{"id":9960,"date":"2018-04-15T05:00:07","date_gmt":"2018-04-15T05:00:07","guid":{"rendered":"http:\/\/xromata.com\/?p=9960"},"modified":"2018-03-16T13:47:36","modified_gmt":"2018-03-16T13:47:36","slug":"%ce%b1%ce%bc%cf%80%ce%b5%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b9%ce%b1-%ce%bb%ce%ac%cf%81%ce%b9%cf%83%ce%b1%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b5%cf%81%cf%85%ce%b8%cf%81%ce%bf%ce%b4%ce%b1%ce%bd%ce%bf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xromata.com\/?p=9960","title":{"rendered":"\u0391\u03bc\u03c0\u03b5\u03bb\u03ac\u03ba\u03b9\u03b1 \u039b\u03ac\u03c1\u03b9\u03c3\u03b1\u03c2 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03b5\u03c1\u03c5\u03b8\u03c1\u03bf\u03b4\u03b1\u03bd\u03bf"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

<\/p>\n

Αμπελ\u03acκια Λ\u03acρισας<\/span><\/u><\/span><\/p>\n

Ερυθρ\u03ccδανον το βαφικ\u03ccν κι ο συνεταιρισμ\u03ccς Αμπελακ\u03afων<\/span><\/u><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0388χουμε αναφ\u03adρει στο παρελθ\u03ccν \u03ccτι, σε κ\u03acποιες ιστορικ\u03adς περι\u03ccδους της ανθρωπ\u03ccτητας, το χρ\u03ceμα, κ\u03acποια βαφ\u03ae, σε κ\u03acποιες περιοχ\u03adς της γης, υπ\u03aeρξε σημαντικ\u03ccς οικονομικ\u03ccς παρ\u03acγων.<\/span><\/span><\/p>\n

Μ\u03afα απ\u03cc αυτ\u03adς της περιοχ\u03adς \u03aeταν και το χωρι\u03cc Αμπελ\u03acκια της Λ\u03acρισας.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 \"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Δοθε\u03afσης ευκαιρ\u03afας, αναφερ\u03ccμενοι σε κ\u03acποιο προηγο\u03cdμενο \u03acρθρο στο κ\u03ccκκινο χρ\u03ceμα του ερυθρ\u03ccδανου (ριζαριο\u03cd) \u03ae \u03acλλως το <\/span>madder<\/span> <\/span>lake<\/span>, σκεφθ\u03aeκαμε \u03ccτι τιμ\u03aeς \u03adνεκεν, οφε\u03afλουμε μια μικρ\u03ae αναφορ\u03ac στο θεσσαλικ\u03cc αυτ\u03cc χωρι\u03cc που \u03aeκμασε οικονομικ\u03ac κατ\u03ac τα τ\u03adλη του 18ου<\/sup> αι\u03ceνα, εξ αιτ\u03afας της παραγωγ\u03aeς βαφ\u03aeς ριζαριο\u03cd, \u03adγινε πασ\u03afγνωστο στην τ\u03ccτε Ευρ\u03ceπη και θεωρε\u03afται πως ο «συνεταιρισμ\u03ccς των Αμπελακ\u03afων» υπ\u03aeρξε ο πρ\u03ceτος παγκοσμ\u03afως ιδρυθε\u03afς συνεταιρισμ\u03ccς.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Τα Αμπελ\u03acκια ε\u03afναι <\/span><\/span>παραδοσιακ\u03ccς<\/span><\/span><\/a> οικισμ\u03ccς του νομο\u03cd <\/span>Λ\u03acρισας<\/span><\/span><\/a>, χτισμ\u03adνα στις βορειοδυτικ\u03adς πλαγι\u03adς του \u03ccρους <\/span>\u038cσσα<\/span><\/span><\/a> στην ε\u03afσοδο της <\/span>κοιλ\u03acδας των Τεμπ\u03ceν<\/span><\/span><\/a>. Το χωρι\u03cc φημ\u03afζεται για τα σπουδα\u03afα αρχοντικ\u03ac του που απ\u03adκτησε καθ\u03ceς γν\u03ceρισε πολ\u03cd μεγ\u03acλη οικονομικ\u03ae αν\u03acπτυξη κατ\u03ac το παρελθ\u03ccν, χ\u03acρη στην επεξεργασ\u03afα και την βαφ\u03ae νημ\u03acτων με κ\u03ccκκινο χρ\u03ceμα που παρ\u03aeγαγαν απ\u03cc την επεξεργασ\u03afα του φυτο\u03cd <\/span>ριζ\u03acρι<\/span><\/span><\/a><\/span> (Ρο\u03cdβια η βαφικ\u03ae<\/i> – Rubia tinctorum<\/i>).<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Τα Αμπελ\u03acκια \u03adγιναν οικισμ\u03ccς με αυτ\u03cc το \u03ccνομα, μεταξ\u03cd <\/span><\/span>1454<\/span><\/span><\/a> και <\/span>1455<\/span><\/span><\/a><\/span><\/p>\n

\u038cσον αφορ\u03ac το \u03ccνομα του χωριο\u03cd, κ\u03acποιοι ιστορικο\u03af υποστηρ\u03afζουν \u03ccτι προ\u03adρχεται απ\u03cc το \u03ccνομα Αμφιλ\u03acκκια, δηλ. αν\u03acμεσα σε δυο λ\u03acκκους, εν\u03ce πιο πιθαν\u03cc φα\u03afνεται το χωρι\u03cc να π\u03aeρε το \u03ccνομ\u03ac του απ\u03cc τα πολλ\u03ac μικρ\u03ac <\/span><\/span>αμπ\u03adλια<\/span><\/span><\/a><\/span> που καλλιεργο\u03cdνταν κ\u03acποτε εκε\u03af.<\/span><\/span><\/p>\n

Τα Αμπελ\u03acκια τον καιρ\u03cc της <\/span><\/span>Τουρκοκρατ\u03afας<\/span><\/span><\/a> \u03aeταν απ\u03cc τα τυχερ\u03ac χωρι\u03ac που ε\u03afχαν κ\u03acποια προν\u03ccμια και επ\u03afσης δεν κατοικο\u03cdνταν απ\u03cc Το\u03cdρκους και \u03adτσι οι ‘Ελληνες μπ\u03ccρεσαν πιο απρ\u03ccσκοπτα και μ\u03ccνο για το δικ\u03cc τους συμφ\u03adρον να καλλιεργο\u03cdν τα χωρ\u03acφια τους και να ασκο\u03cdν τις βιοτεχνικ\u03adς δραστηρι\u03ccτητ\u03adς τους, \u03ccπως την <\/span>υφαντουργ\u03afα<\/span><\/span><\/a><\/span>, τη μεταξουργ\u03afα, τη νηματοβαφ\u03ae, την αμπελοκαλλι\u03adργεια, κ.α.. <\/span><\/span><\/p>\n

Οι κ\u03acτοικοι \u03aeταν υποχρεωμ\u03adνοι μ\u03ccνο σε πληρωμ\u03ae του φ\u03ccρου υποτ\u03adλειας και αφο\u03cd γιν\u03ccταν αυτ\u03cc \u03aeταν παντελ\u03ceς ελε\u03cdθεροι να αυτοδιοικο\u03cdνται.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Στα τ\u03adλη του <\/span><\/span>18ου αι\u03ceνα<\/span><\/span><\/a> οι κ\u03acτοικοι των Αμπελακ\u03afων που επεξεργ\u03acζονταν κ\u03ccκκινα ν\u03aeματα τα οπο\u03afα \u03adβαφαν με βαφ\u03ae που παρ\u03aeγαγαν απ\u03cc το φυτ\u03cc <\/span>ριζ\u03acρι<\/span><\/span><\/a> (ερυθρ\u03ccδανο) αποφ\u03acσισαν να συνεταιριστο\u03cdν για να αντιμετωπ\u03afσουν τον εξωτερικ\u03cc ανταγωνισμ\u03cc. Αρχικ\u03ac δημιουργ\u03aeθηκαν μικρο\u03af συνεταιρισμο\u03af αλλ\u03ac το <\/span>1778<\/span><\/span><\/a> εν\u03ceθηκαν σε \u03adναν. Πρ\u03ccεδρος του συνεταιρισμο\u03cd \u03aeταν ο Αμπελακι\u03ceτης <\/span>Γε\u03ceργιος Μα\u03cdρος<\/span><\/span><\/a><\/span> (γνωστ\u03ccς με το \u03ccνομα Σβ\u03acρτς*, που θα πει ‘μα\u03cdρος’ στα γερμανικ\u03ac). <\/span><\/span><\/p>\n

Ο <\/span><\/span>συνεταιρισμ\u03ccς των Αμπελακ\u03afων<\/span><\/span><\/a><\/span> θεωρε\u03afται ο πρ\u03ceτος παγκοσμ\u03afως. <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Στο δι\u03acστημα λειτουργ\u03afας του συνεταιρισμο\u03cd τα Αμπελ\u03acκια γν\u03ceρισαν μεγ\u03acλη ακμ\u03ae και αν\u03acπτυξη. Τα σπ\u03afτια των κατο\u03afκων \u03adγιναν πλουσι\u03ccτερα και κτ\u03afστηκαν πολλ\u03ac αρχοντικ\u03ac, πολλ\u03ac απ\u03cc τα οπο\u03afα \u03adχουν αναπαλαιωθε\u03af σ\u03aeμερα. <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ο συνεταιρισμ\u03ccς διατηρ\u03aeθηκε μ\u03adχρι το <\/span><\/span>1812<\/span><\/span><\/a> οπ\u03ccτε διαλ\u03cdθηκε. <\/span><\/span><\/p>\n

Οι κυρι\u03ccτεροι λ\u03ccγοι που οδ\u03aeγησαν στην δι\u03acλυση του συνεταιρισμο\u03cd \u03aeταν η εφε\u03cdρεση της <\/span><\/span>ανιλ\u03afνης<\/span><\/span><\/a> που παρ\u03aeγαγε τεχνητ\u03ae βαφ\u03ae, \u03afδια με αυτ\u03aeν που εξαγ\u03ccταν απ\u03cc το ριζ\u03acρι και \u03aeταν φθην\u03ccτερη, οι συγκρο\u03cdσεις μεταξ\u03cd των μελ\u03ceν του συνεταιρισμο\u03cd και η υψηλ\u03ae φορολογ\u03afα που επ\u03adβαλε στους κατο\u03afκους ο <\/span><\/span>Αλ\u03ae Πασ\u03acς<\/span><\/span><\/a>. Παρ\u03acλληλα μεγ\u03acλο πλ\u03aeγμα δ\u03adχτηκε ο συνεταιρισμ\u03ccς απ\u03cc την πτ\u03ceση της Ευρωπα\u03caκ\u03aeς οικονομ\u03afας λ\u03ccγω των <\/span><\/span>Ναπολε\u03ccντειων πολ\u03adμων<\/span><\/span><\/a>. Μετ\u03ac το τ\u03adλος του συνεταιρισμο\u03cd ο οικισμ\u03ccς των Αμπελακ\u03afων \u03acρχισε να παρακμ\u03acζει.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

*Ο Γε\u03ceργιος Μα\u03cdρος Σβαρτς γενν\u03aeθηκε στα Αμπελ\u03acκια το 1738. \u0389ταν Αμπελακι\u03ceτης \u03adμπορος των φημισμ\u03adνων κ\u03ccκκινων βαμβακονημ\u03acτων της ομ\u03ceνυμη περιοχ\u03aeς στα Τ\u03adμπη της Θεσσαλ\u03afας και πρ\u03ccεδρος (πρωτοεπιστ\u03acτης) της Κοιν\u03aeς Συντροφ\u03afας (συνεταιρισμο\u03cd) των Αμπελακ\u03afων για \u03ccλο το δι\u03acστημα της λειτουργ\u03afας τους. Με την \u03afδρυση του συνεταιρισμο\u03cd, αν\u03adλαβε πρ\u03ccεδρ\u03ccς του και παρ\u03adμεινε σ’αυτ\u03ae την θ\u03adση μ\u03adχρι την δι\u03acλυση του το 1812.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Ο πατ\u03adρας \u03aeταν και αυτ\u03ccς βαφ\u03adας των κ\u03ccκκινων αμπελακι\u03ceτικων νημ\u03acτων και \u03adμπορος αυτ\u03ceν στην Αυστρ\u03afα και γενικ\u03ccτερα στη κεντρικ\u03ae Ευρ\u03ceπη. Ο Γε\u03ceργιος \u03adμαθε απ\u03cc αυτ\u03ccν τη δουλει\u03ac, εγκαταστ\u03acθηκε και εμπορευ\u03ccταν μ\u03ccνιμα στη Βι\u03adννη και αργ\u03ccτερα επ\u03adστρεψε στα Αμπελ\u03acκια για να οργαν\u03ceσει το συνεταιρισμ\u03cc. <\/span><\/span><\/p>\n

Π\u03adθανε στη Βι\u03adννη το 1818 σε ηλικ\u03afα 80 ετ\u03ceν, φυλακισμ\u03adνος για χρ\u03adη εξαιτ\u03afας της χρεωκοπ\u03afας της Συντροφ\u03afας. Το προσων\u03cdμιο Σβαρτς του το απ\u03adδωσαν Γερμανο\u03af και Αυστριακο\u03af \u03adμποροι με τους οπο\u03afους συνεργαζ\u03ccταν. <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Ε\u03afναι γνωστ\u03ccς για το μεγ\u03acλο αρχοντικ\u03cc που \u03adκτισε στα Αμπελ\u03acκια και αποτελε\u03af σ\u03aeμερα \u03adνα απ\u03cc τα εντυπωσιακ\u03ccτερα δε\u03afγματα παραδοσιακ\u03aeς αρχιτεκτονικ\u03aeς του 18ου αι\u03ceνα.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Αμπελ\u03acκια Λ\u03acρισας Ερυθρ\u03ccδανον το βαφικ\u03ccν κι ο συνεταιρισμ\u03ccς Αμπελακ\u03afων     \u0388χουμε αναφ\u03adρει στο παρελθ\u03ccν \u03ccτι, σε κ\u03acποιες ιστορικ\u03adς περι\u03ccδους της ανθρωπ\u03ccτητας, το χρ\u03ceμα, κ\u03acποια βαφ\u03ae, σε κ\u03acποιες περιοχ\u03adς της γης, υπ\u03aeρξε σημαντικ\u03ccς οικονομικ\u03ccς παρ\u03acγων. Μ\u03afα απ\u03cc αυτ\u03adς της περιοχ\u03adς \u03aeταν και το χωρι\u03cc Αμπελ\u03acκια της Λ\u03acρισας.       Δοθε\u03afσης ευκαιρ\u03afας, αναφερ\u03ccμενοι σε […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,5,93,75,48,443],"tags":[],"class_list":["post-9960","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","category-istorimata-me-xromata","category-istoria","category-koinoniki-zoi-kai-xromata","category-kokkino","category-chrostikes"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9960"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9970,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9960\/revisions\/9970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}