική τύρβη ονομάζεται η μεταβολή που παρουσιάζεται στην λαμπρότητα και στο χρώμα των αστέρων]

Αντιμέτωποι με αυτά τα προβλήματα, στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα , μετά την αρχή της διαστημικής εποχής, οι αστρονόμοι άρχισαν να τοποθετούν τα τηλεσκόπια τους πέρα από την ατμόσφαιρα, στο διάστημα. 

Αυτό ξεκίνησε μια επανάσταση στην αστρονομία συγκρίσιμη με την εφεύρεση του πρώτου τηλεσκοπίου πριν από περίπου 400 χρόνια.

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο. 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[ρξζ΄]

Πορτοκαλί χρωστικές και βαφές

[ζ΄]

-Στην αμέσως προηγούμενη αναφορά μου για εμένα, το πορτοκαλί χρώμα, μιλώντας για βαφές που αποδίδουν πορτοκαλί, σου ανέφερα το ρέαλγκαρ και το όρπιμεντ και σου είπα πως θα σου μιλήσω αναλυτικότερα λίγο πιο κάτω.

Ήρθε λοιπόν η ώρα να ασχοληθούμε με αυτές τις βαφές και γενικότερα με τις βαφές που βάφουν διάφορα αντικείμενα και έργα τέχνης πορτοκαλιά.

Ξεκινάμε εξετάζοντας τις διάφορες χρωστικές που μας δίνουν πορτοκαλί βαφές και την παραγωγή βαφών από αυτές.

Για τις χρωστικές που μας δίνουν πορτοκαλί βαφές, δεν έχουμε να πούμε πολλά, γιατί μέχρι τα τέλη του προπερασμένου αιώνα δεν υπήρχε φυσική οργανική ή ανόργανη ουσία (εκτός από τις δυο προαναφερόμενες) από την οποία να παράγεται αγνό φωτεινό πορτοκαλί χρώμα.

Για την παρασκευή βαφών πορτοκαλί χρώματος χρησιμοποιούσες Άνθρωπε μείξεις κίτρινων και κόκκινων χρωμάτων.

Όμως βαφές προερχόμενες από την μείξη άλλων χρωμάτων, δεν έχουν την λαμπρότητα και την ακρίβεια του αυτούσιου χρώματος.

Υπήρχαν κόκκινες και κίτρινες βαφές που η απόχρωσή τους πλησίαζε το πορτοκαλί, αλλά δεν ήταν το ακριβές χρώμα.

Για να φτιάξεις πορτοκαλί βαφές χρησιμοποιούσες την ωμή Σιένα, μια κίτρινη ώχρα που έβγαινε από την γη του λόφου Σιένα της Τοσκάνης, αλλά η πορτοκαλί αυτή απόχρωση έφερνε προς το καφετί.

Η ψημένη γη της Σιένα πάλι, κοκκίνιζε.

Αργότερα, η ανακάλυψη του καδμίου βοήθησε στην κατασκευή μιας βαφής σε βαθύ πορτοκαλί χρώμα.

Προηγουμένως είχε ανακαλυφθεί σε χρυσωρυχεία της Σιβηρίας ένα πορτοκαλί ορυκτό, μια ένωση μολύβδου με ένα άγνωστο μέχρι τότε στοιχείο, το χρώμιο. Το χρώμιο ονομάστηκε έτσι από την ελληνική λέξη «χρώμα» για την ικανότητά του να αποδίδει μια μεγάλη γκάμα χρωμάτων. Πορτοκαλί, αλλά και κίτρινες, κόκκινες και πράσινες βαφές παράγονται πλέον από το χρώμιο.

Από τις αρχαιότερες (προϊστορικές για την ακρίβεια) χρωστικές που μπορούσαν να αποδώσουν πορτοκαλί χρώμα ήταν η κίτρινη ώχρα.

Όπως το λέει και το όνομα της η κίτρινη ώχρα απέδιδε κίτρινα και καφετιά χρώματα, αλλά ανάλογα με την χρήση της (την πυκνότητά της ή την μείξη της με κόκκινες ώχρες) απέδιδε και την εντύπωση του πορτοκαλί χρώματος. Αυτό το πορτοκαλί ήταν συνήθως μουντό και καφέτιζε κάπως.

Η ονομασία του χρώματος ‘ώχρα’ προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη ‘ωχρός’ που σημαίνει αυτός που έχει κιτρινωπό, ελαφρώς κίτρινο.

Η κίτρινη ώχρα κείται χρωματικά από τόνους κρεμ έως καφέ.

Είναι ένα φυσικό ορυκτό που αποτελείται από πυρίτιο και άργιλο και οφείλει το χρώμα της στο οξυϋδροξείδιο του σιδήρου, τον γαιτίτη.

Βρίσκεται σε όλον τον κόσμο, σε πολλές αποχρώσεις, από κίτρινο έως καφέ.

Χρησιμοποιήθηκε καθ’ όλη την διάρκεια της ιστορίας του ανθρώπου. Αυτή η σταθερή χρωστική ουσία μπορεί να αναμειχθεί με άλλες χρωστικές, έτσι αναμειγνυόμενη με κόκκινο, δίνει πορτοκαλί χρώμα.

Πάμε τώρα στο Realgar.

Είναι, όπως και το Orpiment, ένα από τα 8 χρώματα που έφτιαξες και χρησιμοποίησες Άνθρωπε από την πρώιμη αρχαιότητα.

Τί; Με ζητάς να σου πω ποια ήταν αυτά τα 8 χρώματα τις πρώιμης αρχαιότητας που προστέθηκαν στα προϊστορικά χρώματα;

Πολύ καλά, στα λέω. Ήταν τα εξής (με την διεθνή τους σήμερα ονομασία):

Madder lake, Carmine lake, Realgar, Malachite,

Orpiment, Egyptian blue, Indigo, Azurite

Το Realgar, είναι μια φυσική χρωστική πορτοκαλοκόκκινου χρώματος που σχετίζεται στενά με το κίτρινο (προς πορτοκαλί) orpiment.

Τα δύο αυτά ορυκτά βρίσκονται συχνά στις ίδιες αποθέσεις.

Παρόλο που εμφανίζεται ευρέως στη φύση όσο το orpiment, φαίνεται ότι το realgar δεν έχει χρησιμοποιηθεί τόσο πολύ όσο το δεύτερο.

Το Realgar είναι ένα εξαιρετικά τοξικό θειούχο αρσενικό σουλφίδιο και ήταν η μόνη καθαρή πορτοκαλί χρωστική μέχρι την ανακάλυψη του σύγχρονου πορτοκαλί χρώματος του χρωμίου.

Η ονομασία του προέρχεται από το αραβικό رهج الغار (rahj al ghar) που σημαίνει σκόνη του ορυχείου.

Το Realgar είναι μια αρχαία χρωστική ουσία που ανακαλύφθηκε και χρησιμοποιείτο την εποχή της αρχαίας Αιγύπτου και της Μεσοποταμίας έως και τον 19ο αιώνα.

Το Realgar δεν ήταν τόσο συνηθισμένη βαφή ζωγραφικής σε μεσαιωνικούς πίνακες όσο το orpiment, ενώ οι αναφορές γι’ αυτό είναι περιορισμένες, αφορούν δε κυρίως στην χρήση του σαν ενδιάμεση κολλητική ουσία, όπως το ασπράδι του αυγού, ενώ ελάχιστες φορές αναφέρεται σαν χρωστική ουσία.

Το Realgar υπάρχει σε ορυκτή και σε τεχνητή μορφή.

Βρίσκεται σε ολόκληρο τον κόσμο σε αποθέματα θερμών πηγών, σε ηφαιστειακές εξαχνώσεις και σε ορισμένους ασβεστόλιθους και δολομίτες.

Η χημική του ονομασία είναι ‘θειούχο αρσενικό’ και ο χημικός του τύπος α-As₄S₄.

Πρόκειται για ένα μαλακό, λεπτό ορυκτό που απαντάται σε μονοκλωνικούς κρυστάλλους ή σε κοκκώδη, συμπαγή ή κονιοποιημένη μορφή, συχνά σε συνδυασμό με το σχετικό ανόργανο άλας (As₂S₃) orpiment.

Είναι ένα ανόργανο άλας σουλφιδίου του αρσενικού, επίσης γνωστό ως "ruby sulfur" ή "ruby of arsenic".

Έχει χρώμα πορτοκαλί-κόκκινο, λιώνει στους 320° C και καίγεται με μπλε φλόγα που απελευθερώνει καπνούς αρσενικού και θείου.

Το όνομά του, προέρχεται όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως από το αραβικό rahj al-ġar (رهج الغار, "σκόνη του ορυχείου"), ενώ πρωτοαναφέρεται στην αγγλική το 1350.

Στην αρχαία ελληνική ονομαζόταν σανδαράχη ή σανδαράκη από το ω – σαν + Δαρεικός (όπου Δαρεικός = περσικό χρυσό νόμισμα) λόγω του ερυθρόχρυσου (πορτοκαλί) χρώματός του, εξ ου ονομάστηκαν «σάνδυκες» τα γυναικεία διαφανή ενδύματα που επέτρεπαν να φαίνεται το χρώμα του δέρματος και κατ’ επέκταση τα λεπτά υφάσματα που πήραν την ονομασία σανδών > σινδών > σινδόνιον > σεντόνι.

Το ρέαλγκαρ είναι τοξικό και δηλητηριώδες, εχρησιμοποιείτο κατά τον μεσαίωνα έως και τον 16^ο αιώνα στην Ισπανία και την Αγγλία σαν δηλητήριο κατά των ποντικών και ακόμα και σήμερα χρησιμοποιείται μερικές φορές για την εξόντωση ζιζανίων, εντόμων και τρωκτικών.

Όμως η χρήση του εγκαταλείπεται γιατί θεωρείται δηλητηριώδες (περιέχει αρσενικό) καρκινογόνο και αντικαθίσταται από υποκατάστατα.

Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν την τοξικότητά του, το ίδιο και οι Κινέζοι οι οποίοι το ονόμαζαν xionghuang 雄黃, δηλαδή «αρσενικό κίτρινο» σε αντίθεση με το όρπιμεντ που δήλωνε το «θηλυκό κίτρινο».

Οι κινέζοι χρησιμοποιούσαν το ρέαλγκαρ σαν απωθητικό φιδιών και εντόμων, αλλά και στην φαρμακευτική τους. Με αυτό χρωμάτιζαν αποστάγματα ρυζιού για να παράγουν ένα ρυζόκρασο που κατανάλωναν κατ’ έθιμο στον εορτασμό του Dragon Boat, μια εορτή του θερινού ηλιοστασίου.

Επίσης χρησιμοποιούσαν το realgar στην πυροτεχνουργία για να παράγουν λευκά πυροτεχνήματα, ενώ τώρα παράγονται με την χρήση μεταλλικών σκονών αλουμινίου, μαγνησίου και τιτανίου.

Παρ’ αυτά το realgar ακόμα χρησιμοποιείται αναμειγνυόμενο με χλωρικό κάλιο για την απόδοση ορισμένων κόκκινων πυροτεχνημάτων

Το realgar μαζί με το orpiment υπήρξε ένα σημαντικό εμπορεύσιμο είδος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και εχρησιμοποιείτο σαν κοκκινωπή βαφή (ας μην ξεχνάμε πως τότε τα πορτοκαλιά χρώματα δεν διαχωριζόντουσαν από τα κόκκινα ή τα κίτρινα, οπότε η πορτοκαλοκόκκινη σανδαράχη εθεωρείτο κόκκινο χρώμα).

Παρομοίως εχρησιμοποιείτο σαν βαφή καλλιτεχνημάτων στην αρχαία Κίνα, τις Ινδίες, την κεντρική Ασία και την αρχαία Αίγυπτο, επίσης σε καλλιτεχνικά έργα της Ευρωπαϊκής Αναγέννησης έως και τον 18^ο αιώνα οπότε έσβησε και η χρήση του τοξικού realgar σαν χρωστικής βαφών.

Μαζί με το realgar αναφέρθηκα και στο συγγενές του Orpiment (κίτρινη σανδαράχη).  

Εντάξει, πρόκειται για ένα κίτρινο χρώμα, που όμως λόγω της συγγένειας του με το

Realgar μπορεί κάποιες φορές να πλησιάσει το πορτοκαλί.

Έχει για ένα πλούσιο κίτρινο λεμονί ή καναρινί, αρκετά έντονο, με καλή χημική σταθερότητα.

Πρόκειται για ένα σουλφίδιο του αρσενικού το οποίο εμφανίζεται ευρέως στην φύση, αλλά σε σχετικά μικρά αποθέματα, σαν προϊόν υδροθερμικών φλεβών χαμηλής θερμοκρασίας, θερμών ιαματικών πηγών και ηφαιστιακής εξάχνωσης.

Γνωστή η κίτρινη σανδαράχη στους αρχαίους Έλληνες ως αρσενικό, σχετιζόταν με το Περσικό zarnikh, ονομασία η οποία βασιζόταν στην λέξη zar, περσική λέξη για τον χρυσό, αναφέρεται από τον Πλίνιο και τον Vitruvious.

Βρίσκεται σε αιγυπτιακά έργα, περσικά και σε όλη την Ασία. Φαίνεται ότι ήταν ελάχιστα γνωστή η χρήση του στην Βόρεια Ευρώπη

Το όνομα "Orpiment" προέρχεται από το λατινικό auripigmentum, μνεία της έντονης χρυσαφένιας απόχρωσης.

Εναλλακτική ονομασία γι’ αυτό το χρώμα είναι το «βασιλικό κίτρινο».

Η χημική του ονομασία είναι «σουλφίδιο του αρσενικού» και ο χημικός τύπος του είναι As₂S_3.

Τα σωματίδια του orpiment είναι συνήθως μεγέθους 1-30 μm. Τα μεγαλύτερα σωματίδια έχουν μια κηρώδη, γυαλιστερή εμφάνιση και συνήθως συνυπάρχουν με σωματίδια realgar, με το χαρακτηριστικό πορτοκαλοκόκκινο χρώμα.

Είναι ανθεκτικό στο φως και στον αέρα, αλλά ασυμβίβαστο με χρωστικές μολύβδου και χαλκού, όπως χρώματα από λευκό μόλυβδο, κίτρινο του κασσίτερου, μπλε του αζουρίτη και verdigris, τα οποία σκουραίνει.

Ένα άλλο κίτρινο χρώμα που σχετίζεται κάπως με το πορτοκαλί είναι το Naples Yellow (κίτρινο της Νεαπόλεως).

Πρόκειται για την θερμή εκδοχή του δισυπόστατου κίτρινου χρώματος και συχνά παίρνει την όψη ανοιχτού κίτρινο-πορτοκαλί χρώματος.

Είναι μία από τις παλαιότερες συνθετικές χρωστικές με πολύ καλή επικάλυψη, αντοχή χρωματισμού, και χημική σταθερότητα.

Είναι ένα αντιμόνιο μολύβδου που χρησιμοποιείται ως χρωματική απόχρωση κίτρινου σε κεραμικά ήδη από την εποχή της Βαβυλώνας και της Ασσυρίας.

Βρέθηκε επίσης σε αιγυπτιακό γυαλί της 19^ης δυναστείας.

Ήταν μια εξέχουσα χρωστική ουσία στην παλέτα των Μεγάλων Ζωγράφων, αλλά γενικά η ιστορία της δεν είναι βεβαιωμένη.

Μέχρι την περίοδο της υδατογραφίας η ύπαρξή της δεν είναι τεκμηριωμένη.

Ήταν ουσιώδης χρωστική για τους ζωγραφικούς πίνακες, για την απεικόνιση τοπίων, διότι είχε την ιδιότητα να φαίνεται ότι εισχωρεί στο βάθος της εικόνας όπως φωτίζει ένας μακρινός ήλιος, σε αντίθεση με άλλα κίτρινα που προβάλλονται μπροστά.

Αν και χρησιμοποιήθηκε σε σμάλτα από πολύ παλιά, χρησιμοποιήθηκε σαν χρώμα ζωγραφικής σε πίνακες μόνο από την αναγέννηση και μετά, συγκεκριμένα από τα μέσα του 15^ου αιώνα έως το 1900.

Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά της ονομασίας αυτού του χρώματος στην Αγγλική ως Naples Yellow έγινε το 1738.

Το όνομά του προέρχεται πιθανότατα από την παρουσία του ως φυσική εναπόθεση στην ηφαιστειακή γη του Βεζούβιου, στον κόλπο της ιταλικής Νάπολης.

Μια άλλη, αρκετά πιο πρόσφατη πορτοκαλί βαφή είναι το πορτοκαλί του χρωμίου που είναι ένα βασικό χρωμικό άλας του μολύβδου το οποίο εισήχθη ως χρωστική το 1809.

Το χρώμα της χρωστικής μπορεί να κυμαίνεται από ανοιχτό έως βαθύ πορτοκαλί, η αδιαφάνειά του δε, είναι εξαιρετική.

Το όνομα "πορτοκαλί του χρωμίου " προέρχεται από το όνομα του χημικού στοιχείου χρώμιο από το οποίο προέρχεται και η ονομασία «κίτρινο του χρωμίου».

Το χρώμιο είναι το 24ο στοιχείο του περιοδικού πίνακα και η ονομασία του προέρχεται από την ελληνική λέξη χρώμα, επειδή πολλές από τις ενώσεις του είναι έντονα χρωματισμένες.

Ανακαλύφθηκε από τον Louis Nicolas Vauquelin στον ορυκτό κροκοΐτη (χρωμικό μόλυβδο) το 1797.

Το ορυκτό έχει χρώμα βαθύ πορτοκαλί και είναι μια φυσική μορφή του χρωμικού μολύβδου.

Το χρώμιο είναι ο «ορυκτός χαμαιλέοντας» ενός σιβηρικού ορυκτού που ονομάζεται κροκοΐτης και ανακαλύφθηκε τον δέκατο όγδοο αιώνα, από το οποίο παράγεται μια ποικιλία χρωμάτων.

Το ορυκτό έχει χρώμα βαθύ πορτοκαλί και είναι μια φυσική μορφή του χρωμικού μολύβδου.

Το πορτοκαλί του χρωμίου έγινε η πρώτη καθαρά πορτοκαλί χρωστική μετά την μεσαιωνική μείωση της χρήση του realgar.

Το πορτοκαλί χρώμιο κυκλοφόρησε ως χρωστική ουσία το 1809, όμως η παγκόσμια παραγωγή πορτοκαλί του χρωμίου σταμάτησε πριν από λίγες δεκαετίες, στον 20^ο αιώνα.

Ένα άλλο ορυκτό από το οποίο παράγεται πορτοκαλί βαφή είναι το κάδμιο, από το οποίο παράγονται επίσης η κόκκινη και η κίτρινη χρωστική ουσία του καδμίου.

Το φάσμα των χρωστικών ουσιών του καδμίου, κίτρινο, πορτοκαλί, κόκκινο είναι αποτέλεσμα του βασικού κίτρινου κάδμιου (θειούχο κάδμιο) με λίγο σελήνιο στη θέση του θείου (σελήνιο καδμίου).

Επομένως, το θειούχο κάδμιο μπορεί να παρασκευαστεί σε διάφορες αποχρώσεις που κυμαίνονται από κίτρινο, πορτοκαλί έως κόκκινο.

Η ονομασία του στοιχείου ‘Κάδμιο’ προέρχεται από την ελληνική kadmeia (Καδμεία) Γη (Cadmean), όπου βρέθηκε για πρώτη φορά κοντά στη Θήβα, πόλη που ιδρύθηκε από τον Φοίνικα πρίγκιπα Κάδμο.

Ο Stromeyer ανακάλυψε μεταλλικό κάδμιο το 1817, αλλά η παραγωγή των χρωστικών του καδμίου καθυστέρησε μέχρι το 1820 λόγω της σπανιότητας του μετάλλου.

Όλες οι χρωστικές καδμίου είναι λαμπερές και οι βαθύτερες αποχρώσεις  έχουν την μεγαλύτερη αντοχή σταθερότητα.

Χρησιμοποιήθηκαν τόσο σε λάδια όσο και σε ακουαρέλες, αλλά δεν μπορούσαν να αναμειχθούν με χρωστικές με βάση τον χαλκό.

Ένα βαθύ πορτοκαλί προς το κόκκινο μας δίνει και ο κόκκινος μόλυβδος, το γνωστό μας μίνιο, αλλά σε αυτό είχε αναφερθεί στην αυτοπαρουσίαση του το κόκκινο χρώμα.

Άλλες σύγχρονες συνθετικές πορτοκαλί βαφές είναι το Quinacridone πορτοκαλί, μια οργανική χρωστική που ανακαλύφθηκε το 1896 και παρήχθη το 1935 καθώς και το πορτοκαλί δικετοπυρρολοπυρρόλιο ή πορτοκαλί DPP που είναι μια συνθετική οργανική χρωστική που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στο εμπόριο το 1986. Πωλείται με διάφορες εμπορικές ονομασίες, όπως  translucent orange (ημιδιαφανές πορτοκαλί).

Παράγει ένα εξαιρετικά φωτεινό και διαρκές πορτοκαλί χρώμα και χρησιμοποιείται ευρέως για τον χρωματισμό πλαστικών και ινών.

Πορτοκαλί χρώμα μας δίνουν και το σαφρόν (κρόκος), όπως και η τουρμερική σκόνη.

Αλλά σε αυτά θα αναφερθούμε σε λίγο.

Τα Χ Ρ Ω Μ Α Τ Α σας εύχονται

έναν καινούργιο χρόνο

γεμάτο φωτεινά χρώματα  

Τα 'xromata' σας εύχονται 

Καλές Γιορτές

και Καλό Ηλιοστάσιο 

Χειμερινό (της Ρέας) για όσους βρισκόμαστε στο βόρειο ημισφαίριο

Θερινό (της Διώνης) για όσους βρίσκεστε στο νότιο ημισαφαίριο

Έντομα και χρώματα [8] 

Χρώση εντόμων:

γενετική και εξέλιξη

Η μελέτη του συστήματος χρώσης είναι ζωτικής σημασίας για τη μελέτη των συνδέσεων των γενετικών αλλαγών με την εξελικτική διακύμανση στα χαρακτηριστικά των εντόμων που σχετίζονται με την φυσική κατάσταση.

Για παράδειγμα, η χρώση των φυσιολογικών ματιών είναι γνωστό ότι μπλοκάρεται από την πλειονότητα των μεταλλάξεων κατά τη σύνθεση της καφέ χρωστικής των ματιών ξανθομματίνης. 

Προηγμένες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τη γενετική ανάλυση της χρώσης σε κατώτερα σπονδυλωτά, ποντίκια και ανθρώπους διασαφηνίζουν διάφορες πτυχές της ανάπτυξης και της εξέλιξης της διαδικασίας της χρώσης σε διαφορετικά στάδια.

Μοριακές μελέτες στη χρώση των κατώτερων σπονδυλωτών και μια συγκριτική ανάλυση γονιδίων σε διαφορετικά είδη που προκύπτουν από ένα κοινό προγονικό γονίδιο έχουν αποδώσει καρπούς στη μελέτη της χρώσης σε διάφορα είδη εντόμων,  Εξελικτικές μελέτες μεταξύ θηλαστικών και άλλων σπονδυλωτών έχουν αποκαλύψει σημαντικές διαφορές στους μηχανισμούς χρώσης μεταξύ αυτών των ειδών.

Τέτοια δεδομένα παρέχουν μια συνολική εικόνα των χρωστικών και της ύπαρξής τους σε πολλά είδη. 

Συμπεράσματα:

Τα έντομα είναι μικροσκοπικά πλάσματα που έχουν τυπικά χαρακτηριστικά των ματιών τους που τα βοηθούν να οπτικοποιούν τον κόσμο γύρω τους και μοναδικές χρωστικές που προσδίδουν όμορφα χρώματα στα μέρη του σώματός τους.

Ο ρόλος του χρώματος στη γενετική εξέλιξη πολλών ειδών εντόμων έχει μελετηθεί στο παρελθόν.

Οι χρωστικές που παίζουν σημαντικό ρόλο στον χρωματισμό, ειδικά οι χρωστικές που είναι ζωτικής σημασίας για την όραση στα έντομα, έχουν μελετηθεί. 

Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω γνώση αυτού με τη χρήση προηγμένων τεχνικών.

Οι επαγόμενες και αυθόρμητες μεταλλάξεις που σχετίζονται με τη χρώση έχουν διερευνηθεί σε πολλά είδη εντόμων.

Το πρότυπο σύνθεσης χρωστικών και τα στάδια που εμπλέκονται κατά τη μεταμόρφωση έχουν επίσης διευκρινιστεί.

Ο μηχανισμός της όρασης και η συμμετοχή των οπτικών χρωστικών, ειδικά στις μύγες, έχουν αποδειχθεί ορόσημο στον τομέα της έρευνας. 

Αυτό έχει επιτευχθεί με την ανακάλυψη νέων οδών και τις λεπτομερείς μελέτες τους. Ωστόσο, ορισμένες οπτικές χρωστικές και η σχέση τους με διάφορα χρωμοφόρα χρειάζονται διεξοδικές μελέτες.

Ο ρόλος των χρωστικών εντόμων στην όραση σε σχέση με την αναγνώριση των ξενιστών και τις αλληλεπιδράσεις θηραμάτων-θηρευτών για την αναγνώριση θηραμάτων είναι ένας ενδιαφέρων τομέας μελλοντικής έρευνας.

Οι φυσικές χρωστικές ουσίες από τα έντομα διερευνώνται για καλύτερες προοπτικές και ευημερία της ανθρωπότητας. 

Οι ποικίλες εφαρμογές τους σε τομείς όπως τα βρώσιμα χρώματα και οι πλούσιες πηγές πρωτεϊνών στη βιομηχανία τροφίμων μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικής έρευνας.

Η άφθονη διαθεσιμότητα εντόμων σε όλο τον κόσμο και το ατελείωτο έργο της διερεύνησης των δυνατοτήτων τους σε μορφολογικό, φυσιολογικό, εξελικτικό και γενετικό επίπεδο ανοίγουν νέους δρόμους για ένα ευρύ και πιο ενδιαφέρον θέμα της εντομολογίας.

Κυανοτυπίας συνέχεια

Πριν περίπου από έναν χρόνο αναρτήσαμε ένα άρθρο με θέμα την κυανοτυπία

https://xromata.com/?p=14379

Τώρα συμπληρώνουμε εκείνο το άρθρο.

Το απλούστερο είδος εκτύπωσης κυανοτυπιών είναι ένα φωτογράφημα, που γίνεται με την τοποθέτηση αντικειμένων σε ευαισθητοποιημένο χαρτί.

Τα φρέσκα ή συμπιεσμένα φυτά είναι ένα τυπικό θέμα, αλλά οποιοδήποτε αδιαφανές έως ημιδιαφανές αντικείμενο μπορεί να δημιουργήσει μια εικόνα.

Ένα φύλλο γυαλιού θα πιέσει επίπεδα αντικείμενα φέρνοντας τα σε στενή επαφή με το χαρτί, με αποτέλεσμα μια ευκρινή εικόνα. 

Διαφορετικά, τρισδιάστατα αντικείμενα ή όχι τελείως επίπεδα θα δημιουργήσουν μια περισσότερο ή λιγότερο θολή εικόνα ανάλογα με την πρόσπτωση και το εύρος της πηγής φωτός.

Μια παραλλαγή των κυανοτυπικών φωτογραμμάτων γίνεται χημικά.

Το διάλυμα κυανοτυπίας εφαρμόζεται, χύνεται ή ψεκάζεται ακανόνιστα.

Μια παραλλαγή βαφικής δράσης προκύπτει από επαναλαμβανόμενο πλύσιμο και εφαρμογή, τοποθετώντας αντικείμενα από πάνω.

Μπορούν να γίνουν πιο εξελιγμένες εκτυπώσεις από έργα τέχνης ή φωτογραφικές εικόνες σε διαφανή ή ημιδιαφανή μέσα.

Η διαδικασία κυανοτυπίας αντιστρέφει το φως και το σκοτάδι, επομένως απαιτείται ένα αρνητικό πρωτότυπο για να εκτυπωθεί ως θετική εικόνα.

Τα φωτογραφικά αρνητικά μεγάλου μεγέθους ή τα διαφανή ψηφιακά αρνητικά μπορούν να παράγουν εικόνες με πλήρες τονικό εύρος ή το λιθογραφικό φιλμ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία εικόνων υψηλής αντίθεσης. 

Η κυανοτυπία μπορεί να εκτυπωθεί συνδυαστικά με κόμμι ή με διχρωματικό κόμμι, ή μπορεί να συνδυαστεί με ένα στρώμα ζωγραφισμένο στο χέρι.

Σε μία κυανοτυπία, το μπλε είναι συνήθως το επιθυμητό χρώμα.

Ωστόσο, μπορεί να επιτευχθεί μια ποικιλία εναλλακτικών αποτελεσμάτων.

Αυτά χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: μειωτικά, εντατικά και τονωτικά.

Είναι σύνηθες να γίνεται λεύκανση των εκτυπώσεων πριν από την τόνωση, αλλά επίσης είναι δυνατό να επιτευχθούν διαφορετικά αποτελέσματα με τονωτικό των εκτυπώσεων χωρίς λεύκανση. 

Οι διαδικασίες λεύκανσης είναι τρόποι μείωσης της έντασης του μπλε.

Για να γίνει αυτό, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανθρακικό νάτριο, αμμωνία, βόρακας, φωτογραφική μηχανή ανάπτυξης Dektol και άλλες χημικές ουσίες.

Η οικιακή χλωρίνη είναι επίσης αποτελεσματική, αλλά τείνει να καταστρέφει τη βάση του χαρτιού.

Η ποσότητα και η διάρκεια της λεύκανσης εξαρτάται από το περιεχόμενο της εικόνας, το πάχος του γαλακτώματος και το είδος τόνωσης που χρησιμοποιείται.

Όταν χρησιμοποιείτε λευκαντικό, είναι σημαντικό να ελέγχετε τη διαδικασία λεύκανσης με πλύσιμο σε καθαρό νερό μόλις επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα, για να αποφευχθεί η απώλεια λεπτομέρειας στις επισημάνσεις. 

Η εντατικοποίηση των διαδικασιών θα ενισχύσει το μπλε αποτέλεσμα.

Οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται είναι υπεροξείδιο του υδρογόνου ή ήπιες όξινες ουσίες: κιτρικό οξύ, χυμός λεμονιού, ξύδι ή οξικό οξύ κ.λπ.

Αυτά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να επιταχύνουν τη διαδικασία οξείδωσης που δημιουργεί την μπλε χρωστική ουσία.

Οι διαδικασίες τόνωσης χρησιμοποιούνται για την αλλαγή του χρώματος του οξειδίου του σιδήρου στην εκτύπωση.

Η αλλαγή χρώματος ποικίλλει ανάλογα με το αντιδραστήριο που χρησιμοποιείται. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια ποικιλία παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων τύπων τσαγιού, καφέ, κρασιού, ούρων, ταννικού οξέος ή πυρογαλικού οξέος, με αποτέλεσμα οι τόνοι να ποικίλλουν από καφέ έως μαύρο.  

Οι περισσότερες διαδικασίες τόνωσης θα χρωματίσουν σε κάποιο βαθμό τα λευκά μέρη μιας εκτύπωσης.

Μακροχρόνια διατήρηση:

Μια από τις πιο ισχυρές βικτοριανές τεχνολογίες εκτύπωσης, οι κυανοτυπίες είναι αρκετά σταθερές από μόνες τους, αλλά σε αντίθεση με τις περισσότερες ιστορικές και σημερινές διαδικασίες, οι εκτυπώσεις δεν αντιδρούν καλά σε βασικά περιβάλλοντα. Ως εκ τούτου, δεν συνιστάται η αποθήκευση ή η παρουσίαση της εκτύπωσης σε προσωρινή αποθήκευση, καθώς αυτό κάνει την εικόνα να ξεθωριάζει.  

Ένα άλλο ασυνήθιστο χαρακτηριστικό της κυανοτυπίας είναι η αναγεννητική της συμπεριφορά: οι εκτυπώσεις που έχουν ξεθωριάσει λόγω παρατεταμένης έκθεσης στο φως μπορούν συχνά να αποκατασταθούν σημαντικά στον αρχικό τους τόνο, απλώς αποθηκεύοντάς τις προσωρινά σε σκοτεινό περιβάλλον. 

Οι κυανοτυπίες σε ύφασμα είναι μόνιμες, αλλά πρέπει να πλένονται στο χέρι με μη φωσφορικό σαπούνι για να μην μεταλλαχθεί το μπλε σε κίτρινο.

Πώς η φύση παράγει το μπλε χρώμα

Χρωματισμός χρωστικής ουσίας:

3.1 Θεωρητικό υπόβαθρο: 

Ο χρωματισμός χρωστικής βασίζεται σε μια φασματικά επιλεκτική απορρόφηση του προσπίπτοντος λευκού φωτός.

Για να είναι χρήσιμη μια χρωστική, το φως που δεν έχει απορροφηθεί πρέπει να διαχέεται προς όλες τις κατευθύνσεις, παρέχοντας το ίδιο χρώμα προς όλες τις κατευθύνσεις. 

Αυτό σημαίνει ότι ένα υλικό κομμάτι χρωματισμένο με απορρόφηση και διάχυση θα εμφανίζεται με περίπου το ίδιο χρώμα στην ανάκλαση και μετάδοση. 

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα δομικά χρώματα που λαμβάνονται με συμβολή, χωρίς απορρόφηση, όπου τα χρώματα σκέδασης προς τα εμπρός και προς τα πίσω τείνουν να είναι συμπληρωματικά. 

Η φυσική περιγραφή ενός επιλεκτικά απορροφητικού υλικού που φωτίζεται από μία μόνο συχνότητα πρέπει να επεκτείνει την έννοια του δείκτη διάθλασης ώστε να περιλαμβάνει τη διάθλαση και την απορρόφηση. 

Ένας απλός τρόπος για να γίνει αυτό είναι, σε μια σταθερή συχνότητα, να δεχτούμε να αντικαταστήσουμε την πραγματική του τιμή με έναν μιγαδικό αριθμό = + ɶ n nik . Ένας συχνοεξαρτώμενος σύνθετος δείκτης διάθλασης (ή, ισοδύναμα) μια συχνοεξαρτώμενη σύνθετη διηλεκτρική σταθερά μπορεί να εξηγήσει την οπτική απόκριση των χρωστικών σε ένα ομοιογενές υλικό. 

Αλλά οι χρωστικές ουσίες πρέπει να παράγουν διάχυτη σκέδαση και αυτό θα συμβεί μόνο σε ένα τυχαίο ανομοιογενές υλικό ή όταν το απορροφητικό υλικό εμφανίζεται με τη μορφή συμπυκνωμένων κόκκων.

Αυτό βοηθά στη διάκριση μεταξύ χρωστικών ουσιών και βαφών.

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο. 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[ρξς΄]

Το Πορτοκαλί και η ιστορία του

[ς΄]

-Ήρθε η ώρα να σου μιλήσω για την ιστορία μου, δηλαδή την ιστορική συμπορεία του πορτοκαλί χρώματος μαζί σου Άνθρωπε.

Μέχρι τώρα σου έχω αναφέρει, κάτω από τον τίτλο το ‘πρώτο και το έσχατο’, και σου έχω εξηγήσει το ‘γιατί’, πως είμαι το πρώτο χρώμα που αντιλήφθηκες σαν πρωτόγονος οργανισμός, αλλά και το τελευταίο από τα χρώματα του φάσματος που εννόησες σαν αυτούσιο χρώμα.

Ας δούμε τώρα την ιστορική συμπόρευση μου με την πολιτισμική ιστορία σου. 

Στην αρχαία Αίγυπτο και την αρχαία Ινδία, οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούσαν πορτοκαλί χρώμα σε ορισμένα από τα αντικείμενά τους.

Στην Αίγυπτο, μια ορυκτή χρωστική ουσία που ονομάζεται ρεάλγκαρ* χρησιμοποιούνταν για τις ζωγραφιές των τάφων, καθώς και για άλλους σκοπούς.

Ο πορτοκαλί σαρδόνυχας (κορνεόλιο) χρησιμοποιούνταν σημαντικά κατά τον Πολιτισμό της Κοιλάδας του Ινδού, τον οποίο αποκτούσαν από τους κατοίκους του Κουτς Γκουτζαράτ της Ινδίας.

Το χρώμα χρησιμοποιήθηκε επίσης αργότερα από τους μεσαιωνικούς καλλιτέχνες για τον χρωματισμό χειρογράφων.

Χρωστικές ουσίες παρασκευάζονταν επίσης στην αρχαιότητα από ένα ορυκτό γνωστό ως orpiment*.

Το orpiment ήταν ένα σημαντικό εμπορικό αντικείμενο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και χρησιμοποιούνταν ως φάρμακο στην αρχαία Κίνα, αν και περιέχει αρσενικό και είναι εξαιρετικά τοξικό.

Χρησιμοποιούνταν επίσης ως δηλητήριο για μύγες και για να δηλητηριάζει βέλη. Λόγω του κίτρινου-πορτοκαλί χρώματος του, ήταν επίσης αγαπημένο στους αλχημιστές που αναζητούσαν έναν τρόπο να παράγουν χρυσό, τόσο στην Κίνα όσο και στη Δύση.

*[για το ρέαλγκαρ και το όρπιμεντ θα σου μιλήσω αναλυτικότερα λίγο πιο κάτω]

Πριν από τα τέλη του 15ου αιώνα, το πορτοκαλί χρώμα υπήρχε στην Ευρώπη, αλλά χωρίς την ονομασία του. Ονομαζόταν απλώς κίτρινο-κόκκινο.

Πορτογάλοι έμποροι έφεραν τις πρώτες πορτοκαλιές στην Ευρώπη από την Ασία στα τέλη του 15ου και στις αρχές του 16ου αιώνα, μαζί με τη σανσκριτική λέξη nāraṅga,

αλλά για τον ονομαστικό προσδιορισμό του χρώματος και του ομόχρωμου καρπού σου έχω ήδη μιλήσει προηγουμένως αναλυτικά.

Τελικά, στα μέσα του 16ου αιώνα στην Αγγλία, υπήρχε μια σύγχυση στο χρώμα που αναφερόταν ως «πορτοκαλί» μεταξύ ενός κοκκινωπού-καφέ και του πορτοκαλί ώσπου η έννοια του πορτοκαλί χρώματος (τουλάχιστον στην αγγλική γλώσσα) καθορίστηκε και μετατοπίστηκε στον 17ο αιώνα προς την σύγχρονη κατανόησή του.

Τον 18ο αιώνα, το πορτοκαλί χρώμα χρησιμοποιούνταν μερικές φορές για να απεικονίσει τα ρούχα της Πομόνα, της θεάς της καρποφόρας αφθονίας.

Το όνομά της προήλθε από το pomon, τη λατινική λέξη για τα φρούτα.

Τα ίδια τα πορτοκάλια έγιναν πιο συνηθισμένα στη βόρεια Ευρώπη, χάρη στην εφεύρεση του θερμαινόμενου θερμοκηπίου τον 17ο αιώνα, ενός τύπου κτιρίου που έγινε γνωστό ως πορτοκαλεώνας.

Το 1797, ένας Γάλλος επιστήμονας Louis Vauquelin ανακάλυψε τον ορυκτό κροκοΐτη, ή χρωμικό μόλυβδο, ο οποίος οδήγησε το 1809 στην εφεύρεση της συνθετικής χρωστικής πορτοκαλί του χρωμίου.

Σύντομα ακολούθησαν και άλλες συνθετικές χρωστικές, το κόκκινο κοβαλτίου, το κίτρινο κοβαλτίου και το πορτοκαλί κοβαλτίου.  

Η τελευταία αυτή χρωστική ουσία κατασκευάστηκε από θειούχο κάδμιο συν σεληνιούχο κάδμιο.

Αυτές οι νέες χρωστικές, καθώς και η εφεύρεση του μεταλλικού σωληναρίου βαφών το 1841, επέτρεψαν στους καλλιτέχνες να ζωγραφίζουν σε εξωτερικούς χώρους και να αποτυπώνουν τα χρώματα του φυσικού φωτός.

Στη Βρετανία, το πορτοκαλί έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στους Προραφαηλίτες και στους ιστορικούς ζωγράφους.

Τα ρέοντα κοκκινοπορτοκαλί μαλλιά της Ελίζαμπεθ Σίνταλ, ενός μοντέλου και συζύγου του ζωγράφου Ντάντε Γκαμπριέλ Ροσέτι, έγιναν σύμβολο του κινήματος των Προραφαηλιτών.

Στη Γαλλία, οι ζωγράφοι οδήγησαν το πορτοκαλί σε μια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση.

Το 1872 ο Κλοντ Μονέ ζωγράφισε το «Εντύπωση, Ανατολή», έναν μικροσκοπικό πορτοκαλί ήλιο και λίγο πορτοκαλί φως που αντανακλάται στα σύννεφα και το νερό στο κέντρο ενός θολού μπλε τοπίου.

Αυτός ο πίνακας έδωσε το όνομά του στο ιμπρεσιονιστικό κίνημα.

Το πορτοκαλί έγινε ένα σημαντικό χρώμα για όλους τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους. Όλοι είχαν μελετήσει τα πρόσφατα βιβλία για τη θεωρία των χρωμάτων και γνώριζαν ότι το πορτοκαλί χρώμα τοποθετημένο δίπλα στο γαλάζιο έκανε και τα δύο χρώματα πολύ πιο φωτεινά.

Ο Auguste Renoir ζωγράφιζε βάρκες με ρίγες χρωμιωμένου πορτοκαλί χρώματος κατευθείαν από το σωληνάριο.

Ο Paul Cézanne δεν χρησιμοποίησε πορτοκαλί χρωστική, αλλά δημιούργησε τα δικά του πορτοκαλί με πινελιές κίτρινου, κόκκινου και ώχρας σε μπλε φόντο.

Ο Toulouse-Lautrec χρησιμοποιούσε συχνά πορτοκαλί στις φούστες των χορευτριών και στα φορέματα των Παριζιάνων στα καφέ και τα κλαμπ που απεικόνιζε.

Για αυτόν, ήταν το χρώμα της γιορτής και της διασκέδασης.

Οι Μετα-ιμπρεσιονιστές προχώρησαν ακόμη περισσότερο με το πορτοκαλί.

Ο Paul Gauguin χρησιμοποιούσε πορτοκαλί ως φόντο, για τα ρούχα και το χρώμα του δέρματος και για να γεμίζει τους πίνακές του με φως και εξωτισμό.

Αλλά κανένας άλλος ζωγράφος δεν χρησιμοποίησε το πορτοκαλί τόσο συχνά και δραματικά όσο ο Vincent van Gogh, ο οποίος είχε μοιραστεί ένα σπίτι με τον Gauguin στην Αρλ για ένα διάστημα.

Για τον Van Gogh, το πορτοκαλί και το κίτρινο ήταν το καθαρό φως του ήλιου της Προβηγκίας.

Παρήγαγε τα δικά του πορτοκαλί χρώματα με μείγματα κίτρινου, ώχρας και κόκκινου.

Τον 20ό και 21ο αιώνα, το πορτοκαλί χρώμα είχε ποικίλες συσχετίσεις, τόσο θετικές όσο και αρνητικές.

Η υψηλή ορατότητα του πορτοκαλί το έκανε δημοφιλές χρώμα για ορισμένα είδη ρούχων και εξοπλισμού.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι πιλότοι του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στον Ειρηνικό άρχισαν να φορούν πορτοκαλί φουσκωτά σωσίβια, τα οποία μπορούσαν να εντοπιστούν από αεροσκάφη έρευνας και διάσωσης.

Μετά τον πόλεμο, αυτά τα σωσίβια έγιναν κοινά τόσο σε πολιτικά όσο και σε πολεμικά πλοία όλων των μεγεθών, καθώς και σε αεροσκάφη που πετούσαν πάνω από το νερό.

Το πορτοκαλί φοριέται επίσης ευρέως (για να αποφύγουν τα χτυπήματα) από τους εργαζόμενους σε αυτοκινητόδρομους και από τους ποδηλάτες.

Ένα ζιζανιοκτόνο που ονομάζεται Agent Orange ψεκάστηκε ευρέως από αεροσκάφη από την Βασιλική Πολεμική Αεροπορία κατά τη διάρκεια της Μαλαισιανής Έκτακτης Ανάγκης και την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ για να αφαιρέσει το δάσος και την κάλυψη της ζούγκλας κάτω από το οποίο πιστεύεται ότι κρύβονταν οι εχθρικοί μαχητές και να αποκαλύψει τις οδούς ανεφοδιασμού τους.

Η χημική ουσία δεν είχε στην πραγματικότητα πορτοκαλί χρώμα, αλλά πήρε το όνομά της από το χρώμα των χαλύβδινων βαρελιών στα οποία φυλασσόταν.

Το Agent Orange ήταν τοξικό και αργότερα συνδέθηκε με γενετικές ανωμαλίες και άλλα προβλήματα υγείας.

Το πορτοκαλί είχε και συνεχίζει να έχει επίσης πολιτική διάσταση.

Το πορτοκαλί χρησιμεύει ως το χρώμα της χριστιανοδημοκρατικής πολιτικής ιδεολογίας, η οποία βασίζεται στην καθολική κοινωνική διδασκαλία και τη νεοκαλβινιστική θεολογία.

Τα χριστιανοδημοκρατικά πολιτικά κόμματα ήρθαν στο προσκήνιο στην Ευρώπη και την Αμερική μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην Ουκρανία, τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο του 2004, έγινε το χρώμα της Πορτοκαλί Επανάστασης, ενός λαϊκού κινήματος που έφερε τον ακτιβιστή και μεταρρυθμιστή Βίκτορ Γιούσενκο στην προεδρία.

Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, ιδίως στη Βόρεια Ιρλανδία, το χρώμα συνδέεται με το Πορτοκαλί Τάγμα, μια προτεσταντική αδελφική οργάνωση και συναφώς με τις πορείες και άλλες κοινωνικές και πολιτικές δραστηριότητες όπου το πορτοκαλί χρώμα συνδέεται με τον Προτεσταντισμό, παρόμοια και με την Ολλανδία, όπου το χρώμα αυτό συμβολίζει τον βασιλικό οίκο της χώρας και την καταγωγή του από τους «House of Orange”, για το οποίο ήδη σου έχω μιλήσει.

Αυτά για την ώρα.

Ξέρω, σου υποσχέθηκα να σου μιλήσω αναλυτικά για το ρέαλγκαρ και το όρπιμεντ, αλλά σ’ αυτά θα αναφερθώ αμέσως μετά αφού θα ασχοληθώ με τις πορτοκαλί χρωστικές και βαφές. 

Ροζ ήταν το πρώτο χρώμα στην αρχή της ζωής στη Γη 

Τα αρχαιότερα χρώματα απομόνωσαν οι επιστήμονες από απολιθώματα δισεκατομμυρίων ετών που βρέθηκαν στην έρημο Σαχάρα.

Ως τώρα, τα απολιθώματα φυτών και ζώων μας έχουν αποκαλύψει πολλές πληροφορίες.

Από το σχήμα, το μέγεθος ως και πώς αναπαράχθηκαν και πώς εξελίχθηκαν στα εκατομμύρια των ετών.

Αλλά ένα πράγμα δε μπορούν να μας πουν.

Τί χρώμα ήταν; 

Ακόμη και ο Tyrannosaurus rex δεν ξέρουμε τι χρώμα είχε.

Ήταν πρασινωπός, ήταν καφετί…το έχουμε αφήσει στη φαντασία μας. Αυτό γιατί οι οργανικές ουσίες που συνήθως δίνουν τα χρώματα φθίνουν με τον χρόνο. 

Όμως, φαίνεται ότι κάποια στοιχεία κατάφεραν να μείνουν και οι επιστήμονες τα ανακάλυψαν, σε απολιθώματα κυανοβακτηρίων 1,1 δισεκατομμυρίων ετών.

Τα απολιθώματα, ήρθαν στην επιφάνεια 10 χρόνια πριν, από αποθέματα σχιστόλιθου που εξόρυξε μια εταιρία ενέργειας στη λεκάνη Taoudeni, στην Μαυριτανία.

Οι ερευνητές συνέθλιψαν τα πετρώματα, ώστε να εξαγάγουν και να αναλύσουν τα μόρια των αρχαίων οργανισμών που είχαν παγιδευτεί και ενσωματωθεί σε αυτά με το πέρασμα των ετών. 

Κατάλαβαν αμέσως ότι βρέθηκαν μπροστά σε μια πολύ ξεχωριστή ανακάλυψη όταν ανέμειξαν τα κονιορτοποιημένα πετρώματα με έναν οργανικό διαλύτη, και αντί για μαύρο, το μείγμα βγήκε ροζ.

Το ροζ χρώμα είναι τα μοριακά απολιθώματα χλωροφύλλης που παρήχθησαν από τους αρχαίους φωτοσυνθετικούς οργανισμούς που κατοικούσαν στον αρχαίο ωκεανό, τα κυανοβακτήρια (ή κυανoφύκη). 

Τα απομονωμένα χρώματα στη συμπυκνωμένη μορφή τους κυμαίνονταν από κόκκινο, σαν το χρώμα του αίματος, έως βαθύ μωβ και αφού αραιώθηκαν είχαν φωτεινό ροζ.

Τα κυανοβακτήρια κυριαρχούσαν στους ωκεανούς πριν 1 δισεκατομμύριο χρόνια και ήταν η βάση της τροφικής αλυσίδας.

Ίσως η ανάπτυξη μεγαλύτερων οργανισμών περιορίστηκε τότε από τη μικρή διαθεσιμότητα πλουσιότερων τροφών, όπως τα φύκη.

Τα φύκη αν και είναι και αυτά μικροσκοπικά, είναι χίλιες φορές μεγαλύτερα σε όγκο από τα κυανοβακτήρια και αποτελούν πολύ πλουσιότερη πηγή τροφής.

Μερικά χρόνια αργότερα, κάπου 650 εκατομμύρια χρόνια πριν, τα κυανοβακτήρια άρχισαν να μειώνονται.

Τότε τα φύκη άρχισαν να εξαπλώνονται ταχύτατα δίνοντας την απαιτούμενη ενέργεια για πιο πολύπλοκα οικοσυστήματα και την εξέλιξη μεγαλύτερων ζώων. 

Κάποια από αυτά τα μεγαλύτερα ζώα ήταν και οι δεινόσαυροι, για τους οποίους επίσης αρχίζουμε τώρα να μαθαίνουμε κάποια στοιχεία για το χρώμα τους, τουλάχιστον για τους φτερωτούς, συγκρίνοντας τα μελανοσώματα σημερινών πουλιών με τα μελανοσώματα που βρέθηκαν σε απολιθωμένα φτερά δεινοσαύρου. 

Τα μελανοσώματα παράγουν χρώματα όχι μόνο με τις χρωστικές που περιέχουν, αλλά και με την οργάνωσή τους μέσα στο φτερό και πώς αυτή αφήνει το φως να περάσει ή να ανακλαστεί.

Η διάταξη αυτού του απολιθώματος υποδεικνύει ότι τα φτερά ήταν μαύρα με ιριδίζουσα λάμψη. 

Αν και η Γη είναι 4,6 δισεκατομμυρίων ετών η έκρηξη ζωής άρχισε μόλις 650 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Κάποιοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι συγκεντρώσεις οξυγόνου ήταν πολύ χαμηλές (μόλις 0,1% από ότι είναι σήμερα) και ότι τα κυανοβακτήρια βοήθησαν να αυξηθούν τόσο ώστε να υποστηρίξουν τη ζωή.