Περισσοτερα απο οσα βλεπει το ματι [Β]
Περισσότερα από όσα βλέπει το μάτι: [Β]
το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα
(από τον ιστότοπο scienceinschool.org.)
[Σύνδεση με προηγούμενο
https://xromata.com/?p=14791 ]
το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα:
(Β΄μέρος)
[βοηθητική σημείωση πριν συνεχίσουμε:
α) Οι ακτίνες-γ, ακτίνες-Χ και το υπεριώδες φως μπλοκάρονται από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας (και έτσι παρατηρούνται καλύτερα από το διάστημα).
β) Το ορατό φως παρατηρείται καλύτερα από την Γη, με κάποια ατμοσφαιρική παραμόρφωση.
γ) Το περισσότερο από το υπέρυθρο φάσμα απορροφάται από την ατμόσφαιρα (και έτσι παρατηρείται καλύτερα από το διάστημα).
δ) Τα (υπο)χιλιοστόμετρα κύματα και τα μικροκύματα μπορούν να παρατηρηθούν από το έδαφος σε μεγάλα υψόμετρα σε ιδιαίτερα ξηρά κλίματα.
ε) Τα μεσαίου μήκους κύματος ραδιοκύματα μπορούν εύκολα να παρατηρηθούν από το έδαφος, αλλά μήκη κύματος πάνω από 10 μέτρα απορροφώνται από την ατμόσφαιρα]
Προς το τέλος του 19ου αιώνα, οι επιστήμονες άρχισαν να ερευνούν πως αυτή η ακτινοβολία από τον κόσμο θα μπορούσε να συλληφθεί για να ‘δει’ αστρονομικά αντικείμενα, όπως αστέρες και γαλαξίες, σε μήκη κύματος πέρα από την κλίμακα του οπτικού πεδίου.
Πρώτα όμως έπρεπε να ξεπεράσουν το φράγμα της ατμόσφαιρας της Γης.
Η ατμόσφαιρα είναι φυσικά διαπερατή στο ορατό φως – αυτός είναι και ο λόγος που πολλά ζώα έχουν αναπτύξει μάτια που είναι ευαίσθητα σε αυτό το τμήμα του φάσματος.
Ωστόσο, πολύ λίγο από το υπόλοιπο του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος μπορεί να διαπεράσει τα παχιά στρώματα της ατμόσφαιρας μας
Οι πολύ ενεργητικές ακτίνες-γ και ακτίνες-Χ, με μήκη κύματος τόσο μικρά όσο τα άτομα η και μικρότερα, απορροφώνται από το οξυγόνο και το άζωτο στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
Αυτό προστατεύει την ζωή στην Γη από την θανατηφόρα ακτινοβολία αλλά δυσκολεύει τους αστρονόμους να ανιχνεύσουν την ακτινοβολία.
Η περισσότερη αλλά όχι όλη υπεριώδης ακτινοβολία απορροφάται από το οξυγόνο και το όζον στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και στην στρατόσφαιρα.
Για να εκμεταλλευτούν όποιο ποσό υπεριώδους ακτινοβολίας φτάνει στην Γη, μερικά ζώα έχουν αναπτύξει μάτια που μπορούν να την ανιχνεύσουν.
Τα μικρότερα μήκη κύματος της υπέρυθρης ακτινοβολίας μπορούν να διαπεράσουν την ατμόσφαιρα, αλλά καθώς το μήκος κύματός της πλησιάζει το ένα μικρομέτρο, η υπέρυθρη ακτινοβολία τείνει να απορροφάται από τους υδρατμούς και άλλα μόρια στην ατμόσφαιρα.
Το ίδιο συμβαίνει στην ακτινοβολία (υπο)χιλιοστόμετρων – ραδιοκύματα με μήκη κύματος από μερικές εκατοντάδες μικρομέτρα ως περίπου 1 χιλιοστό – και στα μικροκύματα.
Μπορούν να παρατηρηθούν χρησιμοποιώντας επίγειες εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε περιοχές με μεγάλο υψόμετρο με ένα ιδιαίτερα ξηρό κλίμα, η με πειράματα με μπαλόνι/αερόστατο και επίσης διαστημικά πειράματα.
Η ατμόσφαιρα είναι διαπερατή από τα μεσαίου μήκους κύματος ραδιοκύματα, που εύκολα μπορούν να παρατηρηθούν από το έδαφος, αλλά μπλοκάρει τα ραδιοκύματα με μήκη κύματος μεγαλύτερα από δέκα μέτρα.
Η μη διαπερατότητα της ατμόσφαιρας δεν είναι η μόνη πρόκληση που ενέχεται για τους αστρονόμους.
Η τύρβη* της επίσης μειώνει την ποιότητα των αστρονομικών παρατηρήσεων ακόμη και στα μήκη κύματος που φτάνουν στο έδαφος όπως το ορατό φως.
[*Στην ασρονομία, ατμοσφαιρική τύρβη ονομάζεται η μεταβολή που παρουσιάζεται στην λαμπρότητα και στο χρώμα των αστέρων]
Αντιμέτωποι με αυτά τα προβλήματα, στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα , μετά την αρχή της διαστημικής εποχής, οι αστρονόμοι άρχισαν να τοποθετούν τα τηλεσκόπια τους πέρα από την ατμόσφαιρα, στο διάστημα.
Αυτό ξεκίνησε μια επανάσταση στην αστρονομία συγκρίσιμη με την εφεύρεση του πρώτου τηλεσκοπίου πριν από περίπου 400 χρόνια.
admin is | Topic: Ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και Φως, υπεριώδης ακτινοβολία | Tags: None
No Comments, Comment or Ping
Reply to “Περισσοτερα απο οσα βλεπει το ματι [Β]”