xromata.com

Η γαρίδα Mantis

[α]

Ένα από τα πιο αξιοπερίεργα πλάσματα στον κόσμο των χρωμάτων, συγκεκριμένα στην αντίληψη των χρωμάτων, είναι η γαρίδα mantis η οποία βλέπει 16 βασικά χρώματα, το μοναδικό πλάσμα στο ζωικό βασίλειο που έχει αυτήν την ικανότητα.

Ας δούμε όμως τί αναγράφεται γι’ αυτό το μυστηριώδες πλάσμα στον ιστότοπο uk/discover. 

Γαρίδα Mantis: Το καρκινοειδές που έχει μεγάλη δύναμη.

Πιθανότατα δεν θα θέλατε να μπείτε σε ρινγκ του μποξ με μια γαρίδα mantis.

Οι γαρίδες mantis είναι μια δύναμη που πρέπει να υπολογίζεται.

Μην αφήσετε το μικρό τους μέγεθος να σας ξεγελάσει – αυτά τα πολύχρωμα καρκινοειδή είναι από τους πιο ισχυρούς μαχητές του θαλάσσιου κόσμου. Οπλισμένες με καλειδοσκοπική όραση, την ικανότητα να στέλνουν μυστικά μηνύματα και μια γροθιά τόσο γρήγορη, με σκληρό εξωσκελετό και αρθρωτά αντιβράχια, οι γαρίδες mantis παίρνουν το κοινό τους όνομα από την ομοιότητά τους τόσο με γαρίδες όσο και με το έντομο mantis, το αλογάκι της Παναγιάς.

Ωστόσο, στην πραγματικότητα δεν είναι κανένα από αυτά.

Αντίθετα, οι γαρίδες mantis ανήκουν σε μια αρχαία τάξη καρκινοειδών που ονομάζεται Stomatopoda. 

Αυτή η ομάδα διακλαδίστηκε από την τάξη Malacostraca – η οποία περιλαμβάνει καρκινοειδή όπως καβούρια και αστακούς – πριν από περίπου 400 εκατομμύρια χρόνια.

Αυτό καθιστά τα στοματόποδα πολύ παλαιότερα από τους δεινόσαυρους! 

Βρίσκουμε γαρίδες mantis στα ζεστά, ρηχά νερά του Ειρηνικού και του Ινδικού Ωκεανού.

Ζουν σε λαγούμια που σκάβουν με τα δυνατά μπροστινά άκρα τους.

Αυτά τα λαγούμια χρησιμοποιούνται ως βάσεις κυνηγιού, προστατευτικά καταφύγια και παιδοκομεία όπου τα θηλυκά φυλάνε τα αυγά τους.

Οι περισσότερες γαρίδες mantis περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους μέσα σε αυτά τα καταφύγια, βγαίνοντας μόνο για να κυνηγήσουν ή για να μετακινηθούν σε μεγαλύτερα λαγούμια καθώς μεγαλώνουν.

Ανάλογα με το είδος, οι γαρίδες mantis μπορούν να ζουν στις φωλιές τους μόνες ή σε ζεύγη. 

Μερικές σχηματίζουν μονογαμικούς δεσμούς εφ' όρου ζωής με ένα μόνο ταίρι.

Τα θηλυκά φέρουν τα αυγά τους προσκολλημένα στο στομάχι τους, αερίζοντάς τα και καθαρίζοντάς τα.

Ο αριθμός των αυγών ποικίλλει ανάλογα με το είδος, αλλά μερικά, όπως η γαρίδα peacock mantis, μπορούν να μεταφέρουν περίπου 50.000 ανά νεοσσιά. 

Αφού εκκολαφθούν τα αυγά, οι προνύμφες γίνονται πλαγκτόν – μικροσκοπικοί οργανισμοί που επιπλέουν στο νερό, παρασυρόμενοι από τα ωκεάνια ρεύματα. Επιπλέουν στην επιφάνεια του νερού για ημέρες ή εβδομάδες, πριν κατέβουν στον πυθμένα του ωκεανού.

Υπάρχουν περισσότερα από 400 είδη γαρίδων mantis και είναι απίστευτα ποικίλες σε εμφάνιση και μέγεθος.

Οι περισσότεροι ενήλικες έχουν μήκος μεταξύ δύο και 10 εκατοστών.

Ωστόσο, οι ενήλικες γαρίδες ορισμένων ειδών μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες.

Για παράδειγμα, η γαρίδα zebra mantis, η οποία πήρε το όνομά της από τις χαρακτηριστικές καφέ και κρεμ ρίγες της, μπορεί να φτάσει έως και 40 εκατοστά σε μήκος. 

Ίσως το πιο γνωστό είδος είναι η γαρίδα παγώνι mantis.

Είναι επίσης γνωστή ως harlequin ή βαμμένη γαρίδα mantis λόγω του έντονα χρωματισμένου εξωσκελετού της. 

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα κελύφη τους αντανακλούν συχνότητες φωτός που μόνο οι ίδιες μπορούν να δουν.

Αυτό τους επιτρέπει να επικοινωνούν μεταξύ τους για να στέλνουν προειδοποιητικά μηνύματα για την περιοχή ή σήματα ζευγαρώματος.

Αυτό το είδος κυμαίνεται σε μέγεθος από περίπου 3 έως 18 εκατοστά.

Οι γαρίδες Mantis έχουν δύο μπροστινά άκρα που ονομάζονται αρπακτικά εξαρτήματα.

Πολλά αρθρόποδα έχουν αρπακτικά εξαρτήματα, αλλά οι γαρίδες Mantis έχουν ένα επιπλέον μέρος προσαρτημένο στο δικό τους που ονομάζεται δακτυλικό ρόπαλο. 

Οι γαρίδες Mantis χρησιμοποιούν τα δακτυλικά τους ρόπαλα για να προκαλούν δυνατά χτυπήματα ενώ κυνηγούν για τροφή, σε αυτοάμυνα και σε μάχες με άλλες γαρίδες Mantis.

Κρατούν το δακτυλικό τους ρόπαλο κρυμμένο χρησιμοποιώντας ένα μηχανισμό ελατηρίου και μανδάλου.

Σε αυτή τη θέση, αποθηκεύει τεράστιες ποσότητες ενέργειας, που σημαίνει ότι μπορούν να απελευθερώσουν το ρόπαλό τους με εξαιρετική δύναμη.

(συνεχίζεται)

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο. 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[ροθ΄]

Από το κακάο στα φύκια και τους μύκητες 

[ε΄]

-Αφού πήρα μια ανάσα, εγώ το καφέ χρώμα, λέω να συνεχίσω με την παρουσίαση μου.

Πριν σταματήσω είχα αναφερθεί σε δυο φυτικά προϊόντα που είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με το καφέ χρώμα, τον καφέ και το κακάο, δυο απολαυστικά ροφήματα για σένα Άνθρωπε.

Ένα ζεστό κακάο ή σοκολάτα ρόφημα είναι ό,τι πρέπει για τα κρύα χειμωνιάτικα απογευματινά, νομίζω;

Ναι, αλλά πώς αποκτά το κακάο το καφετί του χρώμα και το προϊόν του η σοκολάτα αυτό το βαθύ χρώμα που συχνά αποκαλούμε σοκολατί;

Αλήθεια πώς έχουν οι κόκκοι του κακάο αυτό το καφετί τους χρώμα αφού γνωρίζουμε πώς καφέ χρωστικές ουσίες δεν υπάρχουν στο φυτικό βασίλειο;

Μιλήσαμε για την λιγνίνη, την τανίνη και τις πολυφαινολικές ενώσεις αλλά όπως είπαμε μπορεί μεν να προσδίδουν μέσω χημείας καφετιά χρώματα, όμως δεν είναι χρωστικές ουσίες.

Οι σπόροι κακάο όταν βγαίνουν φρέσκοι από τον καρπό (μέσα στη λευκή σάρκα), έχουν φυσικό βαθύ μωβ (πορφυρό) χρώμα ή, σε ορισμένες σπάνιες ποικιλίες (όπως το Criollo), λευκό.

Το χρώμα των κόκκων κακάο αλλάζει ανάλογα με το στάδιο επεξεργασίας και τη ζύμωσή τους, ξεκινώντας από βαθύ μωβ όταν είναι φρέσκοι και καταλήγοντας σε καφέ.

Κατά τη διαδικασία της ζύμωσης, οι χρωστικές ουσίες (ανθοκυανίνες) διασπώνται και οι κόκκοι αλλάζουν χρώμα σε καφέ ή κοκκινωπό-καφέ.

Κατά την ζύμωση και την ξήρανση, το ένζυμο πολυφαινολική οξειδάση (PPO) οξειδώνει τις πολυφαινόλες σε κινόνες.

Αυτές οι ενώσεις πολυμερίζονται και σχηματίζουν αδιάλυτες τανίνες και χρωστικές που δίνουν το καφέ χρώμα.

Το κακάο οφείλει το χαρακτηριστικό καφέ χρώμα του στην οξείδωση των πολυφαινολών και στις αντιδράσεις Maillard κατά την επεξεργασία των κόκκων.

Κατά το ψήσιμο (roasting) των κόκκων, η θερμότητα προκαλεί μη ενζυματικό "καφέτιασμα" (αντίδραση σακχάρων και αμινοξέων) και παράγει μελανοϊδίνες, οι οποίες βαθαίνουν το χρώμα.

Η σοκολάτα οφείλει το καφέ χρώμα της στους φυσικούς κόκκους κακάο, οι οποίοι όπως ήδη είπαμε, περιέχουν χρωστικές ουσίες και πολυφαινόλες που σκουραίνουν κατά την επεξεργασία της κακαόμαζας, το βασικό συστατικό της σοκολάτας

Κάτι άλλο που οφείλει το καφετί χρώμα του στην αντίδρασης Maillard (Μαϊγιάρ)

είναι το ψημένο κρέας.

Το κρέας παίρνει καφέ χρώμα κατά το ψήσιμο εξαιτίας δύο βασικών διεργασιών:

της αλλαγής της πρωτεΐνης μυοσφαιρίνης από τη θερμότητα και, κυρίως, της αντίδρασης Maillard (Μαϊγιάρ), η οποία συμβαίνει όταν τα αμινοξέα και τα σάκχαρα του κρέατος θερμαίνονται πάνω από τους 130°C–140°C και παράγουν νέες αρωματικές ουσίες και το χαρακτηριστικό χρυσοκαφέ χρώμα.

Η μυοσφαιρίνη, δηλαδή η αιμοσφαιρίνη των μυών, είναι η πρωτεΐνη που δίνει το κόκκινο χρώμα στο ωμό κρέας.

Καθώς η θερμοκρασία ανεβαίνει, η μυοσφαιρίνη χάνει τη δομή της και μεταλλάσσεται, κάνοντας το εσωτερικό του κρέατος να αλλάζει από κόκκινο ή ροζ σε γκριζωπό και καφέ.

Ανακεφαλαιώνω θυμίζοντας σου, όπως σου έχει ειπωθεί επανειλημμένως πως καφέ χρωστικές στο φυτικό βασίλειο δεν υπάρχουν αφού αυτό λαμβάνει τους ποικίλους πολύχρωμους χρωματισμούς του από τρεις γενικές ομάδες χρωστικών, τις χλωροφύλλες, τα καροτένια και τις φλαβόνες (ανθοκυανίνες κλπ.) που καμία από αυτές τις ομάδες δεν περιέχει χρωστικές που αποδίδουν καφέ χρώματα, όπως συμβαίνει με τις μελανίνες, χρωστικές του ζωϊκού βασιλείου.

Το καφέ χρώμα στη χλωρίδα υποδηλώνει συνήθως τη γήρανση, τη νέκρωση των φυτικών ιστών ή την παρουσία συγκεκριμένων οργανικών ουσιών, όπως οι τανίνες.

Τι σημαίνει το καφέ χρώμα στα φυτά:

Γήρανση και θάνατος ιστών. Όταν ένα φύλλο ή κλαδί νεκρώνεται, χάνει τη χλωροφύλλη του και το χρώμα του γίνεται καφέ επειδή αποκαλύπτονται οι τανίνες.

Έλλειψη νερού ή θρεπτικών. Η ξηρασία ή το κάψιμο από υπερβολική λίπανση προκαλούν καφέ άκρες στα φύλλα και καφετιές κηλίδες.

Ασθένειες. Μυκητολογικές ή βακτηριακές προσβολές συχνά εμφανίζονται ως καφέ κηλίδες.

Ξυλοποίηση. Στα δέντρα και τους θάμνους, το καφέ χρώμα στους κορμούς και τα κλαδιά οφείλεται στον φλοιό και την παραγωγή λιγνίνης, προσφέροντας στήριξη και προστασία.

Φεύγοντας από την χλωρίδα πάμε σε ένα άλλο έμβιο βασίλειο που μέχρι πρότινος (πολλοί ακόμα και τώρα) το συγχέαμε με την χλωρίδα, το βασίλειο των πρωτίστων όπου ανήκουν και τα φύκη.

Ναι, εδώ στο βασίλειο αυτό έχουμε καφέ χρώμα, συγκεκριμένα στα ‘φαιόφυτα φύκη’.

Τα φαιόφυτα (ή Καφέ φύκια, η Φαιοφύκη), είναι μια τάξη περίπου 1.500 ειδών αλγών της κατηγορίας Chromophyta (χρωμόφυτα), κοινά στα κρύα νερά κατά μήκος των ηπειρωτικών ακτών.

Το χρώμα του είδους ποικίλλει από σκούρο καφέ έως πράσινο λαδί, ανάλογα με την περιεκτικότητά τους σε χρωστική φυκοξανθίνη (καφετιά χρωστική) προς την χλωροφύλλη (πράσινη χρωστική ) που περιέχουν.

Το καφέ χρώμα αυτών των φυκών προκύπτει από την επικυριαρχία της ξανθοφυλλικής χρωστικής φυκοξανθίνης, η οποία καλύπτει τις άλλες χρωστικές ουσίες που περιέχονται όπως Χλωροφύλλη α και γ (δεν υπάρχει Χλωροφύλλη β σε αυτά), βήτα-καροτένιο και άλλες ξανθοφύλλες.

Τα καφέ φύκια ποικίλλουν σε μορφή και μέγεθος από μικρά νηματώδη επίφυτα (Ectocarpus) έως πολύπλοκα γιγαντιαία φύκια που κυμαίνονται σε μέγεθος από 1 έως περισσότερα από 100 μέτρα. Τα είδη γλυκών νερών είναι σπάνια.

Ένα άλλο βασίλειο όπου βρίσκομαι καφετιά χρώματα είναι το βασίλειο των μυκήτων στο οποίο υπάγονται και οι μούχλες.

Αν και στο παρελθόν οι μύκητες κατατάσσονταν λανθασμένα στο βασίλειο των φυτών, σήμερα αποτελούν ένα εντελώς ξεχωριστό βασίλειο.

Εδώ μας ενδιαφέρει η καφετιά μούχλα.

Το καφέ είναι ένα άλλο χρώμα που μπορεί να υπάρχει σε πολλές διαφορετικές αποικίες μούχλας.

Πολλές καφέ μούχλες μπορούν να εξαπλωθούν γρήγορα σε σκληρότερες επιφάνειες και, ενώ μπορεί να προκαλέσουν αλλεργίες σε κάποιους, είναι σε μεγάλο βαθμό οι πιο ασφαλείς με εξαίρεση την μούχλα Mucor που είναι ένας τύπος μούχλας πολύ επικίνδυνο να υπάρχει γιατί μερικές φορές μπορεί να προκαλέσει μια απειλητική για τη ζωή λοίμωξη του αίματος που ονομάζεται mucormycosis.

Το καφέ χρώμα στους μύκητες εμφανίζεται συχνά σε δερματικές λοιμώξεις ή αλλοιώσεις των νυχιών.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα περιλαμβάνουν την ποικιλόχρου πιτυρίαση με καφέ κηλίδες στο δέρμα και την ονυχομυκητίαση όπου τα νύχια αποκτούν καφέ ή κιτρινωπή απόχρωση.

Όμως στους μύκητες ανήκουν και τα μανιτάρια που πολλά έχουν καφέ χρώμα.

Το καφέ χρώμα στα μανιτάρια οφείλεται κυρίως στην ενζυμική οξείδωση (ή αμαύρωση), μια φυσική χημική αντίδραση κατά την οποία τα ένζυμα του μανιταριού αντιδρούν με το οξυγόνο του αέρα.

Το οξυγόνο έρχεται σε επαφή με τα φαινολικά συστατικά και τα ένζυμα, δημιουργώντας κινόνες που πολυμερίζονται και σχηματίζουν μελανίνη.

Αρκετά όμως είπαμε έως εδώ. Μία μικρή παύση επιβάλλεται.

Πώς «γίνεται» (ανάβει / συμβαίνει) η φωτιά;

(η χημική σύνθεση της φωτιάς)

(Από το ThoughtCo)

Σ.Σ: Στην φωτιά έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν με το ερώτημα «Είναι η φωτιά φυσική πηγή φωτός ή τεχνητή;» Όπως έχουμε αναφερθεί επίσης κα στα χρώματα της φωτιάς. Μπορείτε να βρείτε τα όσα ειπώθηκαν στον σύνδεσμο https://xromata.com/?p=12402

Ναι, αλλά πώς προκύπτει η φωτιά; Πώς ανάβει μια φλόγα;

Αυτό είναι το θέμα που θα μας απασχολήσει εδώ. 

Για να δούμε τα χρώματα, ως γνωστόν, απαραίτητοι είναι τρεις παράγοντες:

Μία πηγή φωτός, ένα υλικό στοιχείο πάνω στο οποίο προσκρούει το φως και αντανακλάται και ένας οπτικός αποδέκτης.

Μια πηγή φωτός είναι και η φωτιά!

Πώς όμως προκύπτει η φωτιά;

Από τι είναι φτιαγμένη η φωτιά;

Γνωρίζουμε ότι η φωτά παράγει θερμότητα και φως, αλλά έχουμε αναρωτηθεί ποτέ για την χημική της σύνθεση ή την κατάσταση της ύλης από την οποία παράγεται η φωτιά;

Μια φλόγα είναι ένα μείγμα του καυσίμου της, του φωτός, και των στερεών και αερίων που σχηματίζουν τη φωτιά και παράγονται από αυτήν.

Η ατελής καύση παράγει αιθάλη, η οποία είναι κυρίως άνθρακας. 

Η φωτιά είναι ως επί το πλείστον μια κατάσταση της ύλης που ονομάζεται πλάσμα. Ωστόσο, μέρη μιας φλόγας αποτελούνται από στερεά και αέρια.

Η ακριβής χημική σύνθεση της φωτιάς εξαρτάται από τη φύση του καυσίμου και το οξειδωτικό του.

Οι περισσότερες φλόγες αποτελούνται από διοξείδιο του άνθρακα, υδρατμούς, άζωτο και οξυγόνο.

Η φωτιά είναι το αποτέλεσμα μιας χημικής αντίδρασης που ονομάζεται καύση.

Σε ένα συγκεκριμένο σημείο της αντίδρασης καύσης, που ονομάζεται σημείο ανάφλεξης, παράγονται φλόγες.

Συνήθως, οι φλόγες αποτελούνται κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα, υδρατμούς, οξυγόνο και άζωτο. 

Στη συνήθη αντίδραση καύσης, ένα καύσιμο με βάση τον άνθρακα καίγεται στον αέρα (οξυγόνο).

Δυνητικά, η φωτιά περιέχει μόνο αέρια από το καύσιμο, διοξείδιο του άνθρακα, νερό, άζωτο και οξυγόνο.

Ωστόσο, η ατελής καύση προσφέρει μια σειρά από άλλες πιθανότητες.

Η αιθάλη είναι ένα κύριο συστατικό της ατελούς καύσης.

Η αιθάλη περιέχει κυρίως άνθρακα, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και διάφορα οργανικά μόρια.

Άλλα αέρια που βρίσκονται στη φωτιά περιλαμβάνουν το μονοξείδιο του άνθρακα και μερικές φορές τα οξείδια του αζώτου και τα οξείδια του θείου.

Η φλόγα ενός κεριού αποτελείται από ατμοποιημένο νερό, διοξείδιο του άνθρακα, νερό, άζωτο, οξυγόνο, αιθάλη αρκετά ζεστή ώστε να είναι πυρακτωμένη και φως/θερμότητα από τη χημική αντίδραση.

Φωτιά Χωρίς Οξυγόνο:

Η φωτιά δεν απαιτεί στην πραγματικότητα οξυγόνο.

Ναι, το οξειδωτικό που συναντάται συχνότερα είναι το οξυγόνο, αλλά λειτουργούν και άλλες χημικές ουσίες.

Για παράδειγμα, η καύση υδρογόνου με χλώριο ως οξειδωτικό παράγει επίσης φλόγα. Το προϊόν της αντίδρασης είναι το υδροχλώριο (HCl), επομένως η φωτιά αποτελείται από υδρογόνο, χλώριο, HCl, φως και θερμότητα.

Άλλοι συνδυασμοί είναι το υδρογόνο με φθόριο και η υδραζίνη με τετροξείδιο του αζώτου.

Ο Ήλιος αποτελείται κυρίως από αέρια σε κατάσταση πλάσματος, με βασικά συστατικά το υδρογόνο (74%) και το ήλιο (25%), ενώ το υπόλοιπο 1% αποτελείται από βαρύτερα στοιχεία. 

Κατάσταση Ύλης Φωτιάς:

Σε μια φλόγα κεριού ή σε μια μικρή φωτιά, το μεγαλύτερο μέρος της ύλης σε μια φλόγα αποτελείται από θερμά αέρια.

Μια πολύ θερμή φωτιά απελευθερώνει αρκετή ενέργεια για να ιονίσει τα αέρια άτομα, σχηματίζοντας την κατάσταση της ύλης που ονομάζεται πλάσμα. Παραδείγματα φωτιάς που περιέχει πλάσμα περιλαμβάνουν αυτά που παράγονται από πυρσούς πλάσματος και την αντίδραση θερμίτη.

Οι κύριες διαφορές μεταξύ αερίων και πλάσματος είναι η απόσταση μεταξύ των σωματιδίων και το ηλεκτρικό τους φορτίο.

Τα αέρια αποτελούνται από μόρια, άτομα και ιόντα που βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση.

Η απόσταση μεταξύ των σωματιδίων είναι πολύ μεγαλύτερη στο πλάσμα.

Επιπλέον, τα σωματίδια στο πλάσμα είναι σχεδόν αποκλειστικά φορτισμένα σωματίδια (ιόντα). 

Γιατί η φωτιά είναι ζεστή;

Η φωτιά εκπέμπει θερμότητα και φως επειδή η χημική αντίδραση που παράγει φλόγες είναι εξώθερμη.

Με άλλα λόγια, η καύση απελευθερώνει περισσότερη ενέργεια από όση χρειάζεται για να την αναφλέξει ή να την διατηρήσει.

Για να συμβεί καύση και να σχηματιστούν φλόγες, πρέπει να υπάρχουν τρία πράγματα: καύσιμο, οξυγόνο και ενέργεια (συνήθως με τη μορφή θερμότητας).

Μόλις ξεκινήσει η αντίδραση με ενέργεια, αυτή συνεχίζεται όσο υπάρχουν καύσιμο και οξυγόνο.

Ψυχρή Φωτιά:

Ενώ κάθε φωτιά παράγει θερμότητα ή είναι εξώθερμη, ορισμένες φωτιές είναι ψυχρότερες από άλλες.

Η λεγόμενη ψυχρή φωτιά αναφέρεται σε μια φωτιά που καίει κάτω από μια θερμοκρασία περίπου 400 °C (752 °F).

Σε αυτή τη θερμοκρασία, η φλόγα της φωτιάς είναι αόρατη, ωστόσο η αντίδραση προχωρά.

Ενώ η ψυχρή φωτιά είναι αρκετά ασυνήθιστη στη Γη, οι επιστήμονες την έχουν παράγει στο διάστημα.

Σε ένα περιβάλλον μικροβαρύτητας, η φωτιά καίγεται με σφαιρική φλόγα. 

Η ψυχρή φωτιά καίγεται διαφορετικά από την κανονική καύση.

Κανονικά, η θερμότητα μιας φωτιάς (και η βαρύτητα) ωθεί τα προϊόντα καύσης μακριά από την αντίδραση.

Σε μια ψυχρή φλόγα, αυτά τα προϊόντα παραμένουν εντός της εμβέλειας της αντίδρασης και συμμετέχουν περαιτέρω.

Τελικά, μια ψυχρή φωτιά μπορεί να κάψει τα απόβλητά της.

Στη Γη, οι ψυχρότερες φλόγες προέρχονται από ορισμένα πτητικά καύσιμα.

Για παράδειγμα, το αλκοόλ παράγει μια ψυχρότερη φλόγα από το ακετυλένιο.

Η διαθεσιμότητα οξυγόνου έχει επίσης σημασία.

Όταν το οξυγόνο είναι περιορισμένο, το ίδιο ισχύει και για την αντίδραση, καθιστώντας τη φωτιά ψυχρότερη.

Έντομα και χρώματα [9]

Ξανθομματίνη και Ξανθίνη

Στην 7^η ανάρτηση για τον χρωματισμό των εντόμων αναφέρθηκε η χρωστική ξανθομματίνη, μια χρωστική εντομικής προέλευσης που ανήκει στις ξανθίνες.

Πρόκειται για μια, προς το παρόν σπάνια χρωστική, που η έρευνα της μας ανοίγει νέους ορίζοντες και μας αποκαλύπτει τα μυστικά του καμουφλάζ των κεφαλόποδων.

Η ξανθομματίνη είναι μια χρωστική ουσία από την οικογένεια των ομμοχρωμάτων που παρέχει καφέ χρωματισμό σε έντομα όπως αυτά που βρίσκονται στα μάτια των μυγών και είναι υπεύθυνη για τα χρωματικά μοτίβα και τις ικανότητες καμουφλάζ σε ζώα όπως οι πεταλούδες μονάρχης, τα καλαμάρια και τα χταπόδια. 

Προέρχεται από την τρυπτοφάνη και έχει προσελκύσει πρόσφατο επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω των μοναδικών ιδιοτήτων μετατόπισης χρώματος, καθιστώντας την υποψήφια για εφαρμογές σε καλλυντικά, οθόνες και αισθητήρες.

Χαρακτηριστικά και λειτουργία:

Χρώμα:

Κυρίως καφέ, αλλά μπορεί να βρεθεί και σε άλλα χρώματα.

Είναι υπεύθυνη για τα πορτοκαλοκόκκινα χρώματα στις πεταλούδες μονάρχης και τα χρώματα καμουφλάζ των χταποδιών. 

Πηγή:

Βρίσκεται στα μάτια και το δέρμα εντόμων και κεφαλόποδων (καλαμάρι και χταπόδι). Λειτουργία:

Χρησιμοποιείται για δομικό χρωματισμό, καμουφλάζ και όραση στα ζώα όπου βρίσκεται.

Μοναδικές ιδιότητες:

Μπορεί να αλλάξει χρώμα ως απόκριση στο φως και σε βιοχημικές αλλαγές, γεγονός που την έχει καταστήσει αντικείμενο ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη νέων υλικών. Βιολογική δράση:

Εμφανίζει αντιοξειδωτικές ιδιότητες, γεγονός που έχει οδηγήσει σε ενδιαφέρον για τη χρήση της σε προϊόντα όπως τα αντηλιακά.

Σε μια σημαντική ανακάλυψη, οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο προχώρησαν ένα βήμα παρακάτω την κατανόησή μας για το καμουφλάζ, εστιάζοντας στη ξανθομματίνη, μια χρωστική που ευθύνεται για τις εκπληκτικές ικανότητες αλλαγής χρώματος των χταποδιών και άλλων κεφαλόποδων. 

Αυτό το επίτευγμα, που τονίζεται από την επιτυχή παραγωγή ξανθομματίνης (xanthommatin) σε βακτήρια, ανοίγει νέους δρόμους για βιώσιμες εφαρμογές σε διάφορους τομείς.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Nature Biotechnology, καταδεικνύει την δυνατότητα χρήσης αυτής της χρωστικής σε υλικά, καλλυντικά και αλλού.

Η καινοτομία αυτή όχι μόνο εμβαθύνει την κατανόησή μας για το φυσικό καμουφλάζ, αλλά σηματοδοτεί και μια μετάβαση προς βιώσιμες βιοτεχνολογικές λύσεις.

Τα κεφαλόποδα, όπως τα χταπόδια, τα καλαμάρια και οι σουπιές, είναι φημισμένα για την ικανότητά τους να εναρμονίζονται χρωματικά άψογα με το περιβάλλον τους.

Αυτή η αξιοσημείωτη δεξιότητα οφείλεται κυρίως στην ξανθομματίνη, μια χρωστική ουσία που επιτρέπει σε αυτά τα πλάσματα να αλλάζουν το χρώμα του δέρματός τους ακαριαία. 

Οι επιστήμονες έχουν γοητευτεί από τις φωτοευαίσθητες ιδιότητες αυτής της χρωστικής ουσίας, ωστόσο η αναπαραγωγή της σε εργαστηριακό περιβάλλον αποτελούσε μεγάλο στοίχημα.

Η ερευνητική ομάδα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Ντιέγκο, ξεπέρασε τελικά αυτά τα εμπόδια, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο στην κατανόηση του χρωματισμού των ζώων.

Η πρόοδος αυτή αφορά την παραγωγή ξανθομματίνης σε βακτήρια, επιτυγχάνοντας επίπεδα έως και 1.000 φορές μεγαλύτερα σε σχέση με προηγούμενες μεθόδους.

Αυτή η καινοτόμος προσέγγιση όχι μόνο υπόσχεται να ενισχύσει την κατανόησή μας για το καμουφλάζ, αλλά θέτει επίσης τις βάσεις για μια πληθώρα εφαρμογών σε βιομηχανίες όπως η φωτοηλεκτρονική, τις θερμικές επικαλύψεις και τα προϊόντα με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία.

Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ και εταιρείες καλλυντικών έχουν ήδη δείξει ενδιαφέρον για την αξιοποίηση αυτής της χρωστικής, από φυσικό καμουφλάζ μέχρι καινοτόμες συνθέσεις αντηλιακών. 

Επιπλέον, η χρωστική έχει δυνατότητες σε χρώματα που αλλάζουν απόχρωση και περιβαλλοντικούς αισθητήρες, αναδεικνύοντας την πολυμορφικότητά της.

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ξανθομματίνης, οι επιστήμονες όχι μόνο εμβάθυναν την κατανόησή μας για το φυσικό καμουφλάζ, αλλά και άνοιξαν το δρόμο για βιώσιμες καινοτομίες που μπορούν να ωφελήσουν τόσο τον άνθρωπο όσο και τον πλανήτη.

Η επίτευξη παραγωγής ξανθομματίνης σε βακτήρια αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την αναζήτηση βιώσιμων βιοτεχνολογικών λύσεων.

Επίσης, η «ξανθομματίνη» είναι η ξανθίνη, μια οργανική χημική ένωση που βρίσκεται στον ανθρώπινο οργανισμό και προέρχεται από τη διάσπαση των πουρινών, όπως της αδενίνης και της γουανίνης.

Είναι ένα σημαντικό βιοχημικό παράγωγο που μετατρέπεται από το ένζυμο ξανθινοξειδάση σε ουρικό οξύ, το οποίο στη συνέχεια αποβάλλεται από τον οργανισμό.

Περί χρωστικής [β]

Από την ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Ιστορία

Τα ορυκτά χρησιμοποιούνται ως χρωστικές από την προϊστορική εποχή.

Οι πρώτοι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν το χρώμα για αισθητικούς σκοπούς, όπως η διακόσμηση του σώματος.

Χρωστικές ουσίες και εξοπλισμός λείανσης χρωμάτων που πιστεύεται ότι είναι μεταξύ 350.000 και 400.000 ετών, έχουν βρεθεί σε μια σπηλιά στο Twin Rivers, κοντά στην Λουσάκα της Ζάμπιας.

Η ώχρα, το οξείδιο του σιδήρου, ήταν το πρώτο χρώμα των βαφών.

Μια αγαπημένη μπλε χρωστική προήλθε από το λάπις λαζούλι.

Οι χρωστικές που βασίζονται σε ορυκτά και αργίλους φέρουν συχνά το όνομα της πόλης ή της περιοχής όπου εξορύχθηκαν αρχικά.

Για παράδειγμα, η ωμή (raw) σιένα και η καμένη (burnt) σιένα προήλθαν από την Σιένα της Ιταλίας, ενώ το ακατέργαστο Ούμπριο προήλθε από την Ούμπρια.

Αυτές οι χρωστικές ήταν από τις πιο εύκολες στη σύνθεση και οι χημικοί δημιούργησαν μοντέρνα χρώματα, με βάση τα πρωτότυπα.

Αυτά ήταν τα χρώματα που εξάγονταν από τα μεταλλεύματα της περιοχής και τα τοπωνύμια παρέμειναν στις ονομασίες των χρωμάτων. 

Επίσης, σε πολλές σπηλαιογραφίες της Παλαιολιθικής και Νεολιθικής εποχής υπάρχει η κόκκινη ώχρα, το άνυδρο Fe₂O₃ και η ένυδρη κίτρινη ώχρα (Fe₂O₃^.H₂O).

Ο άνθρακας, ή η αιθάλη, χρησιμοποιήθηκε επίσης ως μαύρη χρωστική ουσία, από την προϊστορική εποχή.

Η πρώτη γνωστή συνθετική χρωστική ουσία ήταν το αιγυπτιακό μπλε, το οποίο μαρτυρείται για πρώτη φορά σε ένα αλαβάστρινο μπολ στην Αίγυπτο που χρονολογείται στη Naqada III (περίπου 3250 π.Χ.).

Το αιγυπτιακό μπλε (πυριτικό χαλκό ασβεστίου CaCuSi₄O₁₀) παρασκευάζεται με θέρμανση ενός μείγματος χαλαζιακής άμμου, ασβέστη, μιας ροής και μιας πηγής χαλκού, όπως ο μαλαχίτης.

Εφευρέθηκε ήδη στην Προδυναστική περίοδο της Αιγύπτου, αλλά η χρήση του έγινε ευρέως διαδεδομένη από την 4^η δυναστεία.

Ήταν η κατεξοχήν μπλε χρωστική ουσία της ρωμαϊκής αρχαιότητας. 

Τα τεχνολογικά του ίχνη εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μέχρι την εκ νέου ανακάλυψή του στο πλαίσιο της αιγυπτιακής εκστρατείας και των ανασκαφών στην Πομπηία και το Ερκουλάνουμ.

Οι μεταγενέστερες προμοντέρνες συνθετικές χρωστικές περιλαμβάνουν τον λευκό μόλυβδο (βασικός ανθρακικός μόλυβδος, (PbCO₃)₂Pb(OH)₂), και τον κίτρινο μόλυβδο-κασσίτερο.

Το ινδικό κίτρινο κάποτε παρήχθη συλλέγοντας τα ούρα των βοοειδών, που είχαν τραφεί μόνο με φύλλα μάνγκο.

Ολλανδοί και Φλαμανδοί ζωγράφοι του 17ου και 18ου αιώνα το ευνοούσαν για τις φωτεινές του ιδιότητες και το χρησιμοποιούσαν συχνά για να αναπαραστήσουν το φως του ήλιου.

Δεδομένου ότι τα φύλλα μάνγκο είναι διατροφικά ανεπαρκή για τα βοοειδή, η πρακτική της συγκομιδής του ινδικού κίτρινου τελικά κηρύχθηκε απάνθρωπη. 

Οι σύγχρονες αποχρώσεις του ινδικού κίτρινου είναι κατασκευασμένες από συνθετικές χρωστικές.

Λόγω του κόστους του λάπις λαζούλι, χρησιμοποιήθηκαν συχνά υποκατάστατα.

Το μπλε της Πρωσίας, η παλαιότερη σύγχρονη συνθετική χρωστική ουσία, ανακαλύφθηκε τυχαία το 1704.

Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι συνθετικές και οι μεταλλικές μπλε χρωστικές περιελάμβαναν το γαλλικό μπλε μαρίν, μια συνθετική μορφή του λάπις λαζούλι.

Το μπλε μαρίν κατασκευάστηκε με επεξεργασία πυριτικού αλουμινίου με θείο. Εισήχθησαν επίσης διάφορες μορφές κοβαλτίου και μπλε Σερούλεαν.

Στις αρχές του 20ου αιώνα παρασκευάστηκε το Phthalo μπλε, μια συνθετική μεταλλο-οργανική χρωστική ουσία.

Ταυτόχρονα, το Βασιλικό μπλε, ένα άλλο όνομα που δόθηκε κάποτε στις αποχρώσεις που παράγονται από λάπις λάζουλι, έχει εξελιχθεί για να σημαίνει ένα πολύ πιο ανοιχτό και φωτεινό χρώμα και συνήθως αναμιγνύεται από Phthalo μπλε και διοξείδιο του τιτανίου ή από φθηνές συνθετικές μπλε βαφές. 

Η ανακάλυψη το 1856 της mauveine, της πρώτης βαφής ανιλίνης, ήταν ο πρόδρομος για την ανάπτυξη εκατοντάδων συνθετικών χρωστικών, όπως οι αζω και οι διαζω ενώσεις. 

Αυτές οι βαφές οδήγησαν στην άνθηση της οργανικής χημείας, συμπεριλαμβανομένων συστηματικών σχεδίων χρωστικών.

Η ανάπτυξη της οργανικής χημείας μείωσε την εξάρτηση από τις ανόργανες χρωστικές.  

^{(συνεχίζεται).}

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο. 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[ροη΄]

Δέντρα, ξύλα, χώμα κλπ. 

[δ΄]

-Εδώ είμαι και πάλι το καφέ χρώμα Άνθρωπε, να σου μιλήσω για μένα και για κάτι που μόλις αναφερθεί το όνομά του, αυτομάτως έρχεται στο μυαλό σου το χρώμα μου.

Τους κορμούς των δέντρων και γενικότερα το ξύλο.

Σταμάτησα προηγουμένως λέγοντας σου πως δυο πράγματα σου παρέχουν την αίσθηση της ασφάλειας, το χώμα και το ξύλο όπου και τα δυο γενικά έχουν καφετιά χρώματα.

Το ξύλο προέρχεται από τους κορμούς των δέντρων.

Όταν αναφερόμαστε σε δέντρα δυο χρώματα έρχονται αυτομάτως στο μυαλό μας.

Το πράσινο του φυλλώματος και το καφετί του κορμού τους.

Το καφέ χρώμα του κορμού των δέντρων προέρχεται κυρίως από την παρουσία μιας ας πούμε χρωστικής που ονομάζεται λιγνίνη, μαζί με άλλες ενώσεις όπως οι τανίνες και οι φαινολικές ενώσεις.

Όχι, η λιγνίνη, οι τανίνες και οι γενικές φαινολικές ενώσεις δεν είναι κύριες χρωστικές ουσίες παρ’ όλο που συμβάλλουν στην απόδοση φαιών – καφετιών χρωμάτων.

Πρόκειται για φυσικές χημικές ενώσεις.

Αν και μερικές φαινολικές ενώσεις λειτουργούν ως φυσικές χρωστικές, οι τανίνες είναι υπεύθυνες για τη στυφάδα και η λιγνίνη για τη δομική αντοχή των φυτών.

Η λιγνίνη είναι φυσικό πολυμερές που δομεί τους φυτικούς ιστούς δίνοντας αντοχή και ακαμψία στο ξύλο ενώ οι τανίνες είναι πολυφαινολικές ενώσεις με πικρή και στυφή γεύση που προστατεύουν τα φυτά από παράσιτα και την οξείδωση.

Όπως είπαμε, δεν είναι χρωστικές, αν και επηρεάζουν ελαφρώς το χρώμα ή το «θάμπωμα» ορισμένων τροφίμων και ποτών.

Ανακεφαλαιώνοντας σου λέω ότι οι Φαινολικές Ενώσεις (Πολυφαινόλες). 

Αποτελούν μια τεράστια κατηγορία φυτικών ουσιών.

Περιλαμβάνουν μη χρωστικές ουσίες (όπως τα φαινολικά οξέα και οι τανίνες).

Περιλαμβάνουν και ορισμένες υποκατηγορίες που είναι χρωστικές, όπως οι ανθοκυάνες (ερυθρές) και οι φλαβονόλες (κίτρινες) γι’ αυτό και έχουμε μια μεγάλη ποικιλία καφετιών χρωμάτων στα διάφορα δέντρα.

Το φαιό / καφετί χρώμα των κορμών των δέντρων οφείλεται στον συνδυασμό της πράσινης χλωροφύλλης με τα εμποτισμένα με τανίνη και τις άλλες φαινολικές ενώσεις στρώματα του φλοιού.

Αυτοί οι συνδυασμοί δημιουργούν στην συνέχεια την εμφάνιση πολλών αποχρώσεων που παίρνουν το όνομά τους από τα αντίστοιχα δέντρα (όπως π.χ. μαόνι, έβενος, καρυδιά κ.λ.π.).

Κάτι ανάλογο -τελείως διαφορετικό όμως- συμβαίνει και με το καφετί χρώμα του χώματος που ποικίλλει από μαυριδερό και σκούρο καφέ έως κοκκινωπό, κιτρινωπό ή ακόμα και φαιο – ασπριδερό.

Εξαρτάται κυρίως από την ποσότητα της οργανικής ουσίας, την παρουσία οξειδίων του σιδήρου και τη μεταλλική σύσταση του μητρικού πετρώματος.

Το μαυριδερό ή σκούρο καφέ δείχνει μεγάλη περιεκτικότητα σε οργανική ουσία (χουμικό υλικό).

Το κοκκινωπό (καφεκόκκινο) υποδηλώνει την παρουσία οξειδίων του σιδήρου (αιματίτη).

Το κιτρινωπό (ώχρα) συνδέεται με οξείδια του σιδήρου που περιέχουν λιμωνίτη.

Το γκριζωπό οφείλεται σε παρουσία ανθρακικού ασβεστίου, χαλαζία.

Όπως σου είπα προηγουμένως Άνθρωπε, τα δέντρα λόγω του κορμού τους σχετίζονται με τα καφετιά χρώματα, υπάρχει όμως ένα δέντρο που είναι πολύ περισσότερο συνδεδεμένο με το καφέ χρώμα, όχι μόνο λόγω του κορμού του, αλλά εξ αιτίας των προϊόντων του που έχουν έντονο καφέ χρώμα.

Αυτό είναι το κακαόδεντρο που προϊόντα του είναι το κακάο και η σοκολάτα.

Το κακαόδεντρο είναι αειθαλές τροπικό δασικό δέντρο, ιθαγενές των ανατολικών ισημερινών περιοχών των Άνδεων.

Η επιστημονική ονομασία του κακαόδεντρου είναι Theobroma cacao («Θεοβρώμα το κακάο») και προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις θεός και βρώση, δηλαδή το «φαγητό των θεών».

Οι Αζτέκοι ήταν οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν τους σπόρους του κακάο στην διατροφή τους και για να κατασκευάσουν σοκολάτα.

Λάτρευαν το δέντρο του κακάο και το θεωρούσαν ως πηγή δύναμης και πλούτου. Μάλιστα χρησιμοποιούσαν τους σπόρους του κακάο σαν μια μορφή νομίσματος.

Το κακάο είναι μια ξηρή σκόνη που γίνεται με την άλεση των σπόρων κακάο και την αφαίρεση του βουτύρου κακάο από τα σκούρα καφέ, πικρά στερεά κομμάτια.

Το ίδιο το κακάο έχει μια εξαιρετικά πικρή γεύση.

Το κακάο φαίνεται να είναι αφέψημα με ευεργετικές συνέπειες στην υγεία του ανθρώπου.

Είναι μια από τις πιο πλούσιες τροφές σε πολυφαινόλες.

Περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις φλαβονοειδών και προκυανιδινών, συστατικά που έχουν αντιοξειδωτική δράση, παρεμποδίζοντας την οξειδωτική δράση των ελεύθερων ριζών και προστατεύουν έτσι από τον καρκίνο, τις καρδιοπάθειες και τη γήρανση.

Ωστόσο έχει διαπιστωθεί ότι επηρεάζει δυσμενώς την λειτουργία του ήπατος.

Τα άνθη του κακαόδεντρου εμφανίζονται στον κορμό και στα κλαδιά. Είναι άοσμα και έχουν άσπρο, ροζ, κίτρινο ή λαμπρό κόκκινο χρώμα.

Οι καρποί είναι μεγάλοι, ωοειδείς, κιτρινοκάστανοι έως μωβ και ωριμάζουν σε 4-6 μήνες.

Κάθε καρπός περιέχει 20-40 ωοειδή σπέρματα καλυμμένα από μια γλυκόπικρη, άσπρη γλοιώδη σάρκα.

Το κακάο είναι ο ξηρός και μερικώς ζυμωμένος λιπαρός σπόρος του κακαόδεντρου από το οποίο γίνεται η σοκολάτα.

Με τον όρο σοκολάτα περιγράφεται μία σειρά από προϊόντα που έχουν ως βασικό συστατικό το κακάο.

Ένα άλλο δέντρο πολύ συνδεδεμένο με το καφέ χρώμα λόγω του προϊόντος του, στο οποίο και οφείλει την ονομασία του το καφέ χρώμα, είναι το καφεόδεντρο.

Ο καφές είναι ένα ρόφημα το οποίο παρασκευάζεται από τα καβουρδισμένα και αλεσμένα σπόρια της καφέας (καφεόδεντρο).

Ο καφές έχει αναζωογονητική δράση, η οποία οφείλεται στο βασικό του συστατικό, την καφεΐνη, ένα αλκαλοειδές συστατικό που υπάρχει στους σπόρους των καρπών του.

Η ιστορία του καφέ ξεκίνησε στην Αιθιοπία, όπου η καφέα η αραβική (Coffea arabica) μεγάλωνε ως θάμνος.

Αρχικά ο καρπός χρησιμοποιείτο αυτούσιος από τους τοπικούς πληθυσμούς, που είτε τον μασούσαν είτε τον άλεθαν σε μικρούς σβόλους.

Η παλαιότερη αξιόπιστη αναφορά στην κατανάλωση καφέ ή στη γνώση καφεόδεντρων εμφανίζεται στα μέσα του 15ου αιώνα, στα μοναστήρια των Σούφι της Υεμένης.

Το όνομα του καφέ προέρχεται από την αραβική λέξη قهوة (qahwa) που είναι παραφθορά τμήματος της αρχικής αραβικής ονομασίας του καφέ, qahwat al-būnn, δηλαδή «κρασί του κόκκου», που αναφέρεται στο γεγονός ότι ο καφές χρησιμοποιείται σαν υποκατάστατο του κρασιού, καθώς το Κοράνι απαγορεύει το αλκοόλ.

Από το qahwa παράγεται η ονομασία καφέ για το χρώμα του καφέ και από το būnn η αραβική ονομασία μπόνι για το καφέ χρώμα.

Μια άλλη εκδοχή αποδίδει το όνομα του καφέ στο βασίλειο της Κάφρα, την περιοχή της Αιθιοπίας όπου άρχισε να χρησιμοποιείται ο καφές.

Η ονομασία του χρώματος αυτού στην αγγλική δεν σχετίζεται με τον καφέ, το κακάο ή την σοκολάτα τα οποία χρησιμοποιούνται σαν συμπληρωματικά στον προσδιορισμό κάποιων αποχρώσεων.

Η ονομασία brown (καφέ) προέρχεται από την πρωτο-ινδοευρωπαϊκή ρίζα bher-, η οποία σήμαινε κάτι το σκούρο και γυαλιστερό.

Μέσω της πρωτο-γερμανικής λέξης brunaz, πέρασε στα αρχαία αγγλικά ως brūn, περιγράφοντας αρχικά σκούρες και λαμπερές αποχρώσεις πριν καταλήξει να δηλώνει σταθερά το καφέ χρώμα.

Αρκετά είπαμε έως εδώ για την ώρα. Θα συνεχίσουμε σε λίγο…..

Το ζωνάρι της Παναγιάς ή άλλως «Το Ουράνιο τόξο» 

Δεκαπενταύγουστος και πάλι και όπως κάθε δεκαπενταύγουστο είθισται το αναρτώμενο άρθρο να σχετίζεται με την Μεγάλη Ενεργειακή Δύναμη που οι χριστιανοί αποκαλούν Παναγία ή Θεομήτορα (της οποίας την μνήμη οι ορθόδοξοι χριστιανοί τιμούν σήμερα) και είναι Αυτή που μας φέρνει σε επαφή με την Πρωταρχική Ενέργεια.

Έναν παρόμοιο ρόλο, σε κάπως κατώτερο επίπεδο προσκείμενο προς την ύλη εκτελεί

και το Ουράνιο Τόξο, η εμφανισιακή επιβεβαίωση του ορατού φωτός, αυτού του μικρού τμήματος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος.

Οι μεσαιωνικοί χριστιανοί θεώρησαν το άγνωστο τότε γι’ αυτούς φυσικό φαινόμενο σαν την ζώνη της Παναγίας.

Όμως στο «ζωνάρι της Παναγιάς» έχουμε αναφερθεί αναλυτικά παλαιότερα σε ένα άρθρο του οποίου παραθέτουμε τον σύνδεσμο:

https://xromata.com/?p=11686

Όταν κάποτε θα εμβαθύνομε και θα δούμε περισσότερα στο φαινόμενο του Ουράνιου Τόξου και ό,τι επακολουθεί αυτό -πέρα από την φυσική εξήγηση και κατάσταση του- θα καταλάβουμε πολλά πράγματα που τώρα μας είναι δυσνόητα.

Θα καταλάβουμε πώς αυτό συνδέει, φέρνει σε επαφή, το ανώτερο πνευματικό επίπεδο με το κατώτερο του υλικό.

Μία νύξη αυτού του θέματος υφίσταται στην ελληνική μυθολογία, όπου η Ίρις, η θεά και άνασσα του Ουρανίου τόξου ήταν η αγγελιαφόρος των θεών (ιδιαιτέρως του ζεύγους Ζευς – Ήρα) προς τους ανθρώπους.

Για τον απλό άνθρωπο το ουράνιο τόξο δεν είναι τίποτε άλλο παρά χρώματα.

Όμως πόσο σημαντικά είναι τα χρώματα στην ζωή μας, στην ζωή των οργανισμών που τα αντιλαμβάνονται; Και πόσο βοηθούν στην ανάπτυξη της ευφυίας των θηλαστικών όπως έχει αποδειχθεί πειραματικά.

Αυτό απέδειξε με τα πειράματά του ο καθηγητής Jay Neitz, προσθέτοντας το τρίτο κωνίο σε δυο διχρωματικά πιθηκάκια του νέου κόσμου (τα οποία σε αντίθεση με τριχρωματικά του υπόλοιπου κόσμου είναι διχρωματικά).

Τα ζωάκια, αμέσως μετά την επέμβαση, βλέποντας τρία χρώματα αντί για δυο, έγιναν εξυπνότερα.

Μία τέτοια τάση εμφανίζουν και οι γάτες που τείνουν (όπως αποδεικνύει η σύγχρονη επιστήμη) να γίνουν τριχρωματικές.

Το ίδιο έχει παρατηρηθεί (τάση ιδιαίτερης αντίληψης) στους ελάχιστους ανθρώπους που έχουν διαπιστωθεί ως τετραχρωματικοί (γυναίκες ως επί το πλείστον) και σε αυτούς που τείνουν να γίνουν, οι οποίοι παρουσιάζουν μία οξύτητα προς την αντίληψη των χρωμάτων.

Θα μπορούσα να πω πάρα πολλά ακόμα για το ορατό φάσμα, που ναι μεν θεωρείται σαν ιδιαίτερο τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, αλλά στη πραγματικότητα δεν είναι παρά το σημείο επαφής της υπεριώδους ακτινοβολίας με την υπέρυθρη.

Θα μπορούσα να αναφερθώ και στην άποψη πως όλο του ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, από άκρη σε άκρη, είναι χρώματα που δεν φαίνονται στον κόσμο μας.

Αυτό εξάλλου μας λέει και η μυθολογία μας όταν αναφέρει την Άρκη, την δίδυμη αδελφή της θεάς Ίριδας, η οποία τάχθηκε κατά την Τιτανομαχία με τους Τιτάνες, σε αντίθεση με την αδελφή της που πολέμησε στο πλευρό των μετέπειτα θεών.

Αντί αυτών, σας παραθέτω τον σύνδεσμο ενός άλλου άρθρου που αναρτήθηκε και αυτό κάποιον δεκαπενταύγουστο, αναφερόμενο στην πολυποικιλότητα του ενός και μοναδικού φωτός.

https://xromata.com/?p=12903

[Από την σειρά της ‘Britannica’ για τις βιο-χρωστικές]

Ο Χρωματισμός στην βιολογία

[ΚΕ΄]

Εποχιακές αλλαγές

Οι εποχιακές αλλαγές στα χωράφια και τα δάση περιλαμβάνουν τις ετήσιες αλλαγές χρώματος που αφορούν το φύλλωμα, τα λουλούδια, τους καρπούς και τους σπόρους των φυτών. 

Πολλά πτηνά και θηλαστικά υφίστανται εποχιακή πτερόρροια*, αντικαθιστώντας το φτέρωμα ή το τρίχωμα τους με διαφορετικά χρώματα στα φτερά ή στο τρίχωμα.

Το χειμερινό λευκό χρώμα του πτερώματος της αγριο-όρνιθας (Lagopus lagopus) και του λαγού (Lepus) είναι παραδείγματα μιας μετατόπισης στο καμουφλάζ που συμπίπτει με μια αλλαγή στο χρωματισμό του φόντου. 

Πολλά ωδικά πτηνά υιοθετούν ένα φωτεινό, αντίθετο γαμήλιο φτέρωμα κατά την αναπαραγωγική περίοδο, επιστρέφοντας σε ένα μονότονο χειμερινό φτέρωμα κατά τη μεταγαμιακή πτερόρροια.

Ο λαγός (Lepus americanus) τον χειμώνα εμφανίζει το λευκό χειμερινό τρίχωμά του.

Οι εποχιακές αλλαγές χρώματος συνήθως ρυθμίζονται από το φως (με τη μεσολάβηση του οπτικού ή του επίφυτικού συστήματος) ή από την θερμοκρασία.

Η μείωση της διάρκειας της ημέρας ξεκινά την λεύκανση στον πτέρωμα της αγριο-όρνιθας, ενώ η πτώση της θερμοκρασίας ξεκινά τη λεύκανση στη νυφίτσα (Mustela erminea). 

Η εαρινή πτερόρροια του λαγού που ποικίλλει διεγείρεται από την ημέρα που επιμηκύνεται, αλλά ο ρυθμός της πτερόρροιας εξαρτάται από την θερμοκρασία. Εποχιακές αλλαγές στο χρώμα μπορεί να συμβούν χωρίς πτερόρροια ως αποτέλεσμα της λεύκανσης ή της φθοράς μελανίνης, για παράδειγμα, η λεύκανση των ανθρώπινων μαλλιών στον καλοκαιρινό ήλιο και των πουλιών που έχουν έντονα χρώματα με βάση τα καροτενοειδή. 

*[Η αγγλική λέξη molt = απόρριψη, αποβολή μεταφράζεται στο κείμενο γενικά ως πτερόρροια, σωστό όταν αναφέρεται σε πτηνά. Για τους λαγούς και άλλα θηλαστικά θεωρώ ορθότερη την μετάφραση ως τριχόπτωση]

Αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία:

Οι αλλαγές χρώματος κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου είναι συχνές.

Το γκριζάρισμα των μαλλιών είναι ένα οικείο σημάδι των ηλικιωμένων, τόσο στους ανθρώπους όσο και, σε διαφορετικό βαθμό, σε άλλα θηλαστικά. 

Μεταξύ των ομάδων πρωτευόντων, ιδιαίτερα των γορίλλων και των χιμπατζήδων, οι ασημένιες τρίχες υποδηλώνουν τόσο την ηλικία όσο και την κυριαρχία.

Τα νεαρά πτηνά πολλών ειδών έχουν ένα νεανικό φτέρωμα που δίνει τη θέση του είτε σε ένα ενήλικο φτέρωμα στα βραχύβια πτηνά είτε σε μια σειρά από νεαρά φτερώματα στα μακρόβια είδη.

Οι περισσότεροι γλάροι, για παράδειγμα, είναι βαθύ γκρι ή καφέ κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους τους και στη συνέχεια γίνονται όλο και πιο λευκοί. 

Οι αλλαγές χρώματος σχετίζονται επίσης με την ηλικία και το μέγεθος σε πολλά ψάρια. 

Για παράδειγμα, το ψάρι μπλε παπαγάλος αλλάζει από ένα κάθετα γραμμωμένο μοτίβο σε πλήρες μπλε σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ηλικία και το μέγεθος.

Nudibranch (Γυμνοβράγχια)

Γυμνοβράγχια – Τα «στολίδια» της θάλασσας

(Θαλάσσιοι γυμνοσάλιαγκες)

[Δ]

(σύνδεση με προηγούμενα https://xromata.com/?p=15070

https://xromata.com/?p=15165  https://xromata.com/?p=15249 ) 

Καθώς τα γυμνοβράγχια πετάνε τα κελύφη τους όταν είναι μικρά, έχουν βρει μερικούς ενδιαφέροντες εναλλακτικούς αμυντικούς μηχανισμούς.

Ορισμένα είδη χρησιμοποιούν καμουφλάζ για να κρύβονται από τους θηρευτές. 

Άλλα χρησιμοποιούν έντονα χρωματιστά εξωτερικά μέρη για να προειδοποιούν τους θηρευτές για την δυσάρεστη γεύση τους, σε μια προσπάθεια να τους αποτρέψουν από την επίθεση.

Τα γυμνοβράγχια είναι μοναχικά πλάσματα, και αν θέλουν να ζευγαρώσουν, πρέπει να αναζητήσουν ένα άλλο γυμνοβράγχιο ακολουθώντας τη μυρωδιά του.

Ευτυχώς, τα γυμνοβράγχια είναι ερμαφρόδιτα, που σημαίνει ότι ανεξάρτητα από το φύλο του άλλου γυμνοβράγχιου, θα μπορούν να ζευγαρώσουν.

Τα γυμνοβράγχια ζευγαρώνουν ξαπλώνοντας το ένα δίπλα στο άλλο και συνδέοντας τα αναπαραγωγικά τους όργανα. 

Σε ορισμένα είδη, τα αναπαραγωγικά όργανα θα αποκολληθούν κατά τη διάρκεια της κολίτιδας, αλλά μπορούν να τα ξαναφυτρώσουν.

Μόλις γονιμοποιηθούν, τα γυμνοβράγχια θα αποβάλουν τα αυγά τους σε όμορφα σχήματα που μοιάζουν με κορδέλες ή ροζέτες. 

Τα γυμνοβράγχια είναι μικρά ζώα.

Το μικρότερο είδος είναι τα Ντότος, τα οποία έχουν συνήθως μήκος μικρότερο από 15 χιλιοστά. 

Το μεγαλύτερο είδος είναι ο Ισπανικός Χορευτής, ο οποίος μπορεί να φτάσει τα 40 εκατοστά.

Τα γυμνοβράγχια μπορούν να βρεθούν σε όλο τον κόσμο, είναι σχεδόν αποκλειστικά ζώα του αλμυρού νερού.

Ο μεγαλύτερος αριθμός ειδών γυμνοβράγχιων ζει σε τροπικά, ρηχά νερά κοντά σε υφάλους. 

Εντυπωσιακά γυμνοβράγχια

Τα γυμνοβράγχια είναι συναρπαστικά πλάσματα, αλλά η ποικίλη εμφάνισή τους τα καθιστά αγαπημένα στους δύτες.

Ενώ είναι δεξιοτέχνες στο καμουφλάζ, μπορούν να εντοπιστούν με οξύ μάτι και αργό ρυθμό.

Εδώ είναι μερικά από τα πιο εντυπωσιακά και ενδιαφέροντα γυμνοβράγχια που υπάρχουν.

Ο Μπλε Γλαύκος, επίσης γνωστός ως Μπλε Δράκος, είναι ένα είδος γυμνοβράγχιου που κολυμπάει ανάποδα κοντά στην επιφάνεια του νερού και έχει εντυπωσιακές μπλε αποχρώσεις, καθώς και πολλά καρφιά. 

Απολαμβάνει να τρώει τους οργανισμούς που είναι γνωστοί ως Πορτογάλος πολεμιστής και είναι ένα σπάνιο είδος που πρέπει να εντοπίσει κανείς.

Μπορεί να σας κάνει εντύπωση αν δείτε ένα Ανατολικό Σμαραγδένιο Ηλύσια, καθώς το σώμα του μοιάζει με φύλλο, καθώς έχει έντονο πράσινο χρώμα.

Όχι μόνο μοιράζεται την ίδια εμφάνιση με ένα φύλλο, αλλά μπορεί και να φωτοσυνθέτει όπως ένα φυτό. 

Ο Hexabranchus Sanguineus ή όπως είναι κοινώς γνωστός ως Ισπανός Χορευτής δεν είναι ενδιαφέρον μόνο για την αιματηρή του εμφάνιση, αλλά και για τον τρόπο που κινείται μέσα στο νερό. 

Κουνώντας το σώμα του για να τον προωθήσει μέσα στον ωκεανό, είναι επίσης το μεγαλύτερο είδος γυμνοβράγχιου, που σημαίνει ότι ακόμα και όταν είναι ακίνητος θα τραβήξει την προσοχή σας. 

Καλυμμένο με έντονα χρωματιστά αγκάθια, το Janolus nudibranch ξεχωρίζει.

Είτε χτενίζει τους βράχους για τροφή είτε τυλιγμένο σε μπάλα για να αποτρέψει τα αρπακτικά, αυτό το μικροσκοπικό πλασματάκι θα σας τραβήξει την προσοχή για να το δείτε από κοντά.

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο. 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[ροζ΄]

Η ψυχολογία του καφέ χρώματος (συνέχεια)

[γ΄]

-Μείναμε στην ψυχολογία του καφέ χρώματος κατά Color Harmony Compendium και συνεχίζουμε με αυτήν, δηλαδή με μια συνοπτική αναφορά για τον ψυχισμό του καφέ χρώματος.

Το καφέ είναι ζεστό χρώμα, ανακουφιστικό, σχετιζόμενο με την γη, τα δέντρα, την εστία, το σπίτι.

Οι άνθρωποι τείνουν να αγοράζουν μεγάλα προϊόντα σε ουδέτερα χρώματα, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής ανασφάλειας.

Τα καφετιά πείθουν τους καταναλωτές με ευκολία και θεωρούνται διαχρονικά.

Τα καφετιά ρούχα δίνουν προς τους άλλους την αίσθηση του προσιτού, της αξιοπιστίας και της ειλικρίνειας.

Τα καφέ έχουν μια τραχιά αρρενωπή ποιότητα και είναι αρεστά στους άνδρες.

Καφετιές σακούλες χρησιμοποιούνται σε συσκευασίες για να υποδηλώνουν την φυσικότητα του προϊόντος.

Μιλώντας χρωματογραφικά, τί λέει για σας το αγαπημένο σας καφέ χρώμα:

Εάν το καφέ χρώμα σας «μιλάει», είναι γιατί σχετίζεστε με την απλότητά του. Ειλικρινής και με διάφανες προθέσεις, σας μπερδεύουν αυτοί με τα κρυμμένα θέματα και τις απώτερες υστεροβουλίες.

Είστε αξιόπιστοι και ακριβείς, και έχετε υψηλά πρότυπα για τα αριστεία.

Η εμπειρία σας δίδαξε ότι για την επιτυχία χρειάζονται γερές βάσεις.

Ή θα κάνετε κάτι αργά και σταθερά ή δεν θα το κάνετε καθόλου.

Δεν ρισκάρετε τα λίγα για τα πολλά και η υπομονή σας προς τους δόλιους τύπους είναι μικρή.

Η οικογένεια έχει για σας πρωτεύουσα σημασία και απολαμβάνετε την άνεση μιας σταθερής σπιτικής ζωής.

Η καλά εξοπλισμένη και τακτοποιημένη κουζίνα είναι για σας το κέντρο του σπιτιού όπου σας ευχαριστεί να μαγειρεύετε.

Σας αρέσει η κηπουρική και να καλλιεργείτε τρόφιμα για το τραπέζι σας.

Η σημασία και η χρήση του καφέ χρώματος κατά τον ιστότοπο GRAF1X:

Το καφετί είναι το χρώμα της γης.

Σταθερότητα και γερές βάσεις είναι το μήνυμα που προέρχεται από τα καφέ – καστανά χρώματα.

Αυτό το χρώμα σχετίζεται με πράγματα που είναι φυσικά και απλά.

Το καφέ θεωρείται πληκτικό χρώμα, όμως είναι αξιόπιστο και υγιεινό.

Παρ’ ότι ολιγαρκές και μίζερο, είναι καθησυχαστικό, είναι το χρώμα της ασφάλειας, της αυτοπεποίθησης, της ζεστασιάς.

Το καφέ είναι από τα λιγότερο προτιμητέα χρώματα, παρ’ αυτά είναι το χρώμα της τιμιότητας και του καθησυχασμού.

Δείχνει απλοϊκό, αλλά σε συνδυασμό με άλλα χρώματα μπορεί να δείχνει αρκετά κομψό.

Συναισθήματα που σημαίνει το καφέ χρώμα:

αξιοπιστία, σταθερότητα, τιμιότητα, άνεση, φυσικότητα

Χρήση του καφέ χρώματος για:

σταθεροποίηση, υπόνοια κοινής λογικής, καταστολή συναισθημάτων, επίτευξη ζεστασιάς

Εργασιακά σημαίνοντα του καφέ χρώματος:

γεωργία, κατασκευές, μεταφορές, νομιμότητα, διατροφή

Η σημασία των χρωμάτων και η χρήση τους από γραφίστες και άλλους επαγγελματίες:

Τα ουδέτερα χρώματα στα οποία ανήκει και το καφέ χρώμα, συχνά χρησιμεύουν ως φόντο στο σχεδιασμό.

Συνήθως συνδυάζονται με τονισμένα φωτεινότερα χρώματα, αλλά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν από μόνα τους σε σχέδια, και μπορούν να δημιουργήσουν πολύ εκλεπτυσμένες διατάξεις.

Τα μηνύματα και οι εντυπώσεις που προκαλούν τα ουδέτερα χρώματα επηρεάζονται πολύ περισσότερο από τα χρώματα που τα περιβάλλουν, από το αν είναι θερμά ή ψυχρά χρώματα.

Συγκεκριμένα το καφέ συνδέεται με τη γη, το ξύλο και την πέτρα.

Είναι ένα εντελώς φυσικό χρώμα, ζεστό ουδέτερο.

Το καφέ μπορεί να συσχετιστεί με την εξάρτηση και την αξιοπιστία, την σταθερότητα και με το γήινο περιβάλλον.

Στον σχεδιασμό, το καφέ χρησιμοποιείται συνήθως ως χρώμα φόντου, σε υφές ξύλου και μερικές φορές σε πέτρινες υφές.

Η χρήση διαφόρων αποχρώσεων του καφέ προσδίδει μια γήινη αίσθηση.

Βοηθά στο να φέρνει ένα αίσθημα ζεστασιάς και χρησιμότητας στα σχέδια.

Μερικές φορές χρησιμοποιείται στις πιο σκούρες μορφές του ως αντικαταστάτης του μαύρου, είτε στο φόντο είτε στην τυπογραφία.

Η χρησιμοποίηση διαφόρων καφέ στοιχείων για το μεγαλύτερο μέρος ενός σχεδιασμού του προσδίδει ένα ντεμοντέ συναίσθημα.

Όλα όσα είπαμε αναφορικά με τον ψυχισμό του καφέ χρώματος βασίζονται στην σχέση του καφέ χρώματος με την γη, δηλαδή το χώμα και τα δέντρα, ιδιαιτέρως τους κορμούς των δένδρων, ήτοι την ξυλεία, δυο βασικά στοιχεία που ταυτίζονται με την εστία, το σπίτι, την φωλιά, την προφύλαξη του ανθρώπου από την απέραντη φύση και τα στοιχεία της.

Ο πρωτόγονος άνθρωπος για να προφυλαχθεί από διάφορους κινδύνους και καιρικές συνθήκες φώλιαζε μέσα σε σπήλαια, όπου κι εκεί κυρίαρχα ήταν τα φαιά και καφετιά χρώματα.

Ξεθαρρεύοντας και βγαίνοντας από τα σπήλαια άρχισε να φτιάχνει τα δικά του τεχνητά φωλιάσματα χρησιμοποιώντας το χώμα της γης κάνοντας το πηλό και ψήνοντας το, (μέχρι κα σήμερα, γιατί τί άλλο είναι τα τούβλα;) και με την εξέλιξη του άρχισε να χρησιμοποιεί το ξύλο, δηλαδή τους κορμούς και τα κλαδιά των δένδρων για τις οικοδομές του.

Ας μην ξεχνάμε δε, πως κάποιοι άνθρωποι λόγω του περιβάλλοντος στο οποίο βρέθηκαν ήταν αναγκασμένοι να κάνουν τις φωλιές τους, τα σπίτια τους, ψηλά πάνω σε μεγάλα δέντρα.

Βλέπεις λοιπόν Άνθρωπε πως η ασφάλεια σου, αλλά και η άνεση που στην συνέχεια αυτή σου πρόσφερε, ήταν ταυτισμένη με τα δυο αυτά βασικά στοιχεία που έχουν καφετί χρώμα. Το χώμα (γη) και το ξύλο (δέντρο).