xromata.com


Malachite

⊆ July 20th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα βαφές

Οι βαφές της πρώιμης αρχαϊκής εποχής

 

 

Σε προηγούμενα άρθρα, αναφερθήκαμε στα χρώματα βαφές που χρησιμοποιούσε ο άνθρωπος κατά την προϊστορική περίοδο, τα οποία είναι εν χρήσει ακόμα και σήμερα.

Στην αρχαιότητα, πέρα από τα 6 προϊστορικά χρώματα, προστέθηκαν και άλλα χρώματα βαφές στον χρωστήρα του ανθρώπου, εκ των οποίων οκτώ κατά την πρώιμη αρχαϊκή εποχή.

Τα 8 αυτά χρώματα, της πρώιμης αρχαιότητας, κατά την διεθνή αγγλική τους ονομασία, είναι τα εξής:

Madder lake

Carmine lake

Realgar

Malachite

Orpiment

Egyptian blue

Indigo

Azurite

Έχομε αναφερθεί σε προηγούμενα άρθρα στα madder lake, carmine lake. και realgar. Σειρά έχει το malachite (μαλαχίτης)

 

 

 

 

Malachite (μαλαχίτης)

 

 

Ο μαλαχίτης είναι ορυκτό υδροξείδιο ανθρακικού χαλκού που μας δίνει μια πράσινη χρωστική, σχετικά ανθεκτική στο φως, με ποικίλες αποχρώσεις, όπως φωτεινό πράσινο, σκούρο πράσινο, μαυροπράσινο έως κιτρινωπό πράσινο. Είναι ίσως η παλαιότερη γνωστή πράσινη χρωστική ουσία και είναι ευαίσθητη στα οξέα και την θερμότητα.

 

 

Χρησιμοποιήθηκε σαν βαφή από τους αρχαίους Αιγύπτιους.

Βρίσκουμε την χρήση βαφής μαλαχίτη σε αρκετές τοιχογραφίες αρχαιο – αιγυπτιακών τάφων, γιατί στην Αρχαία Αίγυπτο το πράσινο χρώμα σχετιζόταν με τον θάνατο και με την δυνατότητα της ανάστασης, της αναγέννησης, αλλά και της γονιμότητας και ευφορίας.

 

 

Η φυσική αυτή χρωστική από τον ορυκτό μαλαχίτη ήταν σε χρήση από την αρχαιότητα μέχρι περίπου τον 19ο αιώνα οπότε αντικαταστάθηκε από την συνθετική αντίστοιχη βαφή μαλαχίτη και άλλα συνθετικά πράσινα.

Χρησιμοποιήθηκε σαν βαφή σε πίνακες πολλών Ευρωπαίων ζωγράφων, ιδιαίτερα κατά τον 15ο και 16ο αιώνα.

 

 

Ο χημικός τύπος του μαλαχίτη είναι Cu2CO3(OH)2, η δε χημική του ονομασία είναι ‘basic copper (II) carbonate’ ενώ η κοινή ονομασία ‘μαλαχίτης’ προέρχεται –μέσω του λατινικού molochitis- από το αρχαίο ελληνικό ‘μολόχη’ (μολόχα) επειδή το χρώμα του θύμιζε τα φύλλα του ομώνυμου φυτού.

 

 

Ο μαλαχίτης είναι μετρίως τοξικός και πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα κατά τον χειρισμό της χρωστικής ξηρής σκόνης για να αποφευχθεί η εισπνοή της.

Σταθερότητα βαφής:

Εξαιρετικά ανθεκτική στο φως. Η βαφή μαλαχίτη έχει αποδειχθεί αρκετά σταθερή σε ελαιογραφίες αν και μπορεί να θαμπώσει ή να αποκτήσει καφετί χροιά εξ αιτίας του αμαυρώματος του λαδιού. Επίσης σε τέμπερες έχει αποδειχθεί πως διατηρείται χρωματικά σταθερή.

 

 

Δεν επηρεάζεται από την έκθεση σε φως και το πράσινο του μαλαχίτη σε αρκετές παλαιές ιταλικές τοιχογραφίες παραμένει ακόμα λαμπερό.

Θεωρητικά το ανθρακικό υδροξείδιο του χαλκού αμαυρώνεται με ενώσεις θείου, οπότε μπορεί να επηρεαστεί από την έκθεσή του στο υδρόθειο που βρίσκεται στην μολυσμένη ατμόσφαιρα.

 

 

Λέγεται επίσης ότι είναι ασυμβίβαστο με σουλφιδικές χρωστικές ενώσεις  όπως τα κίτρινο του καδμίου, όρπιμεντ, ρέαλγκαρ, ουλτραμαρίν και βερμιγιόν. Παρ’ ότι θεωρείται ότι μαυρίζει όταν αναμιγνύεται με αυτές τις σουλφιδικές χρωστικές ουσίες, στην πράξη αυτό δεν έχει αναφερθεί ποτέ.

Ο μαλαχίτης, το ορυκτό από το οποίο παράγεται η ομώνυμη χρωστική ουσία βρίσκεται σε περιβάλλον χάλκινων μεταλλευμάτων, συναντάται δε συχνά μαζί με αζουρίτη, γαιτίτη και ασβεστίτη.

 

 

Μεγάλες ποσότητες μαλαχίτη εξορυσσόταν στα Ουράλια όρη της Ρωσίας.

Βρίσκεται σε όλον τον κόσμο, ιδιαίτερα στην κεντρική Αφρική, Μεξικό, Αυστραλία, Αριζόνα, Γαλλία.

 

 


Topic: βαφές, ιστορία και χρώματα, Πράσινο, χρωστικές | Tags: None

Οι 7 αντιθεσεις του Ιττεν [5η]: ταυτοχρονη αντιθεση

⊆ July 15th by | ˜ No Comments »

 

Οι 7 χρωματικές αντιθέσεις του Ίττεν αναλυτικότερα

Η ταυτόχρονη αντίθεση (5)

 

 

Σε προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε συνοπτικά στις 7 χρωματικές αντιθέσεις του Ίττεν.

http://xromata.com/?p=9616

Σε μια σειρά 7 άρθρων βλέπουμε αναλυτικότερα κάθε μια από αυτές τις αντιθέσεις, όπως τις περιγράφει ο ίδιος ο Ίττεν, στο βιβλίο του «Η τέχνη του χρώματος».

 

 

 

Η ταυτόχρονη αντίθεση

Με τον όρο ταυτόχρονη αντίθεση περιγράφουμε το ακόλουθο φαινόμενο:

Το μάτι μας ατενίζοντας ένα δεδομένο χρώμα, απαιτεί αμέσως, συνεπώς ταυτόχρονα, το συμπληρωματικό του, το οποίο γεννά το ίδιο το μάτι εάν το συμπληρωματικό δεν είναι δοσμένο.

Αυτό το γεγονός αποδεικνύει ότι ο θεμελιώδης νόμος της χρωματικής αρμονίας περικλείει μέσα του την υλοποίηση του νόμου των συμπληρωματικών.

 

ατενίστε τις μπλε ραβδώσεις που σχηματίζονται στο κοκκινωπό φόντο, οι οποίες στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν

 

Το συμπληρωματικό χρώμα γεννιέται ταυτόχρονα μέσα στο μάτι του θεατή με την μορφή χρωματικής εντύπωσης, ενώ δεν υπάρχει πραγματικά. Δεν μπορεί να φωτογραφηθεί.

Μπορούμε να κάνουμε το εξής πείραμα: Πάνω σε μια μεγάλη, έντονα χρωματισμένη επιφάνεια ζωγραφίζουμε ένα μαύρο τετράγωνο. Αν η επιφάνεια είναι κόκκινη, το μαύρο τετράγωνο φαίνεται πρασινωπό στον θεατή. Εάν η επιφάνεια είναι πράσινη, του φαίνεται κοκκινωπό. Αν η χρωματισμένη επιφάνεια είναι βιολέ, το μαύρο τετράγωνο φαίνεται κιτρινωπό και αν η επιφάνεια είναι κίτρινη φαίνεται βιολετί.

Κάθε χρώμα γεννά το αντίθετό του.

 

 

Κάτι ανάλογο συμβαίνει εάν τοποθετήσουμε μέσα σε έξι τετράγωνα καθαρών χρωμάτων από ένα μικρό γκρι τετράγωνο ίδιας φωτεινότητας με το χρώμα του τετραγώνου. Κάθε ένα από τα γκρίζα τετραγωνάκια ακτινοβολεί το συμπληρωματικό χρώμα του τετραγώνου που το περιβάλλει.

Τα ταυτόχρονα αποτελέσματα είναι τόσο εντονότερα όσο περισσότερο χρόνο παρατηρούμε το βασικό χρώμα και όσο φωτεινότερο είναι αυτό. Επειδή το ταυτόχρονα γεννημένο χρώμα δεν υπάρχει πραγματικά, αλλά παράγεται μέσα στο μάτι μας μόνο, μας προκαλεί μια αίσθηση ερεθισμού και ζωηρής δόνησης, με σταθερά μεταβλητή ένταση.

 

 

Το δεδομένο βασικό χρώμα μοιάζει, αν το παρατηρήσουμε επί μακρό χρόνο, να μειώνεται κατά την πυκνότητά του, το μάτι κουράζεται, ενώ η εντύπωση του ταυτόχρονα γεννημένου χρώματος δυναμώνει.

Το ταυτόχρονο αποτέλεσμα δεν παράγεται μόνο μεταξύ ενός γκρίζου και ενός καθαρού χρώματος, αλλά επίσης μεταξύ των καθαρών χρωμάτων που δεν είναι ακριβώς συμπληρωματικά, που τις περισσότερες φορές χάνουν και τα δυο τον πραγματικό χαρακτήρα τους και ακτινοβολούν νέα αποτελέσματα.

 

 

Τα χρώματα φαίνονται να είναι στην υψηλότερη κατάσταση δυναμικής διέγερσης, η σταθερότητά τους χάνεται και γίνονται βορά των πλέον μεταβλητών δονήσεων. Χάνουν τον πραγματικά αντικειμενικό χαρακτήρα τους και αιωρούνται μέσα σ’ ένα χώρο ατομικών εντυπώσεων εξωπραγματικής φύσης, σαν σε μια νέα διάσταση.

 

 

Το χρώμα δίνει μια άυλη εντύπωση. Η φράση «η πραγματικότητα ενός χρώματος δεν είναι ταυτόσημη με το αποτέλεσμά του» ισχύει πλήρως εδώ.

Ο Γκαίτε έλεγε: «Η ταυτόχρονη αντίθεση κάνει το χρώμα κατάλληλο για αισθητική χρήση».

 

 


Topic: Uncategorized, συμπληρωματικά χρώματα, Συνδυασμοί χρωμάτων, Τέχνες και χρώματα, Το μάτι του νου, χρήση χρωμάτων | Tags: None

Συνεντευξη με τα χρωματα [λϚʹ]: ραβδια και αλεκτωρ

⊆ July 10th by | ˜ No Comments »

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[λϚʹ]

 

Ραβδία κωνία και Αλέκτωρ

 

-Επανέρχομαι, ο οφθαλμός, να συμπληρώσω κάτι επί του θέματος ‘ραβδίων – κωνίων’, κάτι πιο ανάλαφρο, όπως υποσχέθηκα, για να βρει η «συνέντευξη με τα χρώματα» και πάλι τον κάπως ευχάριστο τόνο της, ώστε να μην σου γίνεται κουραστική Άνθρωπε, θυμίζοντάς σου σκέτη διδασκαλία!

Συνεπίκουρός μου στην φάση αυτήν είναι ο Αλέκτωρ, ο κόκορας δηλαδή όπως λέγεται κανονικά στα ελληνικά, που πριν μας προκύψει ως πουλί ήταν ένας νεαρός που ονομαζόταν Αλεκτρυών.

Ω! Ναι Ίρις! Συγγνώμη, έχεις δίκιο. Εσύ δικαιούσαι να εισάγεις την «συνέντευξη με τα χρώματα» στον κόσμο των μύθων. Σέβομαι το δικαίωμά σου, αλλά πώς να το κάνουμε, αφού το έφερε ο λόγος και ο Αλεκτρυών και η μικρή μυθολογική ιστοριούλα του σχετίζεται με την έλευση του φωτός και τον ερεθισμό των ραβδίων από αυτό, επέτρεψέ μου να συνεχίσω την αφήγηση.

Τί; Τί είπες; Στην περίπτωση αυτήν θα έπρεπε να καλέσουμε την Αφροδίτη να μας τα διηγηθεί;

Ω! μα το θεωρείς σωστό να καλέσουμε μια κυρία να μας μιλήσει η ίδια για την ερωτική της ζωή και.. και ιδιαίτερα για τις συζυγικές της απιστίες, τα τσιλιμπουρδίσματά της;

Χαίρομαι που συμφωνείς και μου επιτρέπεις να συνεχίσω αφηγούμενος τον μύθο αυτόν που υπάρχει γραμμένος με χιουμοριστικό τρόπο και στον ιστότοπο ‘xromata.com’ http://xromata.com/?p=3015

Ο Αλεκτρυών λοιπόν ήταν ένας νεαρός σκλάβος, έμπιστος και φίλος του θεού Άρη.

Ως γνωστόν στην Αφροδίτη είχε δοθεί σαν σύζυγος ο θεός Ήφαιστος. Δεν θα αναλύσουμε το πώς και γιατί και άλλα τινά εδώ. Θα αρκεστούμε να πούμε ότι η πανέμορφη θεά του κάλους απατούσε τον χωλό και όχι τόσο όμορφο σύζυγό της με πολλούς πανέμορφους εραστές, με κυριότερο όλων των θεό του πολέμου Άρη, με τον οποίο απέκτησε δυο παιδιά, τον Έρωτα και την Αρμονία.

Ούτε αυτά θα τα αναλύσουμε εδώ, γιατί στο σημείο αυτό της ‘συνέντευξης’ μας ενδιαφέρει το ιδιαίτερο τμήμα του μύθου όπου εμπλέκεται ο νεαρός Αλεκτρυών.

Ο Άρης συνευρισκόταν με την ερωμένη του με μεγάλες προφυλάξεις γιατί οι δυο εραστές υποψιαζόντουσαν πως ο «ψυλλιασμένος» απατημένος σύζυγος γύρευε αποδείξεις για να αποκαλυφθεί το ‘κεράτωμα’ που υφίστατο ώστε να διαλυθεί ο γάμος του και να απαιτήσει επιστροφή των προικώων που είχε καταβάλλει.

Έτσι λοιπόν, ο Άρης τα βράδια που πήγαινε να συνευρεθεί με την ερωμένη του, τοποθετούσε έξω από τον ερωτικό κοιτώνα τους τον νεαρό έμπιστο σκλάβο του, για να τους ειδοποιεί πριν καλά – καλά ανατείλει ο ήλιος, ώστε να προλάβει να φύγει ο εραστής αθέατος, καλυμμένος από το σκοτάδι της νύχτας.

Μια φορά όμως, ο νεαρός Αλεκτρυών αποκοιμήθηκε και δεν ειδοποίησε τους εραστές εγκαίρως, έτσι ώστε ο θεός Ήλιος πρόβαλλε και είδε τον Άρη να βγαίνει από τα δώματα της Αφροδίτης. Αμέσως έτρεξε ο κουτσομπόλης καλοθελητής και τα είπε όλα στον απατημένο Ήφαιστο.

Επιβεβαιωμένος πλέον αυτός για το ‘κεράτωμά’ του, έστησε την πλεκτάνη με το αόρατο δίχτυ.

Κρέμασε ένα αόρατο δίχτυ πάνω από το κρεβάτι της Αφροδίτης. Με τα κουνήματα της ερωτικής περίπτυξης των δυο εραστών, το δίχτυ έπεσε επάνω τους και τους κράτησε δέσμιους και ακίνητους στην ερωτική στάση της στιγμής εκείνης.

Ο Ήφαιστος κάλεσε τους υπόλοιπους θεούς, θέτοντας σε κοινή θέα τους μοιχούς στην απρεπή στάση που τους συνέλαβε, αποδεικνύοντας έτσι δημοσίως την απάτη της συζύγου του.

Κατόπιν αυτού, έξαλλος ο Άρης με την αμέλεια του νεαρού φίλου του, τον μεταμόρφωσε σε πτηνό, τον κόκορα, που έκτοτε λαλεί κάθε πρωί, ειδοποιώντας τον κόσμο για την έλευση του ήλιου πριν αυτός προλάβει καλά-καλά να φανεί στο στερέωμα.

Αυτά για τον Αλεκτρυόνα που έγινε αλέκτωρ.

Στο θέμα μας τώρα!

Τα περισσότερα πτηνά, όπως μας είναι πλέον γνωστό σήμερα, Άνθρωπε, υπερέχουν από εσένα στην όραση, σε πολλά σημεία. Πάρα πολλά από αυτά είναι τουλάχιστον τετραχρωματικά, ενώ εσύ είσαι τριχρωματικός. Δηλαδή βλέπουν 4 βασικές χρωματικές ακτινοβολίες και όχι 3, όπως εσύ.

Έχουν περισσότερα είδη κωνίων απ’ ότι εσύ και τα άλλα τριχρωματικά θηλαστικά. Επιπλέον, κάποια από αυτά, με επιπρόσθετες λαδοσταγόνες που υπάρχουν στα κωνία τους, βλέπουν ακόμα περισσότερα χρώματα.

Κάποια πάλι, έχουν ραβδία πολύ πιο ευαίσθητα από τα δικά σου. Δηλαδή ενεργοποιούνται με πολύ χαμηλότερες τιμές φωτός από αυτές που χρειάζονται τα ραβδία σου για να ενεργοποιηθούν. Ένα από αυτά τα πτηνά είναι και ο κόκορας. Έχει πολύ ευαίσθητα ραβδία, δηλαδή τους φωτοαισθητήρες που αντιλαμβάνονται το φως, έτσι ώστε ερεθίζονται από το φως πριν αυτό γίνει αντιληπτό από τα άλλα πλάσματα.

Έτσι λοιπόν ο κόκορας ερεθίζεται από την έλευση του φωτός πολύ πριν από εσένα Άνθρωπε και η μεταβολή αυτή, από το φως στο σκοτάδι, του προκαλεί τα κακαρίσματα που σε ξυπνούν τα πρωινά, πριν καλά – καλά φέξει (για εσένα) η αυγή στον ορίζοντα.

Ο κόκορας, το φυσικό σου ξυπνητήρι, ο αλέκτωρ, που κατά τον μύθο πριν γίνει πουλί ήταν ο νεαρός Αλεκτρυών.

Ναι! Ίρις, θα σου παραχωρήσω τώρα το βήμα της συνέντευξης, όχι όμως ακόμα γιατί δεν ολοκλήρωσα με τον συγκεκριμένο μύθο.


Topic: Ιστορήματα με χρώματα, λειτουργίες όρασης χρωμάτων, Μύθοι και χρώματα, φως | Tags: None

Χρωματισμος των ζωων [Α]

⊆ July 5th by | ˜ No Comments »

 

 Ο χρωματισμός των ζώων

[A]

 

 

 

Στα χρώματα των ζώων έχουμε αναφερθεί επανειλημμένως στο παρελθόν, είτε γενικά, είτε ειδικά.

Πρόκειται για ένα μεγάλο χρωματικό θέμα που όσο εισέρχεται κανείς μένει έκθαμβος και έκπληκτος από την ‘σοφία’ της φύσης και την με τάξη επέμβαση των χρωμάτων στην δημιουργία.

Είναι ένα θέμα που αξίζει να το ξαναδούμε και να ερευνήσουμε επί μέρους αναλυτικότερα τα διάφορα τμήματά του ώστε να δούμε πως σχηματίζονται οι χρωματισμοί και άλλων υπηκόων της πανίδας, πέραν αυτών που έχουμε εξετάσει μέχρι στιγμής (άλογα, γάτες, χαμαιλέοντα..).

Θα ξεκινήσουμε με μια ανακεφαλαίωση των όσων έχουμε πει έως τώρα όπως είναι συγκεντρωμένα στην Wikipedia στην εισαγωγή επί του λήμματος «ο χρωματισμός των ζώων».

 

 

Προηγουμένως σας παραθέτουμε συνδέσμους (links) για τα σχετικά άρθρα που έχουν αναρτηθεί έως τώρα στον ιστότοπό μας, ώστε να διευκολύνουμε όλους όσοι θέλετε να ανατρέξετε για να διαβάσετε ή να θυμηθείτε ό,τι σας ενδιαφέρει από τα κάτωθι:

http://xromata.com/?p=2097 τα χρώματα των αλόγων

http://xromata.com/?p=2771 τα χρώματα στα ζώα (α)

http://xromata.com/?p=2789 τα χρώματα στα ζώα (β)

http://xromata.com/?p=3266 χρώματα και ζώα

http://xromata.com/?p=3559 ζώα χρώμα και περιβάλλον (α)

http://xromata.com/?p=3781 ζώα χρώμα και περιβάλλον (β)

http://xromata.com/?p=4065 ζώα χρώμα και περιβάλλον (γ)

http://xromata.com/?p=4180 ζώα χρώμα και περιβάλλον (δ)

http://xromata.com/?p=4999 ο χρωματισμός του χαμαιλέοντα

http://xromata.com/?p=5038 ο χρωματισμός της γάτας

http://xromata.com/?p=5199 δίχρωμες γάτες

http://xromata.com/?p=5332 τρίχρωμες γάτες (τόρτουασελ, καλίκο)

http://xromata.com/?p=5407 γάτες τάμπι

http://xromata.com/?p=5509 γάτες πόιντ

http://xromata.com/?p=8651 το χρώμα των αυγών

http://xromata.com/?p=8660 το χρώμα των αυγών της κότας

http://xromata.com/?p=8739 τα χρώματα του αίματος

http://xromata.com/?p=8983 ο κρόκος των αυγών και τα χρώματά του

 

 

Ας δούμε τώρα τί γράφεται στην εισαγωγή του σχετικού λήμματος στην Wikipedia:

Ο χρωματισμός των ζώων είναι η γενική εμφάνιση ενός ζώου που προκύπτει από την ανάκλαση ή την εκπομπή φωτός από τις επιφάνειές του.

Ορισμένα ζώα έχουν έντονο χρώμα, ενώ άλλα είναι δύσκολο να ειδωθούν. Σε μερικά είδη, όπως το παγώνι, το αρσενικό έχει έντονους σχεδιασμούς, επιδεικτικούς χρωματισμούς που ιριδίζουν, ενώ το θηλυκό είναι μουντό και λιγότερο ευδιάκριτο.

 

 

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους τα ζώα έχουν αναπτύξει χρώματα.

Η κάλυψη (καμουφλάζ) επιτρέπει σε ένα ζώο να παραμείνει κρυμμένο από την όραση.

 

 

Τα ζώα χρησιμοποιούν χρώμα για να σημάνουν τις υπηρεσίες τους, όπως καθαρισμό σε ζώα άλλων ειδών, να δηλώσουν το σεξουαλικό τους καθεστώς σε άλλα μέλη του ίδιου είδους…. επίσης για μιμητισμό, εκμεταλλευόμενα τον απειλητικό προειδοποιητικό χρωματισμό ενός άλλου είδους.

 

 

Ορισμένα ζώα χρησιμοποιούν λάμψεις χρώματος για να εκφοβίσουν και αποτρέψουν τις επιθέσεις από αρπακτικούς θηρευτές.

Ορισμένα ζώα είναι χρωματισμένα για φυσική προστασία, με χρωστικές ουσίες στο δέρμα τους για προστασία από ηλιακά εγκαύματα, ενώ μερικοί βάτραχοι μπορούν να ξανοίξουν ή να σκουρύνουν το δέρμα τους για ρύθμιση της θερμοκρασίας.

 

 

Τα ζώα παράγουν τα χρώματά τους με διαφορετικούς τρόπους.

Οι βιοχρωστικές είναι σωματίδια έγχρωμου υλικού.

Τα χρωματοφόρα είναι κύτταρα που περιέχουν χρωστική ουσία.

Η κατανομή των σωματιδίων χρωστικής στα χρωματοφόρα μπορεί να αλλάξει υπό ορμονικό ή νευρωνικό έλεγχο.

Για τα ψάρια έχει αποδειχθεί ότι τα χρωματοφόρα κύτταρα μπορεί να ανταποκρίνονται άμεσα σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα, όπως το ορατό φως, η ακτινοβολία UV, η θερμοκρασία, το pH, οι χημικές ουσίες κλπ.

Η αλλαγή χρώματος βοηθά τα άτομα να γίνουν περισσότερο ή λιγότερο ορατά και είναι σημαντική σε καταστάσεις ανταγωνισμού και καμουφλάζ.

 

 

Ορισμένα ζώα, συμπεριλαμβανομένων πολλών πεταλούδων, πτηνών και ψαριών, έχουν μικροσκοπικές δομές σε λέπια, τρίχες ή φτερά που τους δίνουν λαμπρά ιριδίζοντα χρώματα.

 

 

Άλλα ζώα, συμπεριλαμβανομένων των καλαμαριών και ορισμένα ψάρια βαθέων υδάτων μπορούν να παράγουν φως, μερικές φορές με διαφορετικά χρώματα.

Τα ζώα χρησιμοποιούν συχνά δύο ή περισσότερους από αυτούς τους μηχανισμούς μαζί για να παράγουν τα χρώματα για τα χρωματικά αποτελέσματα που χρειάζονται.

Θα επανέλθουμε συντόμως εξετάζοντας διάφορα από τα θέματα που αναφέρθηκαν σε αυτό το άρθρο.


Topic: ζωα και χρωματα, Φύση και χρώματα, χρωστικές | Tags: None

Realgar (σανδαράχη)

⊆ June 30th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα βαφές

Οι βαφές της πρώιμης αρχαϊκής εποχής

 

Σε προηγούμενα άρθρα, αναφερθήκαμε στα χρώματα βαφές που χρησιμοποιούσε ο άνθρωπος κατά την προϊστορική περίοδο, τα οποία είναι εν χρήσει ακόμα και σήμερα.

Στην αρχαιότητα, πέρα από τα 6 προϊστορικά χρώματα, προστέθηκαν και άλλα χρώματα βαφές στον χρωστήρα του ανθρώπου, εκ των οποίων οκτώ κατά την πρώιμη αρχαϊκή εποχή.

Τα 8 αυτά χρώματα, της πρώιμης αρχαιότητας, κατά την διεθνή αγγλική τους ονομασία, είναι τα εξής:

Madder lake

Carmine lake

Realgar

Malachite

Orpiment

Egyptian blue

Indigo

Azurite

Έχομε αναφερθεί σε προηγούμενο άρθρο στο madder lake, συνεχίσαμε με το carmine lake. Σειρά τώρα έχει το Realgar

 

 

 

Realgar (σανδαράχη)

 

Σύντομη περιγραφή του Realgar:

Φυσική χρωστική πορτοκαλοκόκκινου χρώματος που σχετίζεται στενά με το κίτρινο orpiment. Τα δύο ορυκτά βρίσκονται συχνά στις ίδιες αποθέσεις. Παρόλο που εμφανίζεται ευρέως στη φύση όσο το orpiment, φαίνεται ότι το realgar δεν έχει χρησιμοποιηθεί τόσο πολύ όσο το δεύτερο.

 

 

Το Realgar είναι ένα εξαιρετικά τοξικό θειούχο αρσενικό σουλφίδιο και ήταν η μόνη καθαρή πορτοκαλί χρωστική μέχρι την ανακάλυψη του σύγχρονου πορτοκαλί χρώματος του χρωμίου.

Η ονομασία του προέρχεται από το αραβικό الغار رهج (rahj al ghar) που σημαίνει σκόνη του ορυχείου.

 

 

Ιστορία του Realgar:

Το Realgar είναι μια αρχαία χρωστική ουσία που ανακαλύφθηκε και εχρησιμοποιείτο την εποχή της αρχαίας Αιγύπτου και της Μεσοποταμίας έως και τον 19ο αιώνα.

 

 

Το Realgar δεν ήταν τόσο συνηθισμένη βαφή ζωγραφικής σε μεσαιωνικούς πίνακες όσο το orpiment, ενώ οι αναφορές γι’ αυτό είναι περιορισμένες, αφορούν δε κυρίως στην χρήση του σαν ενδιάμεση κολλητική ουσία, όπως το ασπράδι του αυγού, ενώ ελάχιστες φορές αναφέρεται σαν χρωστική ουσία.

 

 

Το Realgar υπάρχει σε ορυκτή και σε τεχνητή μορφή.

Βρίσκεται σε ολόκληρο τον κόσμο σε αποθέματα θερμών πηγών, σε ηφαιστειακές εξαχνώσεις και σε ορισμένους ασβεστόλιθους και δολομίτες.

Η χημική του ονομασία είναι ‘θειούχο αρσενικό’ και ο χημικός του τύπος α-As4S4.

 

 

Πρόκειται για ένα μαλακό, λεπτό ορυκτό που απαντάται σε μονοκλωνικούς κρυστάλλους ή σε κοκκώδη, συμπαγή ή κονιοποιημένη μορφή, συχνά σε συνδυασμό με το σχετικό ανόργανο άλας (As2S3) orpiment. Είναι ένα ανόργανο άλας σουλφιδίου του αρσενικού, επίσης γνωστό ως "ruby sulfur" ή "ruby of arsenic".

Έχει χρώμα πορτοκαλί-κόκκινο, λιώνει στους 320° C και καίγεται με μπλε φλόγα που απελευθερώνει καπνούς αρσενικού και θείου.

Το ορυκτό Realgar είναι μαλακό με σκληρότητα Mohs 1,5 έως 2 και έχει ειδικό βάρος 3,5.

 

 

Το όνομά του, προέρχεται όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως από το αραβικό rahj al-ġar (رهج الغار, "σκόνη του ορυχείου"), ενώ πρωτοαναφέρεται στην αγγλική το 1350.

 

 

Στην αρχαία ελληνική ονομαζόταν σανδαράχη ή σανδαράκη από το ω – σαν + Δαρεικός (όπου Δαρεικός = περσικό χρυσό νόμισμα) λόγω του ερυθρόχρυσου (πορτοκαλί) χρώματός του, εξ ου ονομάστηκαν «σάνδυκες» τα γυναικεία διαφανή ενδύματα που επέτρεπαν να φαίνεται το χρώμα του δέρματος και κατ’ επέκταση τα λεπτά υφάσματα που πήραν την ονομασία σανδών > σινδών > σινδόνιον > σεντόνι.

 

 

Το ρέαλγκαρ είναι τοξικό και δηλητηριώδες, εχρησιμοποιείτο κατά τον μεσαίωνα έως και τον 16ο αιώνα στην Ισπανία και την Αγγλία σαν δηλητήριο κατά των ποντικών και ακόμα και σήμερα χρησιμοποιείται μερικές φορές για την εξόντωση ζιζανίων, εντόμων και τρωκτικών. Όμως η χρήση του εγκαταλείπεται γιατί θεωρείται δηλητηριώδες (περιέχει αρσενικό) καρκινογόνο και αντικαθίσταται από υποκατάστατα.

 

 

Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν την τοξικότητά του, το ίδιο και οι Κινέζοι οι οποίοι το ονόμαζαν xionghuang 雄黃, δηλαδή «αρσενικό κίτρινο» σε αντίθεση με το όρπιμεντ που δήλωνε το «θηλυκό κίτρινο».

Οι κινέζοι χρησιμοποιούσαν το ρέαλγκαρ σαν απωθητικό φιδιών και εντόμων, αλλά και στην φαρμακευτική τους. Με αυτό χρωμάτιζαν αποστάγματα ρυζιού για να παράγουν ένα ρυζόκρασο που κατανάλωναν κατ’ έθιμο στον εορτασμό του Dragon Boat, μια εορτή του θερινού ηλιοστασίου.

 

 

Επίσης χρησιμοποιούσαν το realgar στην πυροτεχνουργία για να παράγουν λευκά πυροτεχνήματα, ενώ τώρα παράγονται με την χρήση μεταλλικών σκονών αλουμινίου, μαγνησίου και τιτανίου. Παρ’ αυτά το realgar ακόμα χρησιμοποιείται αναμειγνυόμενο με χλωρικό κάλιο για την απόδοση ορισμένων κόκκινων πυροτεχνημάτων.

 

 

Το realgar μαζί με το orpiment υπήρξε ένα σημαντικό εμπορεύσιμο είδος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και εχρησιμοποιείτο σαν κοκκινωπή βαφή (ας μην ξεχνάμε πως τότε τα πορτοκαλιά χρώματα δεν διαχωριζόντουσαν από τα κόκκινα ή τα κίτρινα, οπότε η πορτοκαλοκόκκινη σανδαράχη εθεωρείτο κόκκινο χρώμα). Παρομοίως εχρησιμοποιείτο σαν βαφή καλλιτεχνημάτων στην αρχαία Κίνα, τις Ινδίες, την κεντρική Ασία και την αρχαία Αίγυπτο, επίσης σε καλλιτεχνικά έργα της Ευρωπαϊκής Αναγέννησης έως και τον 18ο αιώνα οπότε έσβησε και η χρήση του τοξικού realgar σαν χρωστικής βαφών.

 

 


Topic: βαφές, ιστορία και χρώματα, Κίτρινο, κόκκινο, Πορτοκαλί, χρωστικές | Tags: None

Συνοπτικα περι φωτος και χρωματων [C]

⊆ June 25th by | ˜ No Comments »

 

Συνοπτικά περί Φωτός και Χρωμάτων

 

[Από τον ιστότοπο “The Physics Hypertextbook”]

[C]

 

 

Το λευκό φως είναι ένα μείγμα ορατών συχνοτήτων ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, η εμφάνιση του οποίου υπολογίζεται κατά προσέγγιση εκείνης του μαύρου σώματος

http://xromata.com/?p=8164

με το μέγιστο μήκος κύματος στο μέσο του ορατού φάσματος.

Δεν υπάρχει μία ορισμένη κατανομή συχνότητας που μπορεί να αναγνωριστεί ως λευκό φως.

Η ανθρώπινη όραση προσαρμόζεται στον φωτισμό που παρέχεται από το περιβάλλον, έτσι ώστε πολλές πηγές μαύρου και μη μαύρου σώματος να εμφανίζονται λευκές.

 

 

Η ποιότητα του λευκού φωτός που εκπέμπεται από την ακτινοβολία του μαύρου σώματος είναι μια λειτουργία θερμοκρασίας. Αυτή η ποιότητα ακτινοβολίας είναι γνωστή ως θερμοκρασία χρώματος.

Το φως της ημέρας κατά το μεσημέρι θεωρείται συνήθως ως η τυπική τιμή του λευκού φωτός. Παράγει την ίδια ακτινοβολία προς το ανθρώπινο μάτι όπως αυτή της θερμοκρασίας μαύρου σώματος των 6500 Κ.

 

 

Οπτικές περιοχές με χρωματική θερμοκρασία ίδια με αυτήν του μεσημεριανού φωτός, συνήθως εμφανίζονται με ουδέτερο (καθαρό) λευκό χρώμα.

Μια οπτική περιοχή με θερμοκρασία χρώματος κάτω από 6000 K εκπέμπει λευκό φως με κιτρινωπή ή κοκκινωπή χροιά σε σύγκριση με το καθαρό λευκό. Το φως αυτού του χρώματος ονομάζεται ζεστό λευκό , παρότι προέρχεται από μια "ψυχρότερη" πηγή.

 

 

Μια οπτική περιοχή με θερμοκρασία χρώματος άνω των 6500 K εκπέμπει λευκό φως με γαλαζωπή χροιά σε σύγκριση με το καθαρό λευκό. Το φως αυτού του χρώματος ονομάζεται ψυχρό λευκό, παρόλο που προέρχεται από μια "θερμότερη" πηγή.

[Σ.σ.: Ο σύνδεσμος http://xromata.com/?p=8133 θα σας οδηγήσει σε παλαιότερο σχετικό άρθρο με τίτλο: «Βλέποντας την θερμότητα»]

 

 

Μια οπτική περιοχή φαίνεται γκριζωπή εάν το φως από αυτήν είναι μεν παρόμοιο με το λευκό φως, αλλά έχει μια ένταση κάπως χαμηλότερη από αυτό.

Το μαύρο είναι η σχετική απουσία ορατού φωτός.

Μια οπτική περιοχή που εκπέμπει, αντανακλά ή μεταδίδει πολύ λιγότερο ορατό φως από το περιβάλλον της, φαίνεται μαύρη.

 

 

Τα κύρια χρώματα του ανθρώπινου οπτικού συστήματος είναι το κόκκινο, το πράσινο και το μπλε.

Κανένας συνδυασμός δύο βασικών χρωμάτων δεν μπορεί να αναπαράγει ένα τρίτο βασικό χρώμα.

 

 

Οι συνδυασμοί των τριών κύριων χρωμάτων αναπαράγουν ένα ευρύτερο φάσμα χρωμάτων από αυτά πού μπορούν να αναπαραχθούν χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε άλλα τρία χρώματα.

 

 


Topic: Ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και Φως, Λευκό, μαύρο, φως | Tags: None

Συνεντευξη με τα χρώματα [λε΄]: ραβδιων – κωνιων διαφορες

⊆ June 20th by | ˜ No Comments »

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[λεʹ]

 

Ραβδίων και κωνίων διαφορές

 

-Όπως σου έλεγα Άνθρωπε, η διάσπαση των οψινών που εμπεριέχονται μέσα στους φωτοσυλλέκτες μου είναι αυτή που σηματοδοτεί την όραση αποστέλλοντας ηλεκτρικές ωθήσεις στο οπτικό νεύρο το οποίο τις μεταβιβάζει στον εγκέφαλο. Με τις ωθήσεις αυτές συντελείται η λειτουργία της όρασης, όπου οι ωθήσεις που προκαλούνται από την διάσπαση της ροδοψίνης των ραβδίων ευθύνονται για την αντίληψη του φωτός, ενώ οι ωθήσεις οι προκαλούμενες από την διάσπαση της ιωδοψίνης των κωνίων είναι εκείνες που μας κάνουν να βλέπουμε τα χρώματα.

Τί είπες Άνθρωπε; Τί είναι επακριβώςοι ροδοψίνες και τί οι ιωδοψίνες;

Μάλιστα! Αν κοιτάξουμε σε κάποια εγκυκλοπαίδεια φυσικοχημείας θα διαβάσουμε:

«…πρόκειται για σύμπλοκα ρετινόλης με πρωτεΐνη οψίνη, όπου όταν πέσει φως επί αυτής ισομερίζεται με αποτέλεσμα να αλλάζει η διαμόρφωσή της και να αποσταθεροποιείται….»

Εντάξει! Εδώ μπλέκουμε με φυσικές και χημείες…. Λέω να τα αφήσουμε αυτά. Ίσως να είναι ενδιαφέροντα για φυσικούς, για οφθαλμίατρους, δεν ξέρω και για ποιους άλλους… Εμείς όμως εδώ ενδιαφερόμαστε γενικότερα για τα χρώματα και την αντίληψή τους, οπότε θα σου μιλήσω για τις βασικές διαφορές μεταξύ ραβδίων και κωνίων.

Άκου λοιπόν:

Τα ραβδία, με την ροδοψίνη τους, χρησιμεύουν για την σκοτοπτική όραση, δηλαδή την όραση που εκτελείται από τον οφθαλμό κάτω από συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Είναι πολύ φωτοευαίσθητα και ευαισθητοποιούνται από το διασκορπισμένο τριγύρω τους φως.

Παρέχουν μόνο αχρωματική όραση, δηλαδή δεν έχουν χρωματική αντίληψη, αντιλαμβάνονται μόνο την σχέση φως – σκοτάδι και τις μεταξύ τους διαβαθμίσεις, οπότε οι «εικόνες» που στέλνουν στον εγκέφαλο είναι της κλίμακας άσπρο – γκρι – μαύρο.

Τα κωνία πάλι, με την ιωδοψίνη τους, χρησιμεύουν για την φωτοπική όραση, δηλαδή την όραση που εκτελείται κάτω από συνθήκες καλού, επαρκούς φωτισμού. Με την φωτοπική όραση και την μεσολάβηση των διαφόρων κωνίων επιτυγχάνεται η αντίληψη των χρωμάτων. Τα κωνία με άλλα λόγια, μας παρέχουν την χρωματική όραση.

Τα κωνία δεν είναι τόσο φωτοευαίσθητα. Ευαισθητοποιούνται μόνο από το φως κάποιας έντασης και άνω, όταν αυτό προσπίπτει κατ’ ευθείαν επάνω τους.

Περιέχουν μικρότερη ποσότητα φωτοχρωστικής οψίνης από τα ραβδία και χρειάζονται περισσότερο και δυνατότερο φως για να διακρίνουν ευκρινέστερα τις εικόνες.

Σε αντίθεση προς τα κωνία, τα ραβδία περιέχουν μεγαλύτερη ποσότητα φωτοχρωστικής οψίνης ώστε να ανιχνεύουν χαμηλότερα επίπεδα φωτισμού. Είναι δε, τα ραβδία, 20 φορές περισσότερα από τα κωνία στον αμφιβληστροειδή και δεν ευρίσκονται στο βοθρίο του, σε αντίθεση με τα κωνία που επικεντρώνονται σε αυτό.

Παρ’ αυτά, παρά την εικοσαπλάσια υπεροχή τους και την μεγαλύτερη περιεκτικότητά τους σε φωτοχρωστική ουσία, τα ραβδία έχουν αργή ανταπόκριση στο φως οι δε σκοτοπτικοί διαχωρισμοί χρειάζονται κάποιον χρόνο για να επέλθουν, ενώ τα κωνία έχουν άμεση ανταπόκριση προς το φως και αντιλαμβάνονται ταχύτατα τις φωτοπτικές αλλαγές.

Μια άλλη διαφορά είναι ότι τα ραβδία περιέχουν μόνο ένα τύπο ροδοψίνης, ενώ τα κωνία περιέχουν τρεις διαφορετικούς τύπους φωτοευαίσθητης χρωστικής ουσίας* γι’ αυτό και διαχωρίζονται σε τρεις διαφορετικούς τύπους, ανάλογα με το είδος της χρωστικής που εμπεριέχουν.

Οι τρεις αυτοί διαφορετικοί τύποι κωνίων είναι τα:

L (OPN1LW) protan, erythrolabe ρ, ερυθρολαβικά κωνία

https://en.wikipedia.org/wiki/OPN1LW

Μ (OPN1MW) deutan, chlorolabe γ, χλωρολαβικά κωνία

https://en.wikipedia.org/wiki/OPN1MW

S (OPN1SW) tritan, cyanolabe β, κυανολαβικά κωνία

*[Η διαφορετικότητα των οψινών των κωνίων οφείλεται στην διαφορά κάποιων αμινοξέων που περιέχουν, έτσι απορροφούν διαφορετικά μήκη κυμάτων του ορατού φωτός]

 

Όμως θα διακόψω εδώ για λίγο και θα επανέλθω –επί του θέματος πάντα- με κάτι πιο ανάλαφρο, γιατί διαπιστώνω πως η «συνέντευξη με τα χρώματα» εξόκειλε προς το σοβαρότερο, λαμβάνοντας μια μορφή σκέτης διδασκαλίας, κάτι που δεν είναι το αυτό καθ’ αυτό επιδιωκόμενό της.

 


Topic: δυαδικότητες, λειτουργίες όρασης χρωμάτων, Συνέντευξη με τα χρώματα, τριαδικότητες, φως | Tags: None

Ιστορια του έγχρωμου κινηματογραφου [Γ]

⊆ June 15th by | ˜ No Comments »

 

Η ιστορία του χρώματος στον κινηματογράφο

Γ

 

 

Ο έγχρωμος κινηματογράφος ξεκινά

Οι πρώτοι πειραματισμοί για την λήψη και προβολή χρωμάτων

 

Για να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη του χρώματος στον κινηματογράφο, επιλέξαμε να ακολουθήσουμε και μεταφράσουμε την εξιστόρηση του επιτεύγματος αυτού, όπως αναφέρεται στον ιστότοπο “The History and Science of Color Film” (Η Ιστορία και Επιστήμη των έγχρωμων ταινιών).

 

 

Υπάρχουν δύο μέθοδοι για τη δημιουργία χρωμάτων: Το Σύστημα Προσθετικής μείξης είναι εκείνο όπου προστίθενται οι βασικές πρωτογενείς έγχρωμες ακτινοβολίες του φωτός – που όταν αναμειγνύονται ισομερώς, δημιουργούν λευκό φως. Αυτή είναι η διαδικασία που χρησιμοποιείται αυτή τη στιγμή καθώς βλέπετε την οθόνη σας, που αποτελείται από μικροσκοπικές κόκκινες πράσινες και μπλε εικονοψηφίδες (pixels) που όπως ατενίζονται από απόσταση, οι συνδυασμοί τους δημιουργούν τα διάφορα χρώματα που βλέπουμε.

 

 

Το άλλο σύστημα είναι αυτό της Αφαιρετικής μείξης όπου τα κύρια βασικά χρώματα (μπλε, κόκκινο, κίτρινο) αφαιρούνται από το λευκό φως και με την ανάμειξή τους δημιουργούν χρώματα, ενώ όταν όλα αφαιρεθούν εξίσου και πλήρως δημιουργούν μαύρο χρώμα.

Τόσο το πρόσθετο όσο και το αφαιρετικό σύστημα χρησιμοποιήθηκαν για την δημιουργία έγχρωμης φωτογραφίας.

 

 

Η πρώτη σοβαρή προσπάθεια φυσικής χρωματικής λήψης σε κινηματογραφική ταινία έγινε το 1908 από τον Charles Urban και την εταιρεία Natural Color Kinematograph Company. Το σύστημα Kinemacolor, που εφευρέθηκε από τον George Albert Smith, ήταν μια διαδοχική διεργασία προσθετικής μείξης χρωμάτων.

 

 

Στην μηχανή λήψης η εικόνα λαμβανόταν ανά καρέ (κινηματογραφικό εικονίδιο) όπου το ένα πλαίσιο (καρέ) λαμβανόταν με ένα κόκκινο φίλτρο και το επόμενο πλαίσιο με ένα πράσινο φίλτρο και ούτω καθ’ εξής. Όταν η εικόνα προβαλλόταν με έναν προβολέα που διέθετε περιστρεφόμενο τροχό με κόκκινο και πράσινο φίλτρο, οι κόκκινες και πράσινες διαδοχικές εικόνες "επροστίθεντο" μαζί παράγοντας χρώματα ένεκα της ταχύτητας και του μετεικάσματος της όρασης. Το αποτέλεσμα ήταν μια εκπληκτική καλή έγχρωμη εικόνα παρά το γεγονός ότι ήταν ένα σύστημα μόνο δύο χρωμάτων.

 

 

Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Kinemacolor ήταν το «Delhi Durbar», ένα ντοκυμαντέρ δυόμιση ωρών για τη στέψη του νεοενθρονισμένου βασιλιά της Αγγλίας Γεωργίου του V, που πραγματοποιήθηκε στο Δελχί, ως αυτοκράτορα της αποικιακής Ινδίας.

 

 

Όμως υπήρχαν μερικά σημαντικά προβλήματα. Παρατηρήστε το πρόβλημα χρωματικής προεξοχής πράσινου και κόκκινου χρώματος στα πόδια των στρατιωτών κατά την παρέλαση. Η καταγραφή των χρωμάτων αυτών σημαίνει ότι κάθε πλαίσιο παρεκκλίνει ελαφρώς. Επειδή δε, χρησιμοποιούνταν μόνο κόκκινα και πράσινα φίλτρα, οι μπλε ουρανοί ήταν αδύνατο να αναπαραχθούν. Στην πραγματικότητα ήταν αυτή η αδυναμία δημιουργίας μπλε χρώματος που σήμανε την πτώση του συστήματος Kinemacolor.

 

 

Ο Charles Urban, όπως κάθε καλός βιομήχανος, ήθελε να μονοπωλήσει το έγχρωμο φιλμ και να συντρίψει όλες τις άλλες δυαδικές διαδικασίες απόδοσης χρωμάτων. Αυτό του δημιούργησε έναν αντίπαλο, τον William Friese-Greene, παραγωγό ενός ανταγωνιστικού συστήματος κόκκινου-πράσινου χρώματος, το Biocolour.

Ο Friese-Greene μήνυσε το Kinemacolor του Urban για να ακυρώσει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του. Το πρώτο δικαστήριο ενέκρινε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας Kinemacolor, αλλά στην προσφυγή σε εφετείο, ο δικαστής βασίζοντας την απόφασή του στο γεγονός ότι το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του Kinemacolor ισχυριζόταν ότι θα αναπαραγάγει φυσικά χρώματα και λόγω αόριστης διατύπωσης και των τεχνολογικών περιορισμών του συστήματος. το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του Kinemacolor ανακλήθηκε και η εταιρεία του Urban κατέρρευσε σύντομα.

 

 

Ωστόσο, το Kinemacolor απέδειξε ότι υπήρχε μια αγορά χρωματικών ταινιών.

Άλλες τεχνικές προσθετικής χρωματικής μείξης, όπως το Chronochrome, το Cinechrome και το British Raycol, προσπάθησαν να δημιουργήσουν ένα επόμενο, προσθετικό σύστημα έγχρωμης λήψης των φιλμ, αποδείχθηκε όμως ότι ήταν υπερβολικά τεχνικά δύσκολο να εφαρμοστούν. Θα βρουν αργότερα την χρήση τους στην τηλεόραση και στην ηλεκτρονική.

 

 

Αλλά το πρώτο αληθινά επιτυχημένο σύστημα χρωματικής λήψης ταινίας για τον κινηματογράφο θα έρθει λίγο αργότερα με την τεχνολογία αφαιρετικής μείξης δύο λωρίδων, το Technicolor.

 


Topic: Αυτοί που ασχολήθηκαν με το χρώμα, ιστορία και χρώματα, κινηματογράφος και χρώμα, κόκκινο, Μίξεις χρωμάτων, Πράσινο, συμπληρωματικά χρώματα, Τέχνες και χρώματα | Tags: None

Μουσες και χρωματα [Β]

⊆ June 10th by | ˜ No Comments »

 

Μούσες και χρώματα

[Β]

 

Στο προηγούμενο άρθρο για τις Μούσες και τα χρώματα, είχαμε μείνει στο σημείο όπου είπαμε να προσπαθήσουμε να συσχετίσουμε γενικότερα το σύνολο των Μουσών με τα χρώματα και το φως.

 

 

Κατ’ αρχήν συχνά αναφέρονται οι Μούσες σαν μια, όπως αρχίζει η Οδύσσεια «Άνδρα μοι έννεπε, Μούσα… (τον άνδρα ειπέ μου, Μούσα..). Υπάρχουν πολλές επικλήσεις όπου καλούνται όλες μαζί σαν μια θεά, όπως ξεκινά η Ιλιάδα του Ομήρου: «Μήνιν άειδε, θεά, Πηληϊάδεω Αχιλήος (τον θυμό τραγούδησε θεά, του Πηλείδη Αχιλλέα).

Ολοφάνερο λοιπόν ότι όπου οι Μούσες επικαλούνται ή αναφέρονται και οι εννέα μαζί ως μια, έχουμε αναφορά στο φως, που είναι το σύνολό τους. Εξ άλλου ας μην λησμονούμε ότι ο Απόλλωνας, ο θεός του Φωτός, που καλείται και Μουσηγέτης είναι αυτός που ηγείται των Μουσών. Το έργο δε αυτών, πάντα τελείται υπό το «φως» του Απόλλωνα.

 

 

(Σημ.: Είναι δυνατόν να τελεστεί η εμφάνιση των χρωμάτων χωρίς την παρουσία φωτός και δη Απολλώνιου;)

Ένα άλλο «δυνατό» σημείο συσχετισμού των Μουσών με τα χρώματα είναι πως αναφέρονται δυο γενιές Μουσών. Αυτές του Ουρανού και της Γης, οι Ουράνιες και οι γνωστότερές μας, κόρες του Δία και της Μνημοσύνης.*

*[όπως αναγράφεται στην «Ωγυγία ή Αρχαιολογία» του Αθανασίου Σταγειρίτη: ήσαν δυο γενέσεις των Μουσών, και αι μεν πρώται αι θυγατέρες του Ουρανού, ήσαν επί της βασιλείας του Κρόνου, αι δε δεύτεραι ήσαν θυγατέρες του Διός και της Μνημοσύνης, αι γνωστόταται και επισημόταται κατά την κοινήν γνώμην]

Αυτομάτως έρχονται στον νου μου τα δυο συστήματα χρωματικών προσμείξεων, το προσθετικό RGB, που αφορά στις ακτινοβολίες (οι Ουράνιες Μούσες) και το RYB, το αφαιρετικό των βαφών (οι κόρες του Δία).

 

 

Οι Πιερίδες Μούσες και οι Ελικωνιάδες.

Στην αρχή του μύθου οι δυο γενιές Μουσών συγχέονται και αναφέρεται ότι γεννήθηκαν στην Πιερία, έχοντας τροφό την νύμφη Ευφήμη και διδάσκαλο τον Απόλλωνα που τους δίδασκε διάφορα μαθήματα, «ευδοκίμησαν δε τόσον εις τας μαθήσεις, και μάλιστα εις την μουσικήν, ώστε δεν ευρέθη άλλος εμπειρότερος αυτών».

Κατόπιν έφυγαν από την Πιερία αναζητώντας καταλληλότερο τόπο για διαβίωση και πήγαν στον Ελικώνα. Όταν ‘εβαρύνοντο’ στον τόπο διαμονής τους πήγαιναν στον Παρνασσό και μετά επέστρεφαν και πάλι στον Ελικώνα. Έτσι ονομάστηκαν Ελικωνιάδες Μούσες.

Το αξιοπερίεργο είναι ότι παρά την μετακίνησή τους, παρέμειναν και στην Πιερία, όπου όμως εμφανίζονται σαν άλλες 9 Μούσες, οι κόρες του Πίερου, (Π = πύλη + ιερή, αλλά και από το πιερείη < πίειρα = παχιά > εύφορη χώρα), που αναφέρεται και αυτός σαν πατέρας των Μουσών

Εδώ γίνεται ο διαχωρισμός των δυο γενιών Μουσών.

Μάλιστα στην συνέχεια του μύθου, οι Πιερίδες μούσες προκαλούν σε μουσικούς αγώνες τις Ελικωνιάδες και ηττώνται από αυτές, ώστε επικρατούν πλέον οι Μούσες του Ελικώνα – Παρνασσού.

 

 

Όλα αυτά μου φέρνουν στον νου την λειτουργία της χρωματικής όρασης… όμως το σκεπτικό αυτό ανοίγει άλλο κεφάλαιο, οπότε επιστρέφουμε στην αριθμητική εμφάνιση των Μουσών.

 

 

Όπως είπαμε στην αρχή του άρθρου, οι Μούσες θεωρούνται και σαν μία, ένα σύνολο. Στην συνέχεια, ο ίδιος ο μύθος μας λέει πως κατ’ αρχάς οι Μούσες ήταν δυο, κατόπιν έγιναν τρεις, ονομαζόμενες Μελέτη, Μνήμη και Αοιδή ή άλλως Κηφισός, Βοροσθενίς και Απολλωνίς.

 

 

Μετά, αναφέρονται ως τέσσερις, η Μελέτη η Μνήμη η Αοιδή και η Θελξιόπη, ή άλλως ονομαζόμενες Μελέτη, Αοιδή, Αρχή και Θελξινόη Κατόπιν γίνονται πέντε, κατά τον αριθμό των πέντε αισθήσεων και ομώνυμοι αυτών, ήτοι η Όρασις, η Ακοή, η Αφή, η Γεύσις και η Όσφρησις, ενώ μετά αυξάνονται σε επτά, όπως τα επτά φωνήεντα και οι επτά χορδές της λύρας (όπως αναγράφεται στην Ωγυγία), των οποίων τα ονόματα ήταν Νείλος, Τριτώ, Ασωπίς, Επταπόλη, Αχελωίς, Τιτόπλους και Ροδία.

 

 

Τελικά κατέληξαν εννέα* με αρχικά ονόματα τα: Καλλιχόρη, Ευνίκη, Ελίκη, Θελξινόη, Τερψιχόρη, Ευτέρπη, Εγκελάδη, Δία και Ευνόπη, όπως τις ονόμασε ο Πίερος, ενώ ο Ησίοδος τις ονομάζει Κλειώ, Ευτέρπη, Θάλεια, Μελπομένη, Τερψιχόρη, Ερατώ, Πολύμνια, Ουρανία, Καλλιόπη.

Τις ονομασίες με τις οποίες τις ονομάζει ο Ησίοδος εδέχθησαν κοινώς άπαντες και με αυτές μας είναι πλέον γνωστές. Με αυτές τις ονομασίες και με αυτήν την σειρά ονόμασε και ο Ηρόδοτος τα εννέα βιβλία της Ιστορίας του.

 

 

*[Όπως γράφει ο Σταγειρίτης στην Ωγυγία, «ωνομάσθησαν εννέα, δια το τετράγωνον του τρία, του τελειοτάτου παρά τοις παλαοίς νομιζομένου αριθμού»].

 

(συνεχίζεται)


Topic: Μύθοι και χρώματα | Tags: None

Carmine lake

⊆ June 5th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα βαφές

Οι βαφές της πρώιμης αρχαϊκής εποχής

 

Βασισμένοι στην σειρά 'Pigments through the ages' του ιστότοπου 'WebExhibits', σε προηγούμενα άρθρα, αναφερθήκαμε στα χρώματα βαφές που χρησιμοποιούσε ο άνθρωπος κατά την προϊστορική περίοδο, τα οποία είναι εν χρήσει ακόμα και σήμερα.

Στην αρχαιότητα, πέρα από τα 6 προϊστορικά χρώματα, προστέθηκαν και άλλα χρώματα βαφές στον χρωστήρα του ανθρώπου, εκ των οποίων οκτώ κατά την πρώιμη αρχαϊκή εποχή.

Τα 8 αυτά χρώματα, της πρώιμης αρχαιότητας, κατά την διεθνή αγγλική τους ονομασία, είναι τα εξής:

Madder lake

Carmine lake

Realgar

Malachite

Orpiment

Egyptian blue

Indigo

Azurite

Έχομε αναφερθεί σε προηγούμενο άρθρο στο madder lake, συνεχίζουμε με το carmine lake.

 

 

 

Carmine lake (λάκα )

καρμίνιο

 

Σύντομη περιγραφή του ‘carmine lake’:

Είναι μια λάκα (από το lake = λίμνη, που εννοείται ως πολτός, παχύρευστη υγρή βαφή) που προέρχεται από εκχυλίσματα εντόμων.

Για χιλιάδες χρόνια, ο άνθρωπος για να ικανοποιήσει την ενστικτώδη αγάπη του για τα χρώματα φτιάχνει βαφές για να κάνει πιο όμορφα τα πράγματα βάφοντάς τα με πολτούς βαφών. Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν ανακαλύφθηκαν οι βαφές ανιλίνης που μπορούσαν να κατασκευαστούν από λιθανθρακόπισσα, οι περισσότερες βαφές προέρχονται από φυσικές ουσίες από φυτά ή ζώα που ονομάζονταν πολτοί βαφής (lakes). Ένας από αυτούς τους πολτούς ήταν και ο πολτός καρμίνης.

 

 

Υπάρχουν δύο ποικιλίες πολτών καρμίνης, και οι δύο παράγονται από έντομα, Ο κοχενικός πολτός και ο πολτός kermes που και οι δύο χρησιμοποιούνται σαν βαφή κόκκινου καρμινίου.

 

 

Ο κοχενικός πολτός προέρχεται από το σκαθάρι κοξινέλ, ιθαγενές του Νέου Κόσμου, το οποίο χρησιμοποιούσαν οι Αζτέκοι για βαφή και ζωγραφική και εισήχθη στην Ευρώπη τον δέκατο έκτο αιώνα μετά την ισπανική κατάκτηση της Κεντρικής Αμερικής.

Ο πολτός Kermes προέρχεται από ένα άλλο είδος εντόμων κοξινέλ που ζει σε ορισμένα είδη ευρωπαϊκής βελανιδιάς. Αυτά τα έντομα καθώς ξεριζώνονται από τα κλαδιά όπου είναι προσκολλημένα παράγουν το σταθερό scarlet κόκκινο χρώμα που πιστεύεται ότι ήταν αυτή η βαφή που χρησιμοποιούσαν οι Φοίνικες και οι Εβραίοι για να βάψουν τις ιερές τέντες τους.

Εναλλακτικές ονομασίες του καρμινικού πολτού είναι οι:

Πολτός κοξινέλ, πολτός crimson ή κερμισικός πολτός (kermes lake).

 

 

Η ονομασία καρμίνιο (Carmine) προέρχεται από το λατινικό carminium που προέρχεται από το σανσκριτικό από krmija- = κόκκινη βαφή που παράγεται από ένα σκουλήκι το krmi = σκουλήκι και το λατινικό minium = κιννάβαρι ή κόκκινο μόλυβδο.

Η χημική του ονομασία είναι καρμινικό οξύ και κερμεσικό οξύ και όπως είπαμε είναι μια βαφή ζωικής προέλευσης.

 

 

 

Η ιστορία του καρμινίου

Κοχηνελικός πολτός:

 

 

Το Κοξινέλ, που είναι ιθαγενές έντομο του Νέου Κόσμου, χρησιμοποιήθηκε από τους Αζτέκους για βαφή και ζωγραφική και εισήχθη στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα μετά την ισπανική κατάκτηση της Νοτίου Αμερικής.

Όταν ο Cortez και οι conquistadors του μπήκαν στην πρωτεύουσα του Μεξικό, με τη μεγάλη του αγορά, βρήκαν μπάλες βαμμένου βαμβακιού και λεπτών νημάτων γούνας κουνελιού, βαμμένες με ένα εντυπωσιακό κόκκινο χρώμα, το καρμίνιο.

 

 

Ανάμεσα στις συνεισφορές που κατέβαλε κάθε κατακτημένη περιοχή στον αυτοκράτορα των Αζτέκων Μοντεζούμα, υπήρχαν πολλές σακούλες, κάθε μία από τις οποίες περιείχε εκατομμύρια από αποξηραμένα σώματα ενός μικροσκοπικού κόκκινου εντόμου – το σκαθάρι κοξινέλ που ζει κατά αποικίες ανάμεσα σε εκκρίματα από μεταξένιες και κέρινες ίνες πάνω στις φραγκοσυκιές.

 

 

Θανατωμένα σε φούρνους και στη συνέχεια αποξηραμένα στον ήλιο, παράγουν το "ασημένιο κοχενίλ" από το οποίο κατασκευάζεται η καλύτερη κόκκινη βαφή, αλλά λίγο περισσότερο από έναν αιώνα πριν, οι Ευρωπαίοι ανακάλυψαν το μοναδικό χημικό οξείδιο κασσιτέρου που βάφει με ανεξίτηλο κόκκινο το μαλλί και άλλες ίνες.

 

 

Προηγουμένως τα έντομα εισήχθησαν και καλλιεργήθηκαν στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Βόρεια Αφρική και άλλες χώρες όπου μπορούν να ευδοκιμούν οι κάκτοι της φραγκοσυκιάς, αλλά ακόμα και τώρα εξακολουθούν να καλλιεργούνται στο Μεξικό και την Ινδία για να παράγουν το σταθερό λαμπρό καρμίνιο χρώμα που χρωματίζει τρόφιμα, ποτά, καλλυντικά και χρώματα καλλιτεχνών.

 

 

 

Κερμεζικός πολτός:

 

Στην Ασία και την Ευρώπη, οι αρχαίοι τεχνίτες κατέκτησαν τα μυστικά της δημιουργίας αρκετών αποχρώσεων κόκκινου χρώματος. Ένα από τα ωραιότερα και πιο αρχαία ήταν το "kermes" (κερμεζί) που είναι η ρίζα της λέξης "crimson" από την αραβική ονομασία ενός άπτερου εντόμου που ζούσε σε ορισμένα είδη ευρωπαϊκών βελανιδιών. Τα έντομα αυτά τραβηγμένα από τα κλαδιά με τα νύχια παράγουν μια ισχυρή σταθερή χρωστική ουσία την κερμίνη ή καρμίνη που χρησιμοποιήθηκε ως χρωστική ουσία και βαφή στην αρχαία Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Ανατολή και είναι από τις παλαιότερες οργανικές χρωστικές ουσίες η οποία συνεχίζει να χρησιμοποιείται και σήμερα.

 

 

Ο χημικός τύπος του

Καρμινικού οξέος είναι  C22H20O13

Και του κερμεζικού οξέος C16H10O8

Δεν είναι τοξικές ουσίες γι’ αυτό και χρησιμοποιούνται σαν χρωστικές τροφίμων και καλλυντικών.

 

 

Τα φυσικά καρμίνια δεν είναι σταθερά και αμαυρώνονται (καφετίζουν) από το φως του ήλιου. Ξεβάφουν γρήγορα όταν εκτίθενται σε έντονο ηλιακό φως, ιδιαίτερα αν χρησιμοποιούνται σαν νεροχρώματα. Σαν λάδια (ελαιοχρώματα) εν τούτοις είναι αρκετά σταθερά χρώματα.

 


Topic: βαφές, Διατροφή και χρώμα, ιστορία και χρώματα, κόκκινο, χρωστικές | Tags: None