{"id":14857,"date":"2025-11-15T05:00:50","date_gmt":"2025-11-15T05:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/xromata.com\/?p=14857"},"modified":"2025-11-02T18:41:57","modified_gmt":"2025-11-02T18:41:57","slug":"%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%b5%cf%85%ce%be%ce%b7-%ce%bc%ce%b5-%cf%84%ce%b1-%cf%87%cf%81%cf%89%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%cf%81%ce%be%ce%b5-%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%84%ce%bf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xromata.com\/?p=14857","title":{"rendered":"\u03a3\u03c5\u03bd\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03c5\u03be\u03b7 \u03bc\u03b5 \u03c4\u03b1 \u03c7\u03c1\u03c9\u03bc\u03b1\u03c4\u03b1 [\u03c1\u03be\u03b5’]: \u03a4\u03bf \u03c0\u03bf\u03c1\u03c4\u03bf\u03ba\u03b1\u03bb\u03b9 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03b7 \u03bf\u03bd\u03bf\u03bc\u03b1\u03c3\u03b9\u03b1 \u03c4\u03bf\u03c5"},"content":{"rendered":"

\n\t \n<\/p>\n

\n\tΗ «Συν\u03adντευξη με τα χρ\u03ceματα» ε\u03afναι μια προσπ\u03acθεια τακτοπο\u03afησης των \u03ccσων \u03adχουν ειπωθε\u03af (και θα ειπωθο\u03cdν) για τα χρ\u03ceματα, σε μια σειρ\u03ac, ας πο\u03cdμε, ε\u03cdπεπτης διδακτικ\u03aeς \u03cdλης, για \u03ccλους \u03ccσοι θ\u03adλετε να «μ\u03acθετε» τα χρ\u03ceματα και τον κ\u03ccσμο τους.<\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΗ σειρ\u03ac \u03adχει την μορφ\u03ae μιας υποτιθ\u03adμενης, διδακτικ\u03aeς, συν\u03adντευξης των χρωμ\u03acτων προς τον \u03acνθρωπο. <\/span><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\t\"\"\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\tΣυν\u03adντευξη με τα χρ\u03ceματα <\/u><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\t[<\/u>ρξε\u0384] <\/u><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\tΤο Πορτοκαλ\u03af η ονομασ\u03afα του και η σχ\u03adση του με το ομ\u03ccχρωμο φρο\u03cdτο<\/u><\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\t[ε\u0384]<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\t-Εγ\u03ce, το πορτοκαλ\u03af χρ\u03ceμα, συνεχ\u03afζω την αυτο-αναφορ\u03ac μου, εξηγ\u03ceντας σου \u0386νθρωπε π\u03ceς ονομ\u03acστηκα \u03adτσι και την σχ\u03adση μου με το ομ\u03ccχρωμο φρο\u03cdτο.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΕ\u03afμαι σ\u03afγουρο πως θα βρεις αρκετ\u03ac ενδιαφ\u03adρουσα την αναφορ\u03ac μου αυτ\u03aeν.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΠριν ξεκιν\u03aeσω \u03ccμως οφε\u03afλω να κ\u03acνω μια μικρ\u03ae εισαγωγ\u03ae για να καταλ\u03acβεις καλ\u03cdτερα αυτ\u03ac που θα σου πω στην συν\u03adχεια.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΣτα αρχα\u03afα ελληνικ\u03ac η λ\u03adξη «μ\u03aeλον» προσδι\u03ccριζε γενικ\u03ac κ\u03acθε καρπ\u03cc, κ\u03acθε γ\u03adννημα που συνε\u03afσφερε στη διατροφικ\u03ae οικονομ\u03afα μιας οικογ\u03adνειας \u03ae ομ\u03acδας.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΜ\u03aeλο λοιπ\u03ccν σ\u03aeμαινε κ\u03acθε καρπ\u03cc (γ\u03adννημα) δ\u03adντρου, αλλ\u03ac και κ\u03acθε γ\u03adννημα (καρπ\u03cc) αιγοπροβ\u03acτων και βοοειδ\u03ceν.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u0388τσι λοιπ\u03ccν, με τη λ\u03adξη μ\u03aeλο, οι αρχα\u03afοι \u0388λληνες εννοο\u03cdσαν καρπο\u03cdς δ\u03adντρων, αλλ\u03ac και κατσικ\u03acκια, προβατ\u03acκια και μικρ\u03ac βοοειδ\u03ae.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΑργ\u03ccτερα, η λ\u03adξη μ\u03aeλο αναφερ\u03ccταν για κ\u03acθε στρογγυλ\u03cc καρπ\u03cc που κρεμ\u03ccταν απ\u03cc τα κλαδι\u03ac οπωροφ\u03ccρων δ\u03adντρων.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΜε τη γλωσσικ\u03ae εξ\u03adλιξη, \u03acρχισαν τα δι\u03acφορα μ\u03aeλα να προσδιορ\u03afζονται με δι\u03acφορα επ\u03afθετα, κυρ\u03afως τοπωνυμικ\u03ac και να διαχωρ\u03afζονται οι δι\u03acφοροι καρπο\u03af απ\u03cc τη γενικ\u03ae \u03adννοια μ\u03aeλο αποκτ\u03ceντας ο καθ\u03adνας ξεχωριστ\u03ae ταυτ\u03ccτητα.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u0388τσι αρχ\u03afσαμε να διακρ\u03afνουμε τα μ\u03aeλα της Κυδων\u03afας, το Κυδ\u03ceνιο μ\u03aeλο, δηλαδ\u03ae το κυδ\u03ceνι απ\u03cc τα Περσικ\u03ac μ\u03aeλα (ροδ\u03acκινα), τα Μηδικ\u03ac μ\u03aeλα (κ\u03afτρα) και τα Αρμενικ\u03ac μ\u03aeλα (βερ\u03afκοκα), και \u03ccλα αυτ\u03ac να ε\u03afναι πλ\u03adον δι\u03acφορα απ\u03cc τα καθεαυτο\u03cd μ\u03aeλα που κρ\u03acτησαν για π\u03acρτη τους την γενικ\u03ae ονομασ\u03afα χωρ\u03afς επιθετικ\u03cc προσδιορισμ\u03cc.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u0388χομε αναφορ\u03adς επ\u03afσης κυρ\u03afως σε μ\u03cdθους, για τα ‘μυθικ\u03ac’ μ\u03aeλα των Εσπερ\u03afδων (πορτοκ\u03acλια) που κατ\u03ac μυθικ\u03adς εξιστορ\u03aeσεις βρισκ\u03ccντουσαν κ\u03acπου στις δυτικ\u03adς περιοχ\u03adς του τ\u03ccτε γνωστο\u03cd κ\u03ccσμου, την επονομαζ\u03ccμενη ‘Εσπερ\u03afα’ απ’ \u03ccπου τα \u03adφερε ο Ηρακλ\u03aeς εκτελ\u03ceντας \u03adναν απ\u03cc τους τελευτα\u03afους των 12 \u03acθλων του.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΚρ\u03acτησε το αυτ\u03cc \u0386νθρωπε. Σε λ\u03afγο θα καταλ\u03acβεις γιατ\u03af.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΜε \u03acλλα λ\u03ccγια, υπ\u03aeρχαν κ\u03acποια ‘μ\u03aeλα’ που \u03adρχονταν απ\u03cc την Εσπερ\u03afα (εδ\u03ce σου θυμ\u03afζω και ποιο ε\u03afναι το κυρ\u03afαρχο χρ\u03ceμα της δ\u03cdσης του ηλ\u03afου), τα ‘χρυσ\u03ac’ μ\u03aeλα των Εσπερ\u03afδων.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u0388τσι λοιπ\u03ccν, απ\u03cc τα δι\u03acφορα, διαχωρισμ\u03adνα πλ\u03adον μ\u03aeλα ε\u03afχαμε τα μηδικ\u03ac μ\u03aeλα που ονομ\u03acστηκαν τελικ\u03ac κ\u03afτρα και β\u03acφτισαν με το \u03ccνομ\u03ac τους το κ\u03afτρινο χρ\u03ceμα, εν\u03ce τα μυθολογικ\u03ac μ\u03aeλα των Εσπερ\u03afδων, δηλαδ\u03ae τα μετ\u03adπειτα πορτοκ\u03acλια, που β\u03acφτισαν με το \u03ccνομ\u03ac τους το πορτοκαλ\u03af χρ\u03ceμα.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΑυτ\u03ac \u03aeταν τα κιν\u03adζικα (σινικ\u03ac) μ\u03aeλα, \u03ccπως ακ\u03ccμα ονομ\u03acζονται σε κ\u03acποιες γλ\u03ceσσες, σαν τα ολλανδικ\u03ac \u03ccπου το πορτοκ\u03acλι λ\u03adγεται sinaasappel, apelsin στα σουηδικ\u03ac και china στα ισπανικ\u03ac του Που\u03adρτο Ρ\u03afκο.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u038cμως η ονομασ\u03afα αυτ\u03ae «κιν\u03adζικο μ\u03aeλο» ουδ\u03ccλως συσχετ\u03afσθηκε με το χρ\u03ceμα στο οπο\u03afο αναφερ\u03ccμαστε, το οπο\u03afο «βαφτ\u03afσθηκε» με τις \u03acλλες δυο ονομασ\u03afες του φρο\u03cdτου που επεκρ\u03acτησαν διεθν\u03ceς, το πορτοκ\u03acλι και το orange.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΤ\u03ceρα, δικα\u03afως θα αναρωτηθε\u03afς αφο\u03cd η Κ\u03afνα \u03aeταν στην Ανατολ\u03ae π\u03ceς τα ‘μ\u03aeλα’ της<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tσχετ\u03afσθηκαν με την Δ\u03cdση και ονομ\u03acστηκαν εκτ\u03ccς απ\u03cc κιν\u03adζικα και πορτοκ\u03acλια;<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΤο \u03ccνομα τους συνδ\u03adεται με την Πορτογαλ\u03afα, απ\u03cc τα λιμ\u03acνια της οπο\u03afας λ\u03adγεται \u03ccτι εισ\u03acγονταν τα φρο\u03cdτα αυτ\u03ac στην Ευρ\u03ceπη.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u038cταν, λ\u03afγο πριν το 800 μ. Χ. \u03acρχισε να σχηματ\u03afζεται (σαν κομητε\u03afα τ\u03ccτε) η σημεριν\u03ae Πορτογαλ\u03afα, ονομαζ\u03ccταν Portus Cale = ζεστ\u03cc λιμ\u03acνι.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u0388τσι τα φρο\u03cdτα ταυτ\u03afστηκαν ονομαστικ\u03ac με την περιοχ\u03ae εισαγωγ\u03aeς τους, το ζεστ\u03cc λιμ\u03acνι, την κομητε\u03afα Portucale και τους πορτογ\u03acλους εμπ\u03ccρους που τα \u03adφερναν. \u0388τσι, τα γλυκ\u03ac πορτοκ\u03acλια ονομ\u03acστηκαν αν\u03acλογα σε αρκετ\u03adς γλ\u03ceσσες, \u03ccπως «πορτοκ\u03acλι» στα ελληνικ\u03ac, portokall<\/a> στα αλβανικ\u03ac, στα βουλγαρικ\u03ac \u043f\u043e\u0440\u0442\u043e\u043a\u0430\u043b<\/a> (portokal)<\/u>,<\/em> στα περσικ\u03ac \u067e\u0631\u062a\u0642\u0627\u0644<\/a> (porteghal<\/em>) και \u0628\u0631\u062a\u0642\u0627\u0644<\/a> (bourtouqal<\/em>) στα αραβικ\u03ac, στα τουρκικ\u03ac portakal<\/em><\/a> και στα ρουμ\u03acνικα portocal\u0103<\/a>.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΕπ\u03afσης σε νοτιο-ιταλικ\u03adς διαλ\u03adκτους, \u03ccπως πχ. τα ναπολιτ\u03acνικα, το πορτοκ\u03acλι λ\u03adγεται portogallo<\/em><\/a> \u03ae purtuallo<\/em><\/a>, σε αντ\u03afθεση με την ιταλικ\u03ae του ονομασ\u03afα arancia<\/em>.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΑυτ\u03cc το ιταλικ\u03cc “arancia” που αυτομ\u03acτως μας παραπ\u03adμπει στην δε\u03cdτερη ονομασ\u03afα orange <\/em>του φρο\u03cdτου, πηγ\u03acζει απ\u03cc την σανσκριτικ\u03ae λ\u03adξη για το δ\u03adντρο της πορτοκαλι\u03acς (\u0928\u093e\u0930\u0919\u094d\u0917 <\/em>n\u0101<\/em>ra\u1e45ga<\/em>).<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΗ σανσκριτικ\u03ae αυτ\u03ae ονομασ\u03afα \u03adφθασε σε ευρωπα\u03caκ\u03adς γλ\u03ceσσες μ\u03adσω της περσικ\u03aeς \u0646\u0627\u0631\u0646\u06af (n\u0101<\/em>rang<\/em>) και της αντ\u03afστοιχης αραβικ\u03aeς \u0646\u0627\u0631\u0646\u062c (n\u0101<\/em>ranj<\/em>), ονομασ\u03afα που \u03adμεινε και σε πολλ\u03adς απ\u03cc τις γλ\u03ceσσες που χρησιμοποιο\u03cdν τον \u03ccρο ‘πορτοκ\u03acλι’, \u03ccπως τα ελληνικ\u03ac, διαχωρ\u03afζοντας τον πικρ\u03cc καρπ\u03cc (νερ\u03acντζι) απ\u03cc τον γλυκ\u03cc (πορτοκ\u03acλι).<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tTo αραβικ\u03cc naranj \u03adγινε στα παλι\u03ac καταλανικ\u03ac auranja, απ\u03cc εκε\u03af μεταφ\u03adρθηκε στην γαλλικ\u03ae σαν pomme d’ orange (μ\u03aeλο της πορτοκαλι\u03acς) για να εισ\u03adλθει απ\u03cc εκε\u03af στην αγγλικ\u03ae γλ\u03ceσσα ως orange περ\u03afπου κατ\u03ac τον 14ο<\/sup> αι\u03ceνα, βαφτ\u03afζοντας με το \u03afδιο \u03ccνομα και το χρ\u03ceμα του φρο\u03cdτου, που εκε\u03afνη την περ\u03afοδο διαχ\u03ceρισε εννοιολογικ\u03ac την θ\u03adση του σαν αυτ\u03ccνομο χρ\u03ceμα.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΤο 1512 \u03adχουμε την πρ\u03ceτη αγγλικ\u03ae καταγραφ\u03ae της λ\u03adξης orange σαν ονομασ\u03afα του χρ\u03ceματος.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΠ\u03adρα \u03ccμως απ\u03cc την αραβικ\u03ae ονομασ\u03afα του νεραντζιο\u03cd naranj που θεωρε\u03afται πρ\u03ccγονος της αγγλικ\u03aeς ονομασ\u03afας orange του πορτοκαλιο\u03cd, υπ\u03acρχει και \u03acλλος περ\u03afπου ομ\u03ccηχος «πρ\u03ccγονος» της λ\u03adξης, που ευθ\u03cdνεται περισσ\u03ccτερο για την ονομασ\u03afα orange του χρ\u03ceματος και \u03ccχι τ\u03ccσο του φρο\u03cdτου.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΑυτ\u03ccς ε\u03afναι ο ρωμαιο – κελτικ\u03ccς οικισμ\u03ccς Aurausio στην περιοχ\u03ae Αβινι\u03ccν της Γαλλ\u03afας που μετ\u03ac το 1160 κατ\u03adληξε να γ\u03afνει η Ηγεμον\u03afα του Orange, παραφθορ\u03ac του Aurasio που οφε\u03afλεται σε σ\u03cdγχυση με την ονομασ\u03afα orange του φρο\u03cdτου, επειδ\u03ae τερ\u03acστιες ποσ\u03ccτητες πορτοκαλι\u03ceν, ερχ\u03ccμενες απ\u03cc το λιμ\u03acνι της Μασσαλ\u03afας, περνο\u03cdσαν απ\u03cc το Aurasio για να διοχετευτο\u03cdν στην βορει\u03ccτερη Ευρ\u03ceπη.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\tΗ ηγεμον\u03afα αυτ\u03ae ισχυροποι\u03aeθηκε σε \u03adναν απ\u03cc τους πιο σημαντικο\u03cdς βασιλικο\u03cdς ο\u03afκους της Ευρ\u03ceπης του 16ου<\/sup> και 17ου<\/sup> αι\u03ceνα, τον ο\u03afκο House of Orange – Nassau ο οπο\u03afος επ\u03adλεξε σαν χρ\u03ceμα του, ποιο \u03acλλο; το πορτοκαλ\u03af, κ\u03acνοντ\u03acς το σ\u03cdμβολο σε δι\u03acφορους πολ\u03adμους απελευθερωτικο\u03cdς (Ολλανδ\u03afα κατ\u03ac Ισπαν\u03afας, Ολλανδο\u03af Μπο\u03cdερς της Νοτ\u03afου Αφρικ\u03aeς κατ\u03ac των \u0386γγλων) και θρησκευτικο\u03cdς (Ιρλανδο\u03af προτεστ\u03acντες κατ\u03ac καθολικ\u03ceν) καθιστ\u03ceντας το χρωματικ\u03cc \u03adμβλημα σε δι\u03acφορες σημα\u03afες.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t\u0388τσι κατ\u03adληξε το πορτοκαλ\u03af χρ\u03ceμα (oranje) να ε\u03afναι το εθνικ\u03cc χρ\u03ceμα της Ολλανδ\u03afας, αφο\u03cd οι βασιλε\u03afς της κατ\u03acγονται απ\u03cc τoν ο\u03afκο House of Orange, χωρ\u03afς να σχετ\u03afζεται με τα πορτοκ\u03acλια (που στα ολλανδικ\u03ac δεν ονομ\u03acζονται oranges αλλ\u03ac sinaasappel), αλλ\u03ac με την περιοχ\u03ae καταγωγ\u03aeς των βασιλ\u03adων της.<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\n\t <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Η «Συν\u03adντευξη με τα χρ\u03ceματα» ε\u03afναι μια προσπ\u03acθεια τακτοπο\u03afησης των \u03ccσων \u03adχουν ειπωθε\u03af (και θα ειπωθο\u03cdν) για τα χρ\u03ceματα, σε μια σειρ\u03ac, ας πο\u03cdμε, ε\u03cdπεπτης διδακτικ\u03aeς \u03cdλης, για \u03ccλους \u03ccσοι θ\u03adλετε να «μ\u03acθετε» τα χρ\u03ceματα και τον κ\u03ccσμο τους. Η σειρ\u03ac \u03adχει την μορφ\u03ae μιας υποτιθ\u03adμενης, διδακτικ\u03aeς, συν\u03adντευξης των χρωμ\u03acτων προς τον \u03acνθρωπο.    […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76,93,82,449],"tags":[],"class_list":["post-14857","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eniologia","category-istoria","category-portokali-2","category-synentefxi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14857"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14857\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14859,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14857\/revisions\/14859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xromata.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}