xromata.com


Οι 7 αντιθεσεις του Ιττεν, 1η: Η αντιθεση του χρωματος καθαυτο

⊆ December 15th by | ˜ No Comments »

 

Οι 7 χρωματικές αντιθέσεις του Ίττεν αναλυτικότερα

Η αντίθεση του χρώματος καθαυτό (1η )

 

Σε προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε συνοπτικά στις 7 χρωματικές αντιθέσεις του Ίττεν. Σε μια σειρά 7 άρθρων θα δούμε αναλυτικότερα κάθε μια από αυτές τις αντιθέσεις, όπως τις περιγράφει ο ίδιος ο Ίττεν, στο βιβλίο του «Η τέχνη του χρώματος».

 

 

Η αντίθεση του χρώματος καθαυτό

 

Η αντίθεση των βασικών χρωμάτων, ή άλλως η αντίθεση του χρώματος καθαυτό είναι η απλούστερη των επτά χρωματικών αντιθέσεων. Δεν απαιτεί έντονη παρατήρηση των χρωμάτων, γιατί μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την υλοποίησή της όλα τα χρώματα (όχι μόνο τα τρία βασικά) ανόθευτα στην μεγαλύτερη φωτεινότητά τους.

 

 

Έτσι, όπως το άσπρο – μαύρο εκφράζει με την μεγαλύτερη δύναμη την αντίθεση ανοιχτό – σκούρο, το κίτρινο, το κόκκινο και το μπλε εκφράζουν εντονότερα την αντίθεση του χρώματος καθαυτό.

Για την απεικόνισή της είναι απαραίτητα τουλάχιστον τρία, σαφώς διαφορετικά χρώματα. Το αποτέλεσμα είναι πάντα πολύχρωμο, μεγαλόφωνο, γεμάτο δύναμη και σαφές.

 

 

Η δύναμη του αποτελέσματος της αντίθεσης του χρώματος καθαυτό μειώνεται στο μέτρο που τα χρησιμοποιούμενα χρώματα απομακρύνονται από τα τρία πρωταρχικά.

Έτσι το πορτοκαλί, το πράσινο, το βιολέ, είναι λιγότερο δυνατά στον χαρακτήρα από το κίτρινο, το κόκκινο, το μπλε. Το αποτέλεσμα των τριτογενών χρωμάτων είναι ακόμα λιγότερο καθαρό.

 

 

Αν χωρίσουμε καθένα από τα χρώματα με μαύρες ή άσπρες γραμμές, ο ιδιαίτερος χαρακτήρας τους γίνεται εντονότερα εμφανής.

 

 

Έτσι η ακτινοβολία και η αμοιβαία δράση τους εξουδετερώνονται σημαντικά. Κάθε χρώμα αποκτά μια πραγματική συγκεκριμένη αξία δράσης. Αν η τριμερής συγχορδία κίτρινο, κόκκινο, μπλε συνιστά την εντονότερη αντίθεση του χρώματος καθαυτό, είναι αυτονόητο ότι όλα τα καθαρά, ανόθευτα χρώματα μπορούν να δημιουργήσουν αυτήν την έντονη αντίθεση.

Η αντίθεση του χρώματος καθαυτό πραγματοποιεί μεγάλο αριθμό εκφραστικών αξιών ολότελα νέων, αν συνδυαστεί με ανοιχτές – σκούρες τονικές αξίες.

 

 

Εξάλλου μπορούμε να μετατρέψουμε τις ποσοτικές σχέσεις των χρωμάτων. Ο αριθμός των δυνατών παραλλαγών είναι πολύ μεγάλος και αντίστοιχα πολλές είναι οι δυνατότητες διαφορετικών εκφράσεων.

 

 

Το να εισαχθούν το μαύρο και το άσπρο ως ποσοτικά στοιχεία στην συγχορδία του συνόλου, εξαρτάται από το θέμα και τις υποκειμενικές προτιμήσεις του καλλιτέχνη.

Το λευκό αποδυναμώνει την φωτεινότητα των χρωμάτων και τα σκουραίνει, το μαύρο ενισχύει την φωτεινότητα και τα κάνει να φαίνονται ανοιχτότερα. Έτσι το άσπρο και το μαύρο γίνονται σημαντικοί παράγοντες της χρωματικής σύνθεσης.

 

 

Βρίσκουμε την αντίθεση του χρώματος καθαυτό στην λαϊκή τέχνη των πιο διαφορετικών λαών. Πολύχρωμα κεντήματα, κοστούμια και κεραμικά μαρτυρούν μια φυσική ευχαρίστηση για τα έντονα χρώματα.

 

 

 


Topic: Αυτοί που ασχολήθηκαν με το χρώμα, Συνδυασμοί χρωμάτων, Τέχνες και χρώματα, χρήση χρωμάτων | Tags: None

Ιστορια του έγχρωμου κινηματογραφου [Α]

⊆ December 10th by | ˜ No Comments »

 

Το χρώμα στο «σινεμά»

Η ιστορία του χρώματος στον κινηματογράφο

Α


Τί είναι χρώμα;


Σε προηγούμενο άρθρο είδαμε πως οι κινηματογραφιστές χειρίζονται τα συναισθήματα των θεατών με την χρήση των χρωμάτων, δημιουργώντας πλέον ένα νέο κεφάλαιο στην έβδομη τέχνη κάτω από τον τίτλο «χρωματική εξιστόρηση».

http://xromata.com/?p=9598

Το θέμα έχει ενδιαφέρον, αλλά πριν φθάσουμε σε αυτό, καλό είναι να παρακολουθήσουμε την ιστορία του χρώματος στον κινηματογράφο.

 

 

Πολλές είναι οι πηγές από τις οποίες μπορούμε να πληροφορηθούμε για την εξέλιξη του χρώματος στην σύγχρονη αυτή καλλιτεχνική βιομηχανία.

Επιλέξαμε να ακολουθήσουμε και μεταφράσουμε την εξιστόρηση αυτήν, όπως αναφέρεται στον ιστότοπο “The History and Science of Color Film” (Η Ιστορία και Επιστήμη των έγχρωμων ταινιών).

Η εξιστόρηση αυτή ξεκινά με μια μικρή εισαγωγική παράγραφο που μας λέει:

«Το χρώμα είναι ένα λεπτό εργαλείο που μας μεταβιβάζει από την απλή καθημερινότητα της ζωής μας στους εξωπραγματικούς κόσμους του κινηματογράφου.

Ας κάνουμε μια αναδρομή στην ιστορία για να δούμε πως το χρώμα εισέβαλε και εφαρμόστηκε στις κινηματογραφικές ταινίες».

 

 

Το ταξίδι μας στην εξέλιξη του χρώματος στον κινηματογράφο ξεκινά με το απλούστερο των ερωτημάτων «Τί είναι το φαινόμενο που αποκαλείται χρώμα;»

Η ερώτηση αυτή απασχόλησε τον άνθρωπο αιώνες ολόκληρους.

Δεν ήταν παρά μόνο μετά το 1666, όταν ο νεαρός τότε Ισαάκ Νεύτων άρχισε να πειραματίζεται με την οπτική, που ξεκινήσαμε να αντιλαμβανόμαστε την συνάρτηση του χρώματος με το φως.

Το χρώμα είναι στην πραγματικότητα η ψυχολογική μας αντίδραση προς ένα στενό τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος που ονομάζουμε φως, με το κόκκινο στο χαμηλότερο τμήμα του, που μέσω του πορτοκαλί, κίτρινου πράσινου, μπλε, ίντιγκο, φθάνουμε στο βιολετί στην άλλη άκρη του.

 

 

Από τα πειράματά του ο Νεύτων επινόησε τον πρώτο χρωματικό κύκλο στον κόσμο, χρησιμοποιώντας τα 7 χρώματα, όπως τις 7 νότες μιας μουσικής κλίμακας.

Μέσω των πειραμάτων του ο Νεύτων ανακάλυψε ότι με τον συνδυασμό όλων των χρωμάτων του φωτός μπορούμε να δημιουργήσουμε λευκό φως.

Αποδείχθηκε τελικά ότι χρειάζονται μόνο τρία βασικά χρώματα για να δημιουργηθεί λευκό ή οποιοδήποτε άλλο αντιληπτό χρώμα.

Αυτή η τριχρωματική θεωρία προτάθηκε για πρώτη φορά το 1802 από τον Thomas Young και τελειοποιήθηκε από τον Herman von Helmholtz το 1850.

 

 

Η θεωρία YoungHelmholtz υπέθετε ότι ο αμφιβληστροειδής του οφθαλμού διέθετε κωνία που ανταποκρίνονταν μόνο σε τρία από τα χρώματα του φωτός τα κόκκινο, κίτρινο και μπλε (αργότερα αναθεωρήθηκαν σε κόκκινο, πράσινο, μπλε).

Αλλά η Θεωρία Young-Helmholtz (αν και ως επί το πλείστον σωστή) βασίστηκε σε επιστημονική θεώρηση και όχι σε πειραματική απόδειξη.

Η θεωρία τους θα τελειοποιηθεί το 1850 από έναν από τους μεγαλύτερους επιστήμονες όλων των εποχών, τον James Clerk Maxwell. Ο Maxwell είναι διάσημος για την ενοποίηση του ηλεκτρισμού, του μαγνητισμού και του φωτός σε ένα πεδίο μελέτης, τον ηλεκτρομαγνητισμό.

 

 

Όμως πριν από αυτό, ο Maxwell ενδιαφερόταν για το χρώμα. Στο σύγγραμμά του «Πειράματα στο χρώμα» το 1855, αποδεικνύει την εγκυρότητα της θεωρίας Young-Helmholtz, μεταλλάσσοντας τα βασικά χρώματα του φωτός σε κόκκινο – πράσινο – μπλε.

 

 

Το 1861, με τη βοήθεια του Thomas Sutton, του εφευρέτη της κάμερας Single Lens Reflex ή SLR, ο Maxwell εφάρμοσε τη θεωρία του στη φωτογραφία, φωτογραφίζοντας μια σκωτσέζικη κορδέλα με μια ασπρόμαυρη κάμερα τρεις φορές, χρησιμοποιώντας εναλλάξ ένα κόκκινο φίλτρο, ένα πράσινο φίλτρο και ένα μπλε φίλτρο. Συνδυάζοντας μεταξύ τους τις τρεις διαχωρισμένες χρωματικά φωτογραφικές πλάκες, οι Maxwell και Sutton δημιούργησαν την πρώτη έγχρωμη φωτογραφία στον κόσμο, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για όλες τις έγχρωμες φωτογραφίες.

 

 


Topic: Αυτοί που ασχολήθηκαν με το χρώμα, ιστορία και χρώματα, κινηματογράφος και χρώμα, Τέχνες και χρώματα | Tags: None

Συνέντευξη με τα χρώματα [κϚʹ]

⊆ December 5th by | ˜ No Comments »

 

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα  και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

 

 

Συνέντευξη με τα χρώματα

Ϛʹ]


Ο Όττο Ρούνγκε και η δημιουργία

 

της Χρωματικής Σφαίρας

 

-Ωραία! Σας εξέθεσα την άποψή μου για την αντιστοιχία των τριών βασικών χρωμάτων με την Αγία Τριάδα, δηλαδή την κατ’ εμέ (Ρούνγκε) εκδοχή καθώς και την αντιπαράθεση του διοργανωτή αυτής της συνέντευξης, κατά την δική του άποψη (που όπως αποδείχθηκε από διάφορες εικονογραφήσεις, δεν είναι μόνο δική του).

Ας πάμε στο κύριο θέμα. Την Χρωματική Σφαίρα. Φυσικά δεν θα επαναλάβω όσα μας είπε η ίδια η Σφαίρα, όταν μας συστήθηκε, για το τί είναι και πώς λειτουργεί. Θα αναφερθώ απλώς στο πώς εμπνεύσθηκα τον σχηματισμό της.

Σας μίλησα για τις Τριάδες, την Αγία Τριάδα, την χρωματική τριάδα, αυτήν των τριών βασικών χρωμάτων…. Εμένα – σαν συμβολιστή- με απασχόλησε μια άλλη χρωματική τριάδα, αυτή που συνίσταται από το λευκό = φως, τα χρώματα = φάσμα και το μαύρο = σκότος.

Αν εκλάβουμε τα λευκό και μαύρο σαν χρώματα, ναι! τότε έχουμε να κάνουμε με άλλη μια χρωματική τριάδα. Όμως γνωρίζουμε πως τα άσπρο – μαύρο δεν είναι πραγματικά χρώματα, δεν ανήκουν στα χρώματα του ουράνιου τόξου. Είναι κάτι άλλο! Δεν θεωρούνται για χρώματα. Επιστημονικά το λευκό αποκαλείται ‘αντανάκλαση φωτός’, ενώ το μαύρο ‘έλλειψη φωτός’. Έχουμε να κάνουμε λοιπόν με μια άλλη τριάδα, την τριάδα φως – χρώματα – σκοτάδι. Κατά πολλούς, το φως συμβολίζει το ‘καλό’, ενώ το αντίθετό του, το σκοτάδι, το ‘κακό’. Επομένως, αναλογικά, λευκό = καλό, μαύρο = κακό. Άρα, έχουμε καλά χρώματα και κακά χρώματα; Όχι! Δεν θα μπορούσα να τα αποκαλέσω ακριβώς έτσι. Θα τα έλεγα μάλλον φωτεινά και σκούρα χρώματα, όπου τα φωτεινά είναι ‘καλά’, καθαρά χρώματα γιατί φωτίζονται επαρκώς και διακρίνονται εύκολα, ενώ τα αντίθετά τους, τα σκούρα, φωτίζονται ανεπαρκώς, αμαυρώνονται και γι’ αυτό θα μπορούσαμε να τα αποκαλέσουμε ‘κακά’, επειδή δεν διακρίνονται καθαρά και όσο σκουραίνουν συγχέονται μεταξύ τους.

Πήρα λοιπόν τον εξάχρωμο χρωματικό κύκλο που είχε φτιάξει ο Γκαίτε, τον μετέτρεψα σε σφαίρα και φώτισα την κορυφή της, το ακραίο σημείο δηλαδή όπου ενώνονται τα έξι χρώματα, με λευκό φως. Μοιραία, ο αντίποδας της σφαίρας, δηλαδή ο άλλος πόλος της όπου επανενώνονται τα έξι χρώματα, δεν φωτίζεται καθόλου, είναι βυθισμένος στο μαύρο σκοτάδι. Έτσι, κάθε χρώμα παρουσιάστηκε από την φωτεινότερη, σχεδόν λευκή, όψη του, έως στην σκοτεινότερη, σχεδόν μαύρη, μορφή του.

Χωρίζοντας στην συνέχεια την σφαίρα σε μεσημβρινούς και παραλλήλους του ισημερινού, λαμβάνουμε όλες τις δυνατές φωτεινές και σκοτεινές αποχρώσεις που σχηματίζονται από τα τρία βασικά χρώματα και την επίδραση του φωτός (ή της έλλειψής του) επί αυτών.

Την ιδέα της χρωματικής σφαίρας την συνέλαβα κάπου στο 1807 και τον Νοέμβριο εκείνου του έτους την ανέφερα σε μια επιστολή μου προς τον Γκαίτε. Ενθαρρυμένος από αυτόν και άλλους φίλους, την περιέγραψα σε ένα χειρόγραφο που δημοσιεύτηκε στο Αμβούργο στις αρχές του 1810 μαζί με ένα δοκίμιο για τους κανόνες της χρωματικής αρμονίας και ένα δοκίμιο για τα χρώματα στην φύση γραμμένα από τον φίλο μου Henrik Steffens.

Περίπου έναν αιώνα μετά, ο Γιοχάνες Ίττεν, ο μεγάλος αυτός δάσκαλος των χρωμάτων, θα δώσει έναν επακριβή ορισμό για την σφαίρα μου λέγοντας τα εξής:

«Η Χρωματική Σφαίρα, σύμφωνα με τον Όττο Ρούνγκε, είναι η πρακτικότερη φόρμα για την παρουσίαση της τάξης των χρωμάτων.

Η σφαίρα είναι μια στοιχειώδης μορφή, συμμετρική σε κάθε σημείο της, η καταλληλότερη για την παρουσίαση των χαρακτηριστικών και πολλαπλών ιδιαιτεροτήτων των χρωμάτων.

Επιτρέπει την παρουσίαση του νόμου των συμπληρωματικών, την απεικόνιση όλων των θεμελιωδών σχέσεων των χρωμάτων μεταξύ τους, καθώς και τις σχέσεις τους με το μαύρο και το άσπρο.

Αν φανταστούμε την χρωματική σφαίρα σαν διαφανές σώμα, το οποίο σε κάθε σημείο του φέρει ένα καθορισμένο χρώμα, έχουμε την δυνατότητα να ταξινομήσουμε οποιοδήποτε χρώμα μπορούμε να φαντασθούμε.

Κάθε σημείο μπορεί να καθοριστεί μέσω των μεσημβρινών και των παραλλήλων της.

Για μια απλούστερη αλλά σαφή παρουσίαση της τάξης των χρωμάτων αρκούν έξι παράλληλοι και δώδεκα μεσημβρινοί».

Αυτά είπε ο Ίττεν για την σφαίρα μου, εκατό και πλέον έτη μετά την δημοσίευση της εργασίας μου το 1810, την ίδια χρονιά που απεβίωσα.

Ο θάνατός μου περιόρισε τον αντίκτυπο της εργασίας μου η οποία επισκιάσθηκε το 1839 από το ημισφαιρικό χρωματικό σύστημα του Michel Eugène Chevreul. Πάντως η σφαίρα μου, υπήρξε η βάση πάνω στην οποία στηρίχθηκαν οι νεώτερες θεωρήσεις της στερεομετρικής αναγωγής των χρωμάτων (solid colors), όπως αυτή του Albert Henry Munsell.

Δεν ξέρω που αλλού θα με οδηγούσε η ενασχόλησή μου με τα χρώματα αν ζούσα κι’ άλλο. Ίσως πάλι, ο προορισμός μου να ήταν να αποδώσω την Χρωματική Σφαίρα κι’ εφόσον ολοκλήρωσα το έργο μου να μην χρειαζόμουν άλλο εδώ; Ποιος να ξέρει άραγε;

Ποιος να ξέρει άραγε τα πάντα, όλα όσα συμβαίνουν κάτω από τον φωτισμό του ορατού φωτός, πόσον δε μάλλον όλα όσα είναι πέρα από αυτό; Το φως και ο αντίποδάς του. Οι δυο πόλοι της σφαίρας μου!

Μήπως, λέω μήπως, θα πρέπει να πάρει την σκυτάλη της συνέντευξης το ίδιο το Φως;

 


Topic: Αυτοί που ασχολήθηκαν με το χρώμα, Λευκό, μαύρο, Συνέντευξη με τα χρώματα, τριαδικότητες, φως, Χρωματικός κύκλος | Tags: None

Η σημασια των χρωματων και η χρηση τους

⊆ November 30th by | ˜ No Comments »

 

Η σημασία των χρωμάτων

και η χρήση τους από γραφίστες και άλλους επαγγελματίες

(από τον ιστότοπο Color Theory for Designers)

 

Υπάρχουν λίγα πράγματα στο σχεδιασμό που είναι πιο υποκειμενικά – ή πιο σημαντικά – από τη χρήση του χρώματος.

 

 

Ένα χρώμα που μπορεί να προκαλέσει μια αντίδραση σε ένα άτομο μπορεί να προκαλέσει την αντίθετη αντίδραση σε ένα άλλο, λόγω της κουλτούρας του, των προηγούμενων συσχετίσεων με το χρώμα αυτό, ή ακόμα και μόνο της προσωπικής του προτίμησης.

Η θεωρία των χρωμάτων είναι μια τέχνη, ταυτοχρόνως και επιστήμη, πάνω στην οποία κάποιοι χτίζουν ολόκληρες καριέρες, ως σύμβουλοι χρωμάτων, ή μερικές φορές ως σύμβουλοι λογότυπων εταιρειών.

Το να γνωρίζεις τα αποτελέσματα των χρωματικών επιδράσεων πάνω σε μια πλειοψηφία ανθρώπων, είναι μια εξαιρετικά πολύτιμη εμπειρία με την οποία οι σχεδιαστές μπορούν να τα χειραγωγούν και να προσφέρουν πολύτιμες υπηρεσίας στους πελάτες τους.

Για να χρησιμοποιήσει κανείς αποτελεσματικά το χρώμα στον επαγγελματικό του χώρο, θα χρειαστεί να γνωρίζει μερικές έννοιες γύρω από τα χρώματα, καθώς και κάποια ορολογία της θεωρίας χρωμάτων.

 

 

Όμως υπάρχουν πολλοί παράμετροι γύρω από το θέμα αυτό. Κάτι τόσο απλό όσο η αλλαγή της ακριβούς απόχρωσης ή του κορεσμού ενός χρώματος, μπορεί να προκαλέσει ένα τελείως διαφορετικό συναίσθημα. Οι πολιτισμικές διαφορές μπορούν να διαφοροποιήσουν αυτά τα αποτελέσματα, όπως πχ. μια χροιά που προκαλεί χαρούμενα συναισθήματα και είναι αναζωογονητική σε ένα έθνος, να θεωρείται καταθλιπτική σε κάποιο άλλο.

 

 

Εδώ, στο άρθρο αυτό, θα συζητήσουμε τις έννοιες και σημασίες που βρίσκονται πίσω από τις διαφορετικές οικογένειες χρωμάτων και θα δώσουμε μερικά παραδείγματα για το πώς χρησιμοποιούνται αυτά τα χρώματα (με λίγη ανάλυση για κάθε ένα).

 

 

 

 

 

Θερμά χρώματα και η χρήση τους

Τα θερμά χρώματα περιλαμβάνουν το κόκκινο, το πορτοκαλί και το κίτρινο, καθώς και παραλλαγές αυτών των τριών χρωμάτων. Αυτά είναι τα χρώματα της φωτιάς, των φθινοπωρινών φύλλων, του ηλιοβασιλέματος και της ανατολής, και γενικά είναι χρώματα που ενεργοποιούν, παθιάζουν και λειτουργούν θετικά.

Το κόκκινο και το κίτρινο είναι και τα δύο βασικά (πρωτεύοντα) χρώματα, έχοντας το πορτοκαλί ανάμεσά τους (καθιστώντας το δευτερογενές – παράγωγο χρώμα), πράγμα που σημαίνει ότι τα ζεστά χρώματα είναι πραγματικά ζεστά και δεν δημιουργούνται από συνδυασμούς θερμών χρωμάτων με ψυχρά χρώματα. Χρησιμοποιήστε ζεστά χρώματα στα σχέδιά σας για να αντικατοπτρίσετε το πάθος, την ευτυχία, τον ενθουσιασμό και την ενέργεια.

 

 

 

 

 

Ψυχρά χρώματα και η χρήση τους

 

Τα ψυχρά χρώματα περιλαμβάνουν το πράσινο, το μπλε και το μωβ, είναι συχνά πιο υποτονικά από τα θερμά χρώματα. Είναι τα χρώματα της νύχτας, των νερών, της φύσης, και συνήθως ηρεμούν, είναι χαλαρωτικά και κάπως επιφυλακτικά.

Το μπλε είναι το μόνο βασικό – πρωτογενές χρώμα στο φάσμα των ψυχρών χρωμάτων, που σημαίνει ότι τα άλλα χρώματα δημιουργούνται συνδυάζοντας το μπλε με ένα θερμό χρώμα (κίτρινο για το πράσινο και κόκκινο για το μωβ).

Εξαιτίας αυτού, το πράσινο παίρνει μερικά από τα χαρακτηριστικά του κίτρινου, και το μωβ παίρνει μερικά από τα χαρακτηριστικά του κόκκινου. Χρησιμοποιήστε ψυχρά χρώματα στα σχέδιά σας για να δώσετε μια αίσθηση ηρεμίας ή επαγγελματισμού.

 

 

[Θα επανέλθουμε λίαν προσεχώς για να δούμε χωριστά και αναλυτικότερα το κάθε χρώμα και την χρήση του]

 


Topic: Uncategorized, θερμά - ψυχρά χρωματα, Τέχνες και χρώματα, χρήση χρωμάτων | Tags: None

Umber

⊆ November 25th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα βαφές

Οι βαφές της προϊστορικής εποχής

Umber, ή Sienna (καστανή γη)

 

 

 

Είπαμε, σε προηγούμενο άρθρο, ότι τα χρώματα βαφές που χρησιμοποιούσε ο άνθρωπος κατά την προϊστορική περίοδο, τα οποία είναι εν χρήσει ακόμα και σήμερα ήταν 6 τα εξής:

 

Carbon black, (μαύρο του άνθρακα, του κάρβουνου)

Bone black (μαύρο, κατάλοιπο από καμένα κόκκαλα)Umber (καστανή γη)

Red ochre (κόκκινη ώχρα)Yellow ochre (κίτρινη ώχρα)

Lime white (λευκός ασβέστης)

 

Ας δούμε ένα – ένα τα 6 αυτά χρώματα – βαφές.

Ήδη έχουμε αναφερθεί στα carbon black και bone black, σειρά έχει τώρα το umber:

 

 

 

Umber, ή Sienna (καστανή γη)


Σύντομη περιγραφή του ‘Umber’:

Το Umber είναι ένα γήινο καφέ, ή κοκκινωπό καφετί χρώμα, ένα φυσικό μείγμα οξειδίων και υδροξειδίων σιδήρου και μαγγανίου.

Χρησιμοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της πολιτισμικής ιστορίας της ανθρωπότητας, έχει γήινους τόνους από κρεμ έως καφέ χρωματισμούς, ανάλογα με την ποσότητα ενώσεων σιδήρου και μαγγανίου και είναι απόλυτα σταθερό.

 

 

Πρόκειται λοιπόν για φυσικό ορυκτό που αποτελείται από πυρίτιο και άργιλο που οφείλει το χρώμα του σε οξείδια του σιδήρου. Βρίσκεται σε όλο τον κόσμο, σε πολλές αποχρώσεις του καφέ, σε αποχρώσεις από κίτρινο έως κόκκινο, ακόμα και αχνό μπλε. Η καλύτερη καστανή ώχρα προέρχεται από την Κύπρο. Η χρωστική αυτή ουσία έχει ισχυρή καλυπτικότητα και εξαιρετική σταθερότητα σε όλα τα μέσα με τα οποία αναμειγνύεται.

Η καφετιά γη εξορύσσεται, αλέθεται και πλένεται, αφήνοντας ένα μείγμα ορυκτών – ουσιαστικά σκουριάς- σε μορφή χρωματισμένου πηλού. Το umber μπορεί να χρησιμοποιηθεί ωμό, ή ψημένο για ένα βαθύτερο (καφέ-κόκκινο) χρώμα από την απώλεια του νερού ενυδάτωσης.

Αυτές οι χρωστικές, της καφετιάς γης, είναι σήμερα γνωστές επίσης σαν γη της Sienna, όμως το umber είναι σκουρότερο από τις παρόμοιες χρωστικές της γης της Σιέννα και τις καφετιές ώχρες.

Το Umber, όπως μόλις αναφέραμε, βρίσκεται σε δύο ποικιλίες:

 

 

Σαν ωμή γη (ωμή γη της Σιέννα): η γη που μόλις εξορύσσεται και αλέθεται σε χρωστική ουσία.

 

 

Ψημένο umber (ψημένη γη της Σιέννα): Η ακατέργαστη χρωστική ουσία γης ψήνεται για να πάρει πιο σκούρες αποχρώσεις.

Η ονομασία umber (όμπερ) προέρχεται από το terra dombra, γη της Ουμβρίας, μια ορεινή περιοχή της κεντρικής Ιταλίας απ’ όπου εξορυσσόταν η χρωστική αυτή. Η ονομασία μπορεί επίσης να σχετίζεται με την λατινική λέξη umbra που σημαίνει σκιά.

 

 

Ο προσδιορισμός umber δεν αναφέρεται επακριβώς σε έναν χρωματισμό, αλλά σε μια ποικιλία διαφορετικών καφετιών αποχρώσεων, καθαρών καφέ, γκριζωπών, κιτρινωπών ή κοκκινωπών χροιών. Η απόχρωση της φυσικής γης εξαρτάται από την ποσότητα των οξειδίων σιδήρου ή μαγγανίου που περιέχει, στην οποία οφείλεται η προσλαμβανόμενη χροιά. Το umber ανήκει στην ομάδα των καφέ χρωμάτων και σαν βαφή δεν είναι τοξική.

 

 

Όπως ήδη αναφέραμε πρόκειται για μια από τις πρώτες χρωστικές ουσίες που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος και βρίσκεται μαζί με το carbon black, το κόκκινο και την κίτρινη ώχρα στις σπηλαιογραφίες της νεολιθικής περιόδου.

 

 

Κατά τον μεσαίωνα, οι καλλιτέχνες απέφευγαν την χρήση σκούρων καφετιών χρωμάτων. Προτιμούσαν κόκκινα, μπλε, πράσινα χρώματα και φωτεινά χρώματα από τα μη-χρώματα όπως τα καφετιά. Το umber δεν χρησιμοποιείτο ευρέως στον Ευρωπαϊκό χώρο έως τα τέλη του 15ου αιώνα. Ο αναγεννησιακός ζωγράφος Giorgio Vasari το αναφέρει σαν μάλλον ένα νέο χρώμα για την εποχή του.

Η εποχή της ακμής του umber ήταν η περίοδος μπαρόκ, όπου το χρησιμοποιούσαν για τις σκιάσεις (αντί του μαύρου). Ήταν βασικό χρώμα στις παλέτες των Caravaggio και Rembrandt.

 

 

Κατά την ιμπρεσιονιστική περίοδο ζωγραφικής, το umber εγκαταλείφθηκε και πάλι από τις παλέτες των ιμπρεσιονιστών ζωγράφων, που το θεωρούσαν σαν μουντό, μη-χρώμα, και προτιμούσαν να φτιάχνουν τα δικά τους καφετιά από προσμίξεις των βασικών χρωμάτων, ιδιαίτερα του μπλε του κοβαλτίου και του πράσινου του σμαραγδιού, συνθετικών χρωστικών που μόλις είχαν παραχθεί τότε.

Κατά τον 20ο αιώνα, οι φυσικές χρωστικές της γης άρχισαν να αντικαθίστανται από χρωστικές φτιαγμένες από συνθετικά οξείδια σιδήρου και μαγνησίου. Οι φυσικές umber χρωστικές χρησιμοποιούνται ακόμα με κυρίαρχο τόπο παραγωγής την Κύπρο.

 

 

Οι φυσικές αυτές χρωστικές χαρακτηρίζονται ως PBr7 (Brown pigment 7) για το ψημένο umber και PBr8 (Brown pigment 8) για το ωμό umber.

Η χημική τους ονομασία είναι:

Iron(III)-oxide, partly hydrated + manganese oxide + aluminium oxide και η σύνθεσή τους Fe2O3 (H2O) + MnO2·(n H2O)+ Al2O3

 

 

 


Topic: βαφές, ιστορία και χρώματα, καφέ, καστανό, χρωστικές | Tags: None

Χρωματικες αντιθεσεις του Ιττεν

⊆ November 20th by | ˜ No Comments »

 

 

Οι χρωματικές αντιθέσεις του Ίττεν


Ο Johannes Itten ήταν ένας από τους πρώτους που καθόρισαν και προσδιόρισαν στρατηγικές επιτυχημένων χρωματικών συνδυασμών. Μέσα από την έρευνά του, επινόησε επτά μεθοδολογίες για τον συντονισμό των χρωμάτων χρησιμοποιώντας τις αντιθέσεις τους.

Σ’ αυτές τις αντιθέσεις υπολογίζονται και προστίθενται παραλλαγές σε σχέση με την ένταση (φωτεινότητα) των αντίστοιχων αποχρώσεων.

Οι αντιθέσεις αυτές επιτυγχάνονται με συνδυασμούς απαλών (φωτεινών), μετρίων ή σκοτεινών χρωματικών διαβαθμίσεων.

Σας παραθέτουμε τους ορισμούς των 7 αντιθέσεων όπως αναφέρονται συνοπτικά στον ιστότοπο worqx.com. Προσεχώς θα αναφερθούμε αναλυτικά σε κάθε αντίθεση όπως τις διατύπωσε ο ίδιος ο Ίττεν.

 

 

 

 

Η αντίθεση του κορεσμού (αντίθεση του χρώματος καθαυτό): 1

 

Η αντίθεση κορεσμού σχηματίζεται από την αντιπαράθεση ελαφρών και σκοτεινών τιμών ενός χρώματος και τον σχετικό κορεσμό του.

 

Η αντίθεση φωτός – σκότους (ανοιχτού – σκούρου): 2

 

Η αντίθεση αυτή σχηματίζεται με την αντιπαράθεση φωτεινών και σκοτεινών τιμών των χρωμάτων. Μπορεί να είναι και μονοχρωματική σύνθεση.

 

Η αντίθεση θερμών – ψυχρών χρωμάτων: 3

 

Η αντίθεση αυτή σχηματίζεται με την αντιπαράθεση αποχρώσεων θερμών και ψυχρών χρωμάτων.

 

Η συμπληρωματική αντίθεση (αντίθεση των συμπληρωματικών): 4

 

Αυτή σχηματίζεται με την αντιπαράθεση διαβαθμισμένων αποχρώσεων χρωμάτων που είναι συμπληρωματικά (ή θεωρούνται ως τέτοια) βάση του χρωματικού κύκλου.

 

Η ταυτόχρονη αντίθεση:5

 

Η αντίθεση αυτή σχηματίζεται με χρωματισμούς που τα μεταξύ τους όρια φαίνονται να δονούνται διαδοχικά. Κάποιες οπτικές ψευδαισθήσεις δημιουργούνται με αυτήν την αντίθεση.

 

Η αντίθεση των χροιών (ποιοτική αντίθεση): 6 α

 

Η αντίθεση αυτή σχηματίζεται με την αντιπαράθεση διαφορετικών αποχρώσεων. Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση μεταξύ των χροιών αυτών στον Χρωματικό Κύκλο, τόσο μεγαλύτερη είναι και η αντίθεση.

 

(Η αντίθεση των βασικών χρωμάτων): 6β

 

Η αντίθεση αυτή σχηματίζεται με την αντιπαράθεση των πρωτογενών (βασικών) χρωμάτων.

 

Η αντίθεση της επέκτασης (ποσοτική αντίθεση): 7

 

Αντίθεση της επέκτασης Είναι επίσης γνωστή ως η αντίθεση της αναλογίας χώρου. Η αντίθεση αυτή σχηματίζεται με την αναλογική αντιπαράθεση επέκτασης χρωματικού πεδίου σε σχέση με το οπτικό βάρος των χρησιμοποιούμενων χρωμάτων.

 

 


Topic: Αυτοί που ασχολήθηκαν με το χρώμα, συμπληρωματικά χρώματα, Συνδυασμοί χρωμάτων, Τέχνες και χρώματα | Tags: None

Συνεντευξη με τα χρωματα [κε΄]

⊆ November 15th by | ˜ No Comments »

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα  και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[κεʹ]

Ο Όττο Ρούνγκε και ο χρωματισμός

της Αγίας Τριάδας

 

 

-Όττο Ρούνγκε και πάλι, εδώ. Συνεχίζω Άνθρωπε από το σημείο που σταμάτησα. Σου είχα πει ότι για μένα η χρωματική τριάδα μπλε – κίτρινο – κόκκινο ως προς την χριστιανική Αγία Τριάδα αντιστοιχεί ως εξής:

το μπλε χρώμα με τον Θεό, το κόκκινο με τον Χριστό, και το κίτρινο με το Άγιο Πνεύμα.

Σου είπα επίσης ότι ο διοργανωτής αυτής της συνέντευξης δεν συμφωνεί με αυτήν την διάταξη. Έχει δώσει άλλη χρωματική αντιστοιχία στην Αγία Τριάδα.

Μου εξήγησε πως κι’ εκείνος στην αρχή, αντιστοιχούσε, όπως κι’ εγώ, το μπλε χρώμα με τον Θεό, το κόκκινο –σαν χρώμα αγάπης- με τον Χριστό και απέμενε το κίτρινο για το Άγιο Πνεύμα. Όμως κάτι δεν του πήγαινε καλά σ’ αυτόν τον τελευταίο συσχετισμό. Το κίτρινο στο Άγιο Πνεύμα; Πώς; Αφού το χρώμα που αντιστοιχεί στο Πνεύμα είναι το μπλε….

Τί; Δεν σου ανέφερε κανείς αυτήν την αντιστοιχία; Δεν θυμάσαι καλά! Σου την ανέφεραν τα ίδια τα χρώματα, στα πρώτα στάδια της συνέντευξης. Βεβαίως, απλώς την ανέφεραν χωρίς να την επεξηγήσουν. Ναι, ασφαλώς και θα εξηγηθεί κάποια στιγμή η σχέση αυτή.

Ωραία! Μέχρι τότε λοιπόν σημείωσε τα εξής:

Το μπλε είναι το χρώμα του Πνεύματος,

Το κόκκινο είναι το χρώμα της Ύλης.

Τέλος το κίτρινο είναι το χρώμα της Ψυχής.

Όπως λοιπόν μου εξομολογήθηκε ο διοργανωτής, γνωρίζοντας ότι το μπλε χρώμα αντιστοιχεί στο Πνεύμα, θεωρούσε πως έπρεπε να το αποδώσει, το μπλε, στο Άγιο Πνεύμα. Επιπλέον, όπως ήδη έχει αναφερθεί, το ψυχρό μπλε χρώμα θεωρείται αρσενικό (με θηλυκές ιδιότητες) σε αντίθεση προς το θερμό θηλυκό (με ανδρικές ιδιότητες) κόκκινο. Μεταξύ τους κείτεται το ισομερισμένο ουδέτερο κίτρινο.

Βάση των ανωτέρω, αποδίδοντας το μπλε χρώμα στον Θεό (όπως έκανα εγώ, ο Όττο Ρούνγκε) του προσδίδεται αρσενικό φύλο. Θα μου πεις, πολύ φυσικό, αφού λέμε ‘Ο’ Θεός και τον αποκαλούμε Πατέρα. Άρα είναι άνδρας. Πολύ ‘φυσικό’ για την ανδροκρατούμενη περίοδο που διάγουμε Άνθρωπε, εδώ και πολλούς αιώνες. Όμως είναι όντως έτσι;

Ο Θεός είναι τα Πάντα! Προσδιορίζοντάς του φύλο, αυτομάτως του καθαιρείς την ιδιότητα των Πάντων. Επομένως δεν του αρμόζει το ‘ανδρικό’ μπλε χρώμα, ούτε καν το αντίθετό του κόκκινο. Άρα, δεν απομένει παρά να του αποδώσουμε το ουδέτερο κίτρινο.

Αυτά μου είπε ο διοργανωτής και συμπλήρωσε πως την εποχή που προβληματιζόταν με τον χρωματισμό της Αγίας Τριάδας, του είπε ένας νεαρός: «Εσύ δεν μας λες την θεωρία πως η φύση είναι ο καλύτερος παιδαγωγός του ανθρώπου; Κοίτα τον ήλιο! Τί χρώμα έχει; Κίτρινο! Μπορούμε να υπάρξουμε σ’ αυτό το ηλιακό σύστημα χωρίς τον ζωοδότη Ήλιο; Τον χρυσοκίτρινο ήλιο, που πολλές παλιές θρησκείες τον θεωρούσαν Θεό;»

Έτσι, πείσθηκε πως το κίτρινο αντιστοιχεί στον Θεό, στο Άγιο Πνεύμα το μπλε, ενώ στον Χριστό το κόκκινο, το χρώμα της αγάπης, της θυσίας, του αίματος, του εμβυθισμού Του μέσα στην Ύλη.

Την δική μου χρωματική αντιστοιχία στην έχω αναφέρει. Δεν ξέρω αν με την πάροδο του χρόνου ίσως να σκεφτόμουν κάπως διαφορετικά και να την άλλαζα. Δεν πρόλαβα να κάνω αναθεώρηση. Όπως βλέπεις από το βιογραφικό μου, έφυγα από αυτήν την ζωή αρκετά νέος, στα 33 μου χρόνια, οπότε…

Απεβίωσα νέος, οπότε δεν ξέρω τί τροπή πιθανόν να έπαιρναν οι σκέψεις μου, οι θεωρίες μου και η τέχνη μου, αν ζούσα, ας πούμε, άλλα τόσα χρόνια.

Με θεωρούσαν σαν έναν από τους καλύτερους γερμανούς πορτρετίστες της εποχής μου, το δε ενδιαφέρον μου για τα χρώματα, το χαρακτήριζαν σαν φυσικό επακόλουθο των εργασιών μου σαν ζωγράφος και χαράκτης, καθώς και του ερευνητικού πνεύματος που με κατείχε. Αποτέλεσμα αυτών ήταν να καταλήξω στην δημιουργία της Χρωματικής Σφαίρας και να θεωρηθώ, μαζί με τον Tobias Mayer (που πριν από εμένα, το 1758, ασχολήθηκε με την στερεομετρική απόδοση των χρωμάτων, με μία διπλή τριγωνική πυραμίδα) οι πρωταίτιοι της απόδοσης των solid colors, της στερεομετρικής αναγωγής των χρωμάτων, όπως μάλλον θα ήταν καλύτερα να ειπωθεί στα ελληνικά, που έκτοτε ασχολήθηκαν αρκετοί άλλοι με διάφορες παραλλαγές της κεντρικής ιδέας.

Μια άλλη κατάληξη του ‘ερευνητικού πνεύματός μου’ ήταν η ενασχόλησή μου με την συμβολική των χρωμάτων. Αποτέλεσμα, η δημιουργία των σχεδίων μου με θέμα τις ώρες της ημέρας, μία σειρά που, σαν χαράκτης, την ανατύπωνα και είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Ζωγράφισα μάλιστα δυο παραλλαγές με θέμα «Το Πρωινό» που υπήρξε η αρχή μιας νέας νοοτροπίας ζωγραφικής τοπίων, όπου τα χρώματα αποδίδουν θρησκευτικούς και συναισθηματικούς συμβολισμούς.

Ωω! Ας πάρουμε μια ανάσα και επανέρχομαι!

 

 


Topic: Αυτοί που ασχολήθηκαν με το χρώμα, Εξωλογισμοί, Κίτρινο, κόκκινο, μπλε, Συνέντευξη με τα χρώματα, τριαδικότητες | Tags: None

Συναισθηματικη επιδραση ταινιων μεσω χρωματων

⊆ November 10th by | ˜ No Comments »

 

Το χρώμα στην κινηματογραφική αφήγηση

 

Πως οι κινηματογραφιστές χειρίζονται τα συναισθήματά μας χρησιμοποιώντας τα χρώματα

 

Μια ενδιαφέρουσα σειρά άρθρων περί χρωμάτων είναι η παρακολούθηση της σχέσης των χρωμάτων με τον κινηματογράφο καθώς και η ιστορία της εξέλιξης του έγχρωμου σινεμά (κινηματογράφου).

Πριν ξεκινήσουμε την αναφορά μας, σας παραθέτουμε όσα λέγονται σε ένα μικρό βίντεο που αφορούν την σχέση χρωμάτων ως προς την συναισθηματική προσέγγιση διαφόρων ειδών κινηματογραφικών ταινιών:

 

 

«Κριτικοί κινηματογράφου πιστεύουν ότι συχνά παρατηρώντας την χρήση των χρωμάτων σε μια ταινία αυτομάτως καταλαβαίνουμε το είδος του θέματός της.

Θερμοί κοκκινωποί τόνοι δηλώνουν αισθηματικές ταινίες, γκριζαρισμένοι τόνοι αφορούν σε ταινίες δράσης, μπλε – ψυχρά χρώματα σε ταινίες τρόμου, φθοριούχα πράσινα σχετίζονται με έργα επιστημονικής φαντασίας, κίτρινοι τόνοι με θέματα που σχετίζονται με έρημο, έντονα κόκκινα σε κωμωδίες και για όλα τα άλλα μπλε με πορτοκαλί. Επικές ταινίες, μπλε με πορτοκαλί, δράματα, μπλε με πορτοκαλί, βιογραφίες, μπλε με πορτοκαλί… τί συναισθήματα προσπαθούν να μας προκαλέσουν οι κινηματογραφιστές χρησιμοποιώντας είτε το συμπληρωματικό ζεύγος μπλε – πορτοκαλί, είτε οποιοδήποτε άλλο χρώμα;

Το χρώμα έχει την δυνατότητα να επηρεάσει τα συναισθήματά μας χωρίς καν να το καταλάβουμε. Οι κινηματογραφιστές εκμεταλλεύονται την επήρεια που μας ασκούν τα χρώματα, εδώ και δεκαετίες.

Υπάρχει ένας κωδικός-οδηγός για τον χειρισμό των χρωμάτων στις κινηματογραφικές ταινίες, που ποικίλει ανάλογα με το θέμα του έργου. 

 

 

H ταξινόμηση χρωμάτων είναι η διαδικασία εφαρμογής της κατανόησης αυτής των χρωμάτων και των δυνατοτήτων τους, ενισχύοντας την συναισθηματική εντύπωση με την αλλαγή των χρωμάτων είτε ηλεκτρονικά, φωτοχημικά ή ψηφιακά.

Παλαιότερα οι κινηματογραφιστές μπορούσαν να πετύχουν μια επιθυμητή χρωματική εμφάνιση με την χρήση χρωματικών φίλτρων.

 

 

Τώρα που τα πάντα κινηματογραφούνται ψηφιακά η χρωματική ταξινόμηση είναι οικονομικότερη, εφικτότερη και πιο ευέλικτη.

Η ταινία “brother where art thou” ήταν η πρώτη που χρωματίσθηκε εξ ολοκλήρου ψηφιακά. Η ιστορία της εκτυλίσσεται στην περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης, γι’ αυτό δόθηκε ένας θερμός χρωματικός σέπια τόνος σε ολόκληρη την ταινία, ώστε να μας κάνει να αισθανόμαστε ότι βρισκόμαστε στην δεκαετία των 30.

 

 

Έκτοτε, ο ψηφιακός χρωματισμός των ταινιών έγινε ένα κατεστημένο για τους κινηματογραφιστές και μια χρωματική τάση που έχει επικρατήσει στο Χόλλυγουντ είναι αυτή του συνδυασμού μπλε – πορτοκαλί. Υπάρχουν αρκετές θεωρίες σχετικά με αυτόν τον συνδυασμό, αλλά μια από τις επικρατέστερες για την χρησιμοποίησή του είναι το ότι κάνει τους ηθοποιούς να προβάλλονται από το σκηνικό υπόβαθρο.

 

 

Κατά τον χρωματικό κύκλο, το χρώμα του δέρματος βρίσκεται κατά κύριο λόγο στην διάταξη των πορτοκαλί χρωμάτων, της οποίας συμπληρωματικά χρώματα είναι τα μπλε. Έτσι, όταν εστιάζεσαι στον ηθοποιό έχοντας πίσω του ένα υπόβαθρο σε μπλε τόνους του προσδίδεις έμφαση».

Μπορείτε να πειραματισθείτε κι εσείς οι ίδιοι στην εφαρμογή της χρωματικής ταξινόμησης και των διαφορετικών συναισθημάτων που προκαλούν οι χρωματικές αλλαγές. Δεν έχετε παρά να βιντεοσκοπήσετε ψηφιακά μια σκηνή και στην συνέχεια να μεταβάλλετε τους χρωματικούς της τόνους.

 

 


Topic: κινηματογράφος και χρώμα, Ψυχολογία και χρώματα | Tags: None

Bone black

⊆ November 5th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα βαφές

Οι βαφές της προϊστορικής εποχής

Bone black, (μαύρο από καμένα οστά)

 

Είπαμε, σε προηγούμενο άρθρο, ότι τα χρώματα βαφές που χρησιμοποιούσε ο άνθρωπος κατά την προϊστορική περίοδο, τα οποία είναι εν χρήσει ακόμα και σήμερα ήταν 6 τα εξής

Carbon black, (μαύρο του άνθρακα, του κάρβουνου)

Bone black (μαύρο, κατάλοιπο από καμένα κόκκαλα)

Umber (καστανή γη)

Red ochre (κόκκινη ώχρα)

Yellow ochre (κίτρινη ώχρα)

 Lime white (λευκός ασβέστης)

 Ας δούμε ένα – ένα τα 6 αυτά χρώματα – βαφές:

 

Bone black, (μαύρο από καύση οστών)

 


Σύντομη περιγραφή του ‘bone black’:

Το bone black είναι ένα μαύρο χρώμα με μπλε χροιά, αρκετά απαλό στην υφή και πυκνότερο (ισχυρότερο) από το lamp black (μαύρο αιθάλης λαδιού).

Περιέχει περίπου 10% άνθρακα, 84% φωσφορικό ασβέστιο και 6% ανθρακικό ασβέστιο. Είναι φτιαγμένο από απανθράκωση οστών ή απορριμμάτων ελεφαντόδοντου. Το Ivory Black (μαύρο του ελεφαντοστού) είναι η λιγότερο καθαρή μορφή μαύρης αιθάλης, γιατί περιέχει υψηλό ποσοστό φωσφορικού ασβεστίου.

Στα γαλλικά ονομάζεται ‘noir d’os’ και στα ιταλικά ‘nero dossa’.

Η χημική του ονομασία είναι: Ca3(PO4)2 + CaCO3 +C Φωσφορικό ασβέστιο + ανθρακικό ασβέστιο + άνθρακας (calcium phosphate + calcium carbonate +carbon)

 

 

Η προέλευσή του είναι ζωική.

Το μαύρο των οστών παρασκευάζεται με την καύση οστών, κέρατων κλπ. χωρίς αέρα. Είναι ένα βαθύ μαύρο, αλλά δεν χρησιμοποιήθηκε τόσο ευρέως όσο το μαύρο του άνθρακα. Θραύσματα, περισσεύματα ελεφαντόδοντου ή των οστικών τμημάτων των ζώων τοποθετούνται σε ένα χωνευτήριο που περιβάλλεται από κάρβουνα και καλύπτεται. Το ελεφαντόδοντο ή τα οστά, εκτιθέμενα σε θερμότητα, απαν- θρακώνονται.

 

 

Το μαύρο των οστών είναι ένα μη μεταβαλλόμενο, σταθερό χρώμα για όλες τις χρήσεις. Είναι συμβατό με όλες τις άλλες χρωστικές και μπορεί να χρησιμοποιηθεί με καλά αποτελέσματα σε όλα τα διαλυτικά μέσα χρωστικών.

ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ: Δεν είναι τοξικό, όμως πρέπει να δίνεται προσοχή στον χειρισμό της ξηρής χρωστικής ώστε να αποφεύγεται η εισπνοή της σκόνης.

 

Η ιστορία του ‘bone black’:

 

Χρησιμοποιήθηκε από την προϊστορία και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα.

 

 

Το μαύρο των οστών έχει εξακριβωθεί σε προϊστορικές απεικονίσεις. Βρίσκεται στην αιγυπτιακή, ελληνική και ρωμαϊκή τέχνη, επίσης σε όλη την ευρωπαϊκή μεσαιωνική και αναγεννησιακή τέχνη και μετέπειτα σε ελαιογραφίες και πίνακες ακουαρέλας μέχρι την σύγχρονη εποχή.

Πολλοί παλιοί γνωστοί ζωγράφοι χρησιμοποίησαν μαύρο των οστών στους πίνακές τους. Στην ‘νυχτερινή φρουρά’ του, ο Ρέμπραντ, για τα σκούρα νυχτερινά χρώματα και τις σκιές αρκέσθηκε στην χρήση χρώματος umber, αλλά για τα μαύρα ρούχα που φορούσαν οι φύλακες χρειάστηκε μια βαθειά μαύρη χρωστική ουσία, όπως το bone black.

 

 

Άλλες ονομασίες για το bone black:

bone charcoal

ivory black

animal charcoal

abaiser

Pigment black 9

CI 77267

 


Topic: βαφές, ιστορία και χρώματα, μαύρο, χρωστικές | Tags: None

Ταυτιση Ολυμπιων με τα 6 χρωματα

⊆ October 30th by | ˜ No Comments »

 

Χρωματισμός των Ολυμπίων θεών

(ταύτιση θεών και χρωμάτων)

 

Δώσαμε, σε προηγούμενο άρθρο σε κάθε μια από τις 6 βασικές, πρωταρχικές θεότητες το χρώμα της, σε κάθε μια ένα από τα 6 χρώματα του φάσματος, ως εξής:

Δίας = μπλε

Ήρα = πράσινο

Ποσειδών = κίτρινο

Δήμητρα = πορτοκαλί

Εστία = κόκκινο

Άδης = μωβ

 

Πρόκειται για μια αρχική χρωματική προσέγγιση, γιατί όπως θα δούμε σε επόμενο άρθρο, όπου θα συμπληρωθεί το δωδεκάθεο του Ολύμπου με τους υπόλοιπους 6 θεούς και θα ταυτισθούν και οι 12 θεοί με τις 12 πρωτογενείς, δευτερογενείς, αλλά και τριτογενείς χροιές του χρωματικού κύκλου, οι 6 αυτές πρωταρχικές θεότητες, θα μετακινηθούν χρωματικά. Κάθε θεότητα θα λάβει μια καταλληλότερη χροιά, που αναλογεί στις ιδιότητές της.

 

 

Όχι βέβαια πως αυτή η πρώτη προσέγγιση είναι λανθασμένη. Απλώς πρόκειται για μια ορθή μεν, όμως γενικότερη, απλούστερη, αντιστοιχία.

Ας προσπαθήσουμε τώρα να δούμε πως ταυτίζεται κάθε θεός με το χρώμα του, ξεκινώντας με τους τρεις αρσενικούς θεούς.

Στην ελληνική μυθολογία αναφέρεται ότι:

«Κατά τη διανομή της εξουσίας του κόσμου, μετά τον πόλεμο με τους Τιτάνες, ο Άδης πήρε ως μερίδιό του τον Κάτω Κόσμο, ενώ ο Δίας τον ουρανό και ο Ποσειδών τον ωκεανό. Στη γη και στον Όλυμπο όμως, είχαν ίσα δικαιώματα και εξουσίες. Ωστόσο, βασιλιάς των θεών ορίστηκε ο Δίας».

Επιπλέον, κάθε αδερφός είχε και το δικό του σύμβολο – όπλο. Ο Δίας τον κεραυνό, ο Ποσειδώνας την τρίαινα και ο Άδης την κυνή, μια περικεφαλαία που όταν την φορούσε γινόταν αόρατος.

 

 

Ο Δίας αναμφισβήτητα έχει χρώμα μπλε, το χρώμα του ουρανού που είναι το βασίλειό του, το χρώμα του πνεύματος. Ο Μπλε Δίας είναι η πιο ξεκάθαρη περίπτωση αφού επιπλέον και στην Ιλιάδα υπάρχουν αναφορές που του προσάπτουν σκούρο χρώμα (μαύρο – μπλε) ταυτίζοντάς τον με τα μαύρα σύννεφα του ουρανού όπως, μελανόνεφε πάτερ, καλαϊνεφέι Κρονιώνι, κελαινεφές Ζευς, κυανέησαν επ’ οφρύσιν. Αυτό το τελευταίο, το ‘κυανέησαν επ’ οφρύσιν’ είναι χαρακτηρισμός αναφερόμενος στα φρύδια του που σκουραίνουν σαν τον κύανο όταν είναι σκεπτικός και συνοφρυωμένος.

 

 

Με τον Ποσειδώνα τα πράγματα συγχέονται κάπως γιατί δεν μπορούμε να συσχετίσουμε το κίτρινο χρώμα με το χρώμα της θάλασσας που ήταν το βασίλειο του θεού αυτού. Επιπλέον το θέμα περιπλέκεται με μια μοναδική αναφορά του Ομήρου στην Ιλιάδα (Ν 563) που τον αποκαλεί «Κυανοχαίτα Ποσειδών». Σε άλλα αρχαία κείμενα ο Ποσειδών χαρακτηρίζεται ως ξανθός. Στην ‘Ωγυγία’, ο Αθανάσιος Σταγειρίτης αναφέρει ότι τον ζωγράφιζαν με κόμη ξανθόλευκο και όμματα γλαυκά, ενώ τους θαλάσσιους ίππους που έσερναν το άρμα του ο Όμηρος τους λέγει χαλκόποδας, ωκυπέτας και χρυσότριχας.

Ας μην ξεχνάμε ότι στην πραγματικότητα η θάλασσα δεν έχει χρώμα, αλλά τα γαλανά, μπλε και πράσινα χρώματά της δημιουργούνται εξ αντανακλάσεως και πως το ουσιαστικά άχρωμο νερό της καλύπτει την ξανθή γη του βυθού.

 

 

Ο Άδης φορώντας την κυνή γίνεται αόρατος, όπως αόρατο είναι για μας το μωβ συμπαντικό φως, αόρατη επίσης και η υπεριώδης ακτινοβολία (η πέρα από την μωβ ακτινοβολία, η συνέχειά της), την οποία δεν μπορεί να δει ο οφθαλμός του ανθρώπου, ενώ την βλέπουν κάποια άλλα πλάσματα, όπως πχ. οι μέλισσες. Το μωβ χρώμα παράγεται από τα δυο ακραία χρώματα του φάσματος, όπως σχετίζεται και ο Άδης με τις δυο ακραίες καταστάσεις κάθε ύπαρξης, την ζωή και τον θάνατο.

 

 

 

Ας δούμε τώρα τις θήλυες θεότητες, ξεκινώντας από την Εστία, την πρωτότοκο του ζεύγους Κρόνος – Ρέα, που όταν ενώνεται δημιουργείται η χρονοροή, δηλαδή ο χρoνοχώρος μέσα στον οποίο εμφανίζεται η ύλη, της οποίας το χρώμα είναι το κόκκινο. Εξ άλλου το σύμβολο της Εστίας είναι η εστία – φωτιά, που κι αυτή έχει κόκκινο χρώμα.

 

 

Μετά, η δεύτερη κόρη, η ξανθή Δήμητρα, εδώ αντιστοιχεί στο πορτοκαλί χρώμα. Η Δήμητρα είναι η κατά πτωτική σειρά 3η έκφανση της Γαίας.* Αυτό δηλώνεται κι από το όνομά της Δη Μάτερ = Γη Μητέρα.

[*Η Γαία έχει τρεις εκφάνσεις. Πρώτη η Τιταία Γαία = συμπαντική ύλη, δεύτερη η κόρη της Ρέα = η εμπλεκόμενη στον χωροχρόνο ύλη, τρίτη/ες οι κόρες της Ρέας με επίκεντρο την Δη μήτηρ = υλική Μητέρα μας Γη.

 Η Ήρα αντιπροσωπεύει την ψυχική ύλη, ενώ η Εστία την Οικεία Ύλη].

Το πιο αντιπροσωπευτικό χρώμα για την γη, το έδαφος, είναι το πορτοκαλοκαφετί χρώμα του πηλού.

Ας μην ξεχνάμε πως στην αρχαιότητα το κίτρινο και το πορτοκαλί θεωρούμενα σαν φωτεινότερες αποχρώσεις του κόκκινου, αναφέρονταν σαν ξανθά. Ξανθό χρώμα είχαν τα στάχυα, η άμμος, η γη, οι ώχρες. Ξανθή και η Δήμητρα.

 

 

Τρίτη στην σειρά, η τελευταία κόρη της Ρέας, η πρώτη κυρία του Ολύμπου η Ήρα. Δεν μας έχει μείνει να της αποδώσουμε τίποτε άλλο παρά το πράσινο χρώμα. Επειδή όμως, όπως θα δούμε περαιτέρω, στην χρωματική αντιστοιχία του Δωδεκαθέου, το πράσινο δεν είναι επακριβώς το χρώμα της, δεν έχουμε να πούμε πολλά γι’ αυτό, πέραν του ότι εφόσον ο Δίας είναι το μπλε πνεύμα, η σύντροφός του Ήρα, υποκινούμενη από το κίτρινο χρώμα της Ψυχής πρασινίζει και είναι το δραστηριοποιημένο από ψυχική ενεργοποίηση πνεύμα.

 


Topic: Κίτρινο, κόκκινο, μπλε, Μύθοι και χρώματα, μωβ, Πορτοκαλί, Πράσινο | Tags: None