xromata.com


Οι μπλε φλεβες

⊆ June 25th by | ˜ No Comments »

 

Γιατί οι φλέβες έχουν μπλε χρώμα;

 

Σ’ αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με το χρώμα των φλεβών, όπως αναγράφεται στον ιστότοπο Wonderopolis.

 

 

 

 

Όλα τα μέρη του σώματός μας χρειάζονται αίμα. Η κίνηση του αίματος μέσω της καρδιάς στο σώμα μας ονομάζεται κυκλοφορικό σύστημα.

 

 

Όταν το αίμα φεύγει από την καρδιά μας, μετακινείται μέσω σωληνώσεων που καλούνται αιμοφόρα αγγεία.

Υπάρχουν τρεις τύποι αιμοφόρων αγγείων: οι αρτηρίες, οι φλέβες και τα τριχοειδή αγγεία.

Οι αρτηρίες μεταφέρουν το αίμα μακριά από την καρδιά σε άλλα μέρη του σώματός μας. Καθώς απομακρύνονται από την καρδιά, οι αρτηρίες μεταφέρουν αίμα σε μικροσκοπικά αιμοφόρα αγγεία που ονομάζονται τριχοειδή αγγεία.

Τα τριχοειδή αγγεία μεταφέρουν το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά του αίματος στα κύτταρα που το χρειάζονται.

 

 

Καθώς τα κύτταρα χρησιμοποιούν το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά του αίματος, παράγουν επίσης απόβλητα, συμπεριλαμβανομένου του διοξειδίου του άνθρακα. Τα τριχοειδή αγγεία παίρνουν το διοξείδιο του άνθρακα και άλλα απορρίμματα και τα μεταφέρουν στις φλέβες, οι οποίες μεταβιβάζουν αυτά τα στοιχεία στο αίμα που επιστρέφει πίσω στην καρδιά.

Όταν το αίμα επιστρέψει στην καρδιά, η καρδιά το αντλεί στους πνεύμονες. Στους πνεύμονες, το διοξείδιο του άνθρακα αφαιρείται από το αίμα και εκπνέεται πίσω στον αέρα. Με κάθε νέα αναπνοή, οξυγόνο εισέρχεται στους πνεύμονες και αναπλάθει το αίμα προτού διοχετευθεί και πάλι πίσω στα κύτταρα του σώματος. Στη συνέχεια η διαδικασία επαναλαμβάνεται.

 

 

Πόσο διαρκεί όλη αυτή η διαδικασία; Η καρδιά μας μπορεί να αντλεί αίμα προς όλα τα κύτταρα του σώματός μας σε λιγότερο από 60 δευτερόλεπτα. Λιγότερο από ένα λεπτό!

Δεδομένου ότι οι αρτηρίες μεταφέρουν αίμα πλούσιο σε οξυγόνο μακριά από την καρδιά και οι φλέβες επιστρέφουν αίμα χωρίς οξυγόνο πίσω στην καρδιά, κάποιοι πιστεύουν ότι οι φλέβες φαίνονται μπλε επειδή το αίμα χωρίς οξυγόνο είναι μπλε. Αυτό δεν είναι αλήθεια!

 

 

Το αίμα είναι πάντα κόκκινο. Το καθαρό, πλούσιο σε οξυγόνο αίμα είναι λαμπερό κόκκινο καθώς φεύγει από την καρδιά. Όταν επιστρέφει στις φλέβες, χωρίς πολύ οξυγόνο, είναι ακόμα κόκκινο, αλλά είναι βαθύτερο, πιο σκούρο κόκκινο. Γιατί λοιπόν οι φλέβες φαίνονται μπλε;

Όλα έχουν να κάνουν με την λειτουργία του φωτός και των χρωματικών ακτινοβολιών του.

Τα χρώματα που βλέπουμε εξαρτώνται από τα μήκη κύματος του φωτός που αντανακλώνται πίσω στα μάτια μας. Οι φλέβες εμφανίζονται μπλε επειδή το μπλε φως αντανακλάται στα μάτια μας.

Αυτό μπορεί να φαίνεται περίεργο, αφού οι φλέβες περιέχουν βαθύ, σκούρο κόκκινο αίμα, οπότε θα έπρεπε να φαίνονται βαθυκόκκινες και όχι μπλε.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που οδηγούν στην εμφάνιση των φλεβών μας με μπλε και όχι βαθυκόκκινο χρώμα.

Οι μπλε ακτινοβολίες του φωτός δεν διεισδύουν στον ανθρώπινο ιστό τόσο βαθειά όσο οι κόκκινες. Ως αποτέλεσμα, οι φλέβες που είναι κοντά στην επιφάνεια του δέρματος είναι πιθανότερο να αντανακλούν το μπλε φως πίσω στο μάτι.

 

 

Επιπλέον, επειδή είναι μειωμένο σε οξυγόνο, το αίμα που φέρουν οι φλέβες τείνει πλέον να απορροφά περισσότερο κόκκινο φως από το μπλε φως. Εφόσον το σκούρο κόκκινο αίμα απορροφά πολύ λιγότερες μπλε ακτινοβολίες και περισσότερο κόκκινο φως απ’ ότι προηγουμένως, οι περίσσιες μπλε ακτινοβολίες ανακλώνται πίσω στα μάτια μας.

 

 

Οι επιστήμονες πιστεύουν επίσης ότι το μπλε φως τείνει να σκεδάζεται και να αντανακλάται πιο εύκολα καθώς περνά μέσα από τους ανθρώπινους ιστούς. Αυτό συμβάλλει επίσης στο να εμφανίζονται μπλε οι φλέβες, παρά το σκούρο κόκκινο χρώμα του αίματος που φέρουν μέσα τους.


Topic: Γιατί έχει χρώμα....., κόκκινο, μπλε, Φύση και χρώματα | Tags: None

Το κοκκινο αιμα

⊆ June 20th by | ˜ No Comments »

 

Γιατί το αίμα είναι κόκκινο;

 

Σ’ αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με το χρώμα του αίματος, όπως αναγράφεται στον ιστότοπο Wonderopolis.

 

 

Το ανθρώπινο αίμα δεν είναι απλώς ένα υγρό, περιέχει μια ποικιλία από απαραίτητα στοιχεία για να κρατηθεί το σώμα μας σε λειτουργία. Το μεγαλύτερο μέρος του αίματός μας αποτελείται από πλάσμα, στο οποίο αιωρούνται όλα τα αιμοσφαίρια και οι διαφορετικές ουσίες που μεταφέρονται από το αίμα (πέρα από το οξυγόνο).

 

 

Παρά το γεγονός ότι το πλάσμα είναι το κύριο συστατικό του αίματος, έχει πολύ άτονο χρώμα και παίρνει το χρώμα του απ’ ό, τι αιωρείται σε αυτό.

Ο συνηθέστερος τύπος αιμοκυττάρων που αιωρούνται στο πλάσμα του αίματος είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία περιέχουν μια πρωτεΐνη που ονομάζεται αιμοσφαιρίνη.

 

 

Η κοινή θεωρία ότι ο σίδηρος βρίσκεται στην αιμοσφαιρίνη στην οποία δίνει το κόκκινο χρώμα του δεν είναι αλήθεια. Το κόκκινο χρώμα προέρχεται από μια υπομονάδα της πρωτεΐνης γνωστής ως ‘αίμη’ που δεσμεύεται με τον σίδηρο.

Το οξυγόνο στη συνέχεια συνδέεται με τον σίδηρο και η αλληλεπίδραση μεταξύ της αίμης και του οξυγόνου είναι που κάνει το αίμα κόκκινο.

 

 

Τα άλλα τμήματα των αιμοπεταλίων και των λευκών αιμοσφαιρίων δεν επηρεάζουν το χρώμα του αίματός.

Αν η αιμοσφαιρίνη μεταφέρει μια μεγάλη ποσότητα οξυγόνου τότε θα αντανακλά ορισμένα μήκη κύματος φωτός προς το κόκκινο άκρο του φάσματος (απορροφώντας τα υπόλοιπα μήκη) δίνοντας στο αίμα το έντονο κόκκινο χρώμα".

Εάν το αίμα περιέχει λιγότερο οξυγόνο, τα μήκη κύματος του φωτός που αντανακλώνται θα είναι διαφορετικά και το αίμα θα φαίνεται σκοτεινότερο

Κατά την υποξυγόνωση – επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα – τα μήκη κύματος του ανακλώμενου φωτός φτάνουν στο πορφυρό άκρο του φάσματος.

 

 

 

Ανακεφαλαιώνουμε λέγοντας:

Το αίμα είναι κόκκινο επειδή αποτελείται από κύτταρα που είναι κόκκινα, τα οποία ονομάζονται ερυθρά αιμοσφαίρια.

Αλλά, για να καταλάβουμε γιατί αυτά τα κύτταρα είναι κόκκινα, πρέπει να τα μελετήσουμε σε μοριακό επίπεδο.

Μέσα στα ερυθρά αιμοσφαίρια υπάρχει μια πρωτεΐνη που ονομάζεται αιμοσφαιρίνη. Κάθε πρωτεΐνη αιμοσφαιρίνης αποτελείται από υπομονάδες που ονομάζονται αίμες, οι οποίες δίνουν στο αίμα το κόκκινο χρώμα.

 

 

Πιο συγκεκριμένα, οι αίμες μπορούν να δεσμεύουν μόρια σιδήρου, και αυτά τα μόρια σιδήρου δεσμεύουν το οξυγόνο. Τα αιμοσφαίρια είναι κόκκινα λόγω της αλληλεπίδρασης μεταξύ σιδήρου και οξυγόνου.

Ακόμη πιο συγκεκριμένα, το αίμα φαίνεται κόκκινο λόγω του ότι οι χημικοί δεσμοί μεταξύ του σιδήρου και του οξυγόνου αντανακλούν τις κόκκινες ακτινοβολίες φωτός. Είναι πολύ σημαντικό το αίμα να μπορεί να μεταφέρει οξυγόνο, επειδή όταν το αίμα ρέει μέσα από τους πνεύμονες, το αίμα παίρνει οξυγόνο, και το αίμα μεταφέρει αυτό το οξυγόνο στο υπόλοιπο σώμα μέχρι να εξαντληθεί το οξυγόνο. Τότε το αίμα επιστρέφει στους πνεύμονες για να πάρει περισσότερο οξυγόνο.

 


Topic: Γιατί έχει χρώμα....., κόκκινο, Φύση και χρώματα, χρωστικές | Tags: None

Περι φωτος και χρωματων [Ε]

⊆ June 15th by | ˜ No Comments »

 

Συνοπτικά περί Φωτός και Χρωμάτων

 

[Από τον ιστότοπο “The Physics Hypertextbook”]

[Ε]

 

 

 

 

Με το άρθρο αυτό κλείνει η σειρά των άρθρων από τον ιστότοπο “The Physics Hypertextbook” κάτω από τον γενικό τίτλο ‘Συνοπτικά περί χρωμάτων’. Σας παραθέτουμε κατωτέρω τους συνδέμους που θα σας οδηγήσουν στα προηγούμενα τέσσερα άρθρα:

http://xromata.com/?p=9771

http://xromata.com/?p=10009

http://xromata.com/?p=10150

 

 

Τα συστήματα που λειτουργούν με την αφαιρετική ανάμειξη χρωμάτων περιλαμβάνουν:

 

 

Την εκτύπωση τριών χρωμάτων (σύστημα CMYK)

Την ανάμειξη χρωστικών ουσιών (όπως στην ζωγραφική και τις βαφές)

 

 

Τα βασικά χρώματα του χρωματικού κύκλου των ζωγράφων είναι τα: κόκκινο, κίτρινο και μπλε (RYB).

Όταν αναμειγνύουμε βαφές (ή άλλους παρόμοιους φορείς χρωστικών ουσιών) σε ίσες περίπου ποσότητες έχουμε:

κόκκινο + κίτρινο = πορτοκαλί

κίτρινο + μπλε = πράσινο

μπλε + κόκκινο = μωβ

κόκκινο + κίτρινο + μπλε = καφέ

Όλες οι αποχρώσεις έχουν τρεις διαστάσεις.

 

 

RGB (κόκκινο, πράσινο, μπλε) ονομάστηκε το σύστημα των φωτεινών ακτινοβολιών, όπου το μαύρο εμφανίζεται όταν καμία από τις ακτινοβολίες φωτός δεν είναι ενεργοποιημένη
(R – G – Β = 0) το δε λευκό (φως) όταν όλες οι ακτινοβολίες εμφανίζονται όσο πιο φωτεινά γίνεται (R + G + Β = μέγιστη τιμή)

 

 

CMY (κυανό, ματζέντα, κίτρινο)

ονομάστηκε το δευτερεύον χρωμο – σύστημα των τριών μελανιών, που επιτρέπουν να τα διαπερνά το λευκό φως του άσπρου φύλλου χαρτιού.

Χρησιμοποιούνται αριθμοί που κυμαίνονται από 0% έως 100% για να περιγράψουν την κάλυψη (κορεσμό) επί τοις εκατό ενός λευκού φύλλου λευκού χαρτιού από κάθε ένα από τα τρία μελάνια

Λευκό δεν υπάρχει στο σύστημα αυτό. Το λευκό που εμφανίζεται τις εκτυπώσεις είναι το λευκό του άσπρου φύλλου χαρτιού στα σημεία όπου δεν υπάρχει μελάνι

(C – Μ – Υ = 0%)

Το μαύρο εμφανίζεται στα σημεία του χαρτιού που είναι πλήρως καλυμμένα με τους τρεις τύπους μελανιών

(C + Μ + Υ = 100%)

 

 

HSB (απόχρωση, κορεσμός, φωτεινότητα), όπως HSV (απόχρωση, κορεσμός, τιμή)

Η γωνία απόχρωσης περιγράφει το οπτικά κυρίαρχο μήκος κύματος

0 ° = κόκκινο

60 ° = κίτρινο

120 ° = πράσινο

180 ° = κυανό (κάτι σαν μπλε του ουρανού)

240 ° = μπλε
300 ° = ματζέντα (παρόμοια με ρόδινο μωβ)

360 ° = κόκκινο

Το ποσοστό κορεσμού περιγράφει τη ζωντάνια (πληρότητα) του χρώματος

0% = αποκορεσμένο (λευκό)

100% = κορεσμένα (τόσο έντονα όσο το σύστημα θα επιτρέψει)

Η λαμπρότητα ή η εκατοστιαία διαβάθμιση (ποσοστό%) περιγράφει τη σχετική ένταση.

0% = σκούρο (μαύρο)

100% = φωτεινή (τόσο φωτεινή όπως επιτρέπει το σύστημα)

 

 

HSL (απόχρωση, κορεσμός, ελαφρότητα), λ.χ., HSI (απόχρωση, κορεσμός, ένταση)

Η γωνία απόχρωσης περιγράφει το πιο κυρίαρχο οπτικά μήκος κύματος

Ίδιες γωνίες χρώματος όπως στο HSB

Το ποσοστό κορεσμού περιγράφει τη ζωηρότητα.

0% = αποκορεσμένη (κλίμακα του γκρι)

100% = κορεσμένη (τόσο έντονη όσο το σύστημα θα επιτρέψει)

Το ποσοστό φωτεινότητας σε εκατοστιαία διαβάθμιση περιγράφει την σχετική ένταση.

0% = σκούρο (μαύρο)

50% = μέσο
100% = φωτεινό (λευκό)

 

 


Ορισμένα προγράμματα εκτύπωσης χρησιμοποιούν περισσότερα από τρία χρώματα μελάνης

CMYK (κυανό, ματζέντα, κίτρινο, μαύρο)
CMYK + spot (κυανό, ματζέντα, κίτρινο, μαύρο, ειδική μελάνη ή επικάλυψη)

CcMmYK (κυανό, ανοιχτό κυανό, ματζέντα, ανοιχτή ματζέντα, κίτρινο, μαύρο)

CMYKOG. Εξάχρωμα (κυανό, ματζέντα, κίτρινο, μαύρο, πορτοκαλί, πράσινο)

 


Topic: CMYK, αφαιρετική μίξη, Κίτρινο, κόκκινο, κυανό, Λευκό, ματζέντα, μαύρο, Μίξεις χρωμάτων, μπλε, μωβ, Πορτοκαλί, Πράσινο, προσθετική μίξη, συμπληρωματικά χρώματα, τριαδικότητες, φως | Tags: None

Συνεντευξη με τα χρωματα [νγ΄]: ασπρο – μαυρο – κοκκινο

⊆ June 10th by | ˜ No Comments »

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[νγʹ]

 

Ένας μικρός διαπληκτισμός

Άσπρο – Μαύρο – Κόκκινο

 

-Αγαπητή μου συνεργάτιδα Εννοιολογία, ίσως θα έπρεπε να δώσεις τον λόγο πρώτα σ’ εμένα τη Γλωσσολογία πριν παραχωρήσεις την θέση σου στην συνέντευξη στα χρώματα, αλλά τέλος πάντων, νομίζω πως δεν είναι απαραίτητο να μιλήσω κι’ εγώ, αφού είμαι σίγουρη πως τα χρώματα, παρουσιάζοντας καθένα τους τον εαυτό του, θα αναφερθούν και σ’ εμένα. Ίσως χρειαστεί αργότερα, απλώς να κάνω μια συνοπτική αναφορά στο γλωσσολογικό θέμα, οπότε χρώματα, εμπρός αρχίστε την παρουσίαση των εαυτών σας.

-Πολύ ωραία! Ξεκινώ εγώ, το Κόκκινο χρώμα, που είμαι ο πρώτος πραγματικός χρωματικός όρος που σου γίνομαι Άνθρωπε κατανοητός σαν χρωματική έννοια……

-Επ! επ.. επ!. Για στάσου Κόκκινο! Μπορεί να είσαι το πρώτο πραγματικό χρώμα που αντιλαμβάνεται ο Άνθρωπος, αλλά εμφανίζεσαι στο δεύτερο στάδιο χρωματικών εννοιών. Στο πρώτο στάδιο γινόμαστε αντιληπτά σαν έννοιες εμείς, το Άσπρο και το Μαύρο, οπότε αρχίζω εγώ το Λευκό, ή Άσπρο όπως με αποκαλείς αλλιώς Άνθρωπε…

-Ε, όχι! Εσύ Λευκό δεν είσαι χρώμα, είσαι η αντανάκλαση του φωτός. Μπορεί να θεωρείσαι σαν χρώμα, αλλά ουσιαστικά δεν είσαι ένα χρώμα. Είσαι όλα μας μαζί! Είσαι ο εκ της ύλης αντιπρόσωπος του φωτός, του συνόλου των ακτινοβολιών του ορατού φάσματος, οπότε μιλώ πρώτο εγώ το Κόκκινο, το πρώτο αντιληπτό χρώμα….

-…Που εννοιολογείσαι στο 2ο στάδιο χρωματικών εννοιών και εάν θεωρήσουμε το άσπρο και το μαύρο σαν χρώματα και αυτά, γιατί στο επίπεδο των βαφών ενέχουν θέση χρώματος, είσαι ο πρώτος πραγματικός χρωματικός όρος μεν, όμως είσαι ο τρίτος όταν εκλαμβάνουμε σαν χρώματα τα πραγματικά χρώματα του φάσματος μαζί με τα αποκαλούμενα μη – χρώματα. Είσαι το 3, η αντανάκλαση του 1, της μονάδας, όπως το λευκό είναι η αντανάκλαση του φωτός… Άσε! Θα μπλεχτούμε με την Αριθμοσοφία, που δεν είναι του παρόντος.

Σαν Εννοιολογία προτείνω, επιβάλλω δηλαδή, να αναφερθείτε με την σειρά που εμφανίζεστε στα εννοιολογικά στάδια, γιατί διαφορετικά θα έχουμε διαφωνίες, διαπληκτισμούς, μπλεξίματα τέλος πάντων….

-Σωστά τα λες, επομένως παίρνω τον λόγο εγώ το Λευκό, σαν πρώτος όρος του πρώτου εννοιολογικού σταδίου των χρωμάτων…

-Α! Από πού κι’ ως πού θεωρείς τον εαυτό σου σαν τον πρώτο όρο, αφού στο πρώτο στάδιο εμφανιζόμαστε παρέα, σαν ζευγάρι οι δυο μας, χωρίς να προσδιορίζεται ποιος είναι ο πρώτος και ποιος ο δεύτερος; Επομένως γιατί να μην είμαι εγώ το Μαύρο ο πρώτος όρος του πρώτου σταδίου, ώστε να αρχίσω εγώ την παρουσίαση;

-Γιατί Μαύρο μου, εγώ το Λευκό είμαι το φως, που περιλαμβάνει όλα τα χρώματα του φάσματος, άρα σαν τέτοιο είμαι το πρώτο, οπότε η αρχή είναι δική μου….

-Πώς; Θα μπορούσε να υπάρξει το φως, άρα κι’ εσύ Λευκό, η αντανάκλασή του, εάν δεν προϋπήρχα εγώ το Μαύρο σκοτάδι;

-Χμ! Μάλιστα! Όπως το περίμενα! Ένας διαπληκτισμός για τα πρωτεία μεταξύ των τριών πρώτων χρωματικών εννοιών, των Άσπρο – Μαύρο – Κόκκινο, που αποτελούν την πρώτη χρωματική εννοιολογικά τριάδα που εννοείται και εκφράζεται γλωσσολογικά σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, ενώ κάποιες –πρωτόγονες, θα έλεγα- γλώσσες, ακόμα και σήμερα δεν έχουν ξεπεράσει αυτά τα δυο πρώτα στάδια.

Έχουμε δηλαδή  το 1 (αντανακλώμενο στο 3) που είναι η αρχή των περιττών αριθμών και το 2 που είναι η αρχή (δηλαδή το 1) των ζυγών αριθμών… Ωπς! Πάλι παρασύρθηκα και εμπλέκω την Αριθμοσοφία στα χρώματα. Όμως σαν Εννοιολογία που είμαι, γοητεύομαι από τους συσχετισμούς εννοιών, όπως εδώ, τον συσχετισμό του Κόκκινου χρώματος με το 1, το 2 και το 3.

Αγαπητά μου Άσπρο, Μαύρο, Κόκκινο, γνωρίζετε καλά πως μόνο εσείς τα τρία –με ποικίλες ονομασίες καθένα σας- αναφέρεστε σαν χρώματα στα Ομηρικά έπη. Η αναφορά μόνο σε εσάς ήταν η αιτία που έκανε τον William Ewart Gladstone να κινήσει το περίφημο ομηρικό χρωματικό ζήτημα, λόγω της άγνοιας της επιστήμης της Εννοιολογίας κατά την εποχή του, υποστηρίζοντας ότι οι αρχαίοι Έλληνες έπασχαν από δυσχρωματοψία. Αυτό όμως είναι ένα θέμα που θα παρουσιαστεί αργότερα, όπως και αυτό της δυσχρωματοψίας πολλών θηλαστικών.

Όπως έσφαλε ο Γκλάδστων, το ίδιο έσφαλε και η επιστήμη που θεωρούσε έως και μετά τα μέσα του 20ου αιώνα ότι πολλά ζώα, όπως ο ταύρος, ο σκύλος, ο καρχαρίας, έβλεπαν εκτός από το μαύρο – άσπρο και τις γκρίζες διαβαθμίσεις τους, μόνο το κόκκινο χρώμα, κάτι που αποδείχθηκε λανθασμένο γιατί το κόκκινο χρώμα είναι το μόνο που δεν βλέπουν αυτά τα ζώα, όπως και τα περισσότερα θηλαστικά που είναι διχρωματικά, δηλαδή στερούνται κωνίων που ανταποκρίνονται στην κόκκινη ακτινοβολία.

Τέλος πάντων, ας ξεκινήσουμε την παρουσίαση σας χρώματα με το Μαύρο χρώμα, γιατί χωρίς σκοτάδι δεν νοείται το φως. Εξάλλου, έχει αποδειχθεί Άνθρωπε ότι το οπτικό σου όργανο «βλέπει» τις διακοπές του σκοταδιού.

Αλήθεια, μπορείς να φανταστείς έναν κόσμο χωρίς σκοτάδι; Με παντοτινό φως; Και όταν επέλθει ξαφνικά σκότος σ’ αυτό το διαρκές φωτεινό μέρος τί μπορεί να συμβεί;

Εάν δεν το έχεις σκεφτεί, ίσως σε βοηθήσει «Η Νύχτα» του Ισαάκ Ασίμωφ, ένα διήγημα επιστημονικής φαντασίας που αναφέρεται σε έναν πλανήτη ενός αστρικού συστήματος με τρεις ήλιους (ναι, είναι υπαρκτά και πάμπολλα αυτά τα συστήματα στο σύμπαν μας) όπου συμβαίνει να δύουν και οι τρείς ήλιοι μαζί κάθε 2.500 χρόνια.

Εν τάξει, ξέφυγα και πάλι από το κύριο θέμα της συνέντευξης, όμως αναφερόμουν στην σχέση μεταξύ φωτός – σκότους. Ας επιστρέψουμε λοιπόν στην αυτοπαρουσίαση των χρωμάτων ξεκινώντας με το Μαύρο χρώμα.

Μαύρο ή Μέλαν, όπως αλλιώς αποκαλείσαι, ο λόγος δικό σου.

 


Topic: κόκκινο, Λευκό, μαύρο, Συνέντευξη με τα χρώματα | Tags: None

Vermilion

⊆ June 5th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα βαφές

Οι βαφές κατά την ύστερη αρχαϊκή εποχή

 

Σε προηγούμενα άρθρα, αναφερθήκαμε στα χρώματα βαφές που χρησιμοποιούσε ο άνθρωπος κατά την προϊστορική περίοδο, τα οποία είναι εν χρήσει ακόμα και σήμερα.

Στην πρώιμη αρχαιότητα, πέρα από τα 6 προϊστορικά χρώματα, προστέθηκαν και άλλα οκτώ χρώματα βαφές στον χρωστήρα του ανθρώπου, ενώ στην ύστερη αρχαϊκή εποχή προστέθηκαν άλλα πέντε, τα εξής, κατά την διεθνή αγγλική τους ονομασία:

Red lead

Vermilion

Green earth

Verdigris

Lead white

Ήδη, από αυτά τα 5 χρώματα, αναφερθήκαμε στο Red lead.

Σειρά τώρα έχει το Vermilion

 

 

Vermilion

 

 

Σύντομη περιγραφή του Vermilion

Μια πορτοκαλόχρους κόκκινη χρωστική ουσία με εξαιρετική επικάλυψη και καλή σταθερότητα.

Είναι ένα σουλφίδιο υδραργύρου (cinnabar) που χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, αν και πολύ λιγότερο στις μέρες μας μόνο και μόνο λόγω της τοξικότητάς του.

 

 

Παραγόμενο τεχνητά από τον 8ο αιώνα το vermilion, ήταν η κυριαρχούσα κόκκινη βαφή στην ζωγραφική μέχρι την κατασκευή του συνθετικού ισοδύναμου του, του κόκκινου του καδμίου.

Η φυσική ποικιλία ονομάζεται κιννάβαρι (cinnabar) ενώ τεχνητή ποικιλία: βερμιγιόν / βερμίλιο (vermilion).

 

 

Η ονομασία "Vermilion" προέρχεται από το λατινικό vermiculus = μικρό σκουλήκι, vermis = worm (από το έντομο cochineal που εκκρίνει μια κόκκινη βαφή).

 

 

 

Ιστορία του Vermilion:

 

 

Χρησιμοποιείται στην Κίνα από τους αρχαίους χρόνους (II χιλιετία π.Χ.), η χρωστική αυτή ουσία ήταν γνωστή στους Έλληνες και τους Ρωμαίους και αναφέρεται από τον Πλίνιo  που την αποκαλούσε «minium». Δεν ήταν γνωστή στους Αιγυπτίους. Σύμφωνα με τον Πλίνιο, το βερμίλιο προερχόταν από το Σισάπο της Ισπανίας.

 

 

Η κύρια πηγή του ορυκτού κιννάβαρι είναι το Almaden της Ισπανίας, αλλά αποθέματα καταθέσεις να βρεθούν και στην Ευρώπη, την Κίνα, την Ιαπωνία, την Καλιφόρνια, το Μεξικό και το Περού.

Το ορυκτό συνθλίβεται και καθαρίζεται με πλύσιμο και θέρμανση. Δύο μέθοδοι εμφανίστηκαν όμως στην κατασκευή του, αυτή της ξηρής μεθόδου, η οποία χρησιμοποιήθηκε από τους αρχαίους παραγωγούς και η υγρή μέθοδος, η οποία αναπτύχθηκε στην Αγγλία, τη Γερμανία και την Αμερική.

Κατά την τεχνητή παραγωγή ο υδράργυρος συνδυάζεται με τετηγμένο θείο σε αναλογίες βάρους πέντε προς ένα, σχηματίζοντας μαύρη άμορφη HgS (α'-μορφή), η οποία διασπάται και εξαχνίζεται σε πήλινα αγγεία, όπου η κρυσταλλική της δομή αναδιαμορφώνεται σε κόκκινα κρύσταλλα (α-μορφή).

 

 

Το τεχνητό βερμίλιο δεν διαφέρει χημικά ή φυσικά από το φυσικό μετάλλευμα, αλλά το παρασκευαζόμενο τεχνητά βερμίλλιο τείνει να έχει λεπτότερα, πιο ομοιόμορφα σωματίδια. Τα σωματίδια είναι συνήθως μεγέθους 1-30μm.

Η χρωστική ουσία χρησιμοποιόταν μέχρι την ανακάλυψη του κόκκινου του καδμίου, οπότε η χρήση της δραματικά μειώθηκε εξαιτίας του αμαυρίσματος της κατά την αντίδραση με το υδρόθειο στον αέρα.

 

 

Χημική ονομασία: θειούχος υδράργυρος

Χημικός τύπος: HgS


Topic: βαφές, ιστορία και χρώματα, κόκκινο, χρωστικές | Tags: None

Χρωματισμος ζωων [Δ]

⊆ May 30th by | ˜ No Comments »

 

Ο χρωματισμός των ζώων  

[Δ]

Παραλλαγή (καμουφλαζ)

 

 

 

 

 

Σημ.: Για την ‘παραλλαγή’ χρησιμοποιούμε συχνά την ξενική λέξη ‘καμουφλάζ’ που σημαίνει:

Συγκάλυψη – απόκρυψη- της πραγματικότητας με διάφορα τεχνάσματα, κυρίως ως προς το χρώμα και το σχήμα ώστε να μην ξεχωρίζει κάτι από το περιβάλλον.

Το καμουφλάζ συντελείται για την δύσκολη διάκριση (crypsis – κρύψη) οργανισμών ή αντικειμένων, ή για την παραποιητική μεταμόρφωση τους σε κάτι άλλο (mimesis – μίμηση).

 

 

Ένας από τους πρωτοπόρους της έρευνας του χρωματισμού των ζώων, ο Edward Bagnall Poulton, ταξινόμησε τις μορφές προστατευτικού χρωματισμού, με έναν τρόπο που εξακολουθεί να είναι χρήσιμος.

Η ταξινόμησή του περιγράφεται ως:

προστατευτική ομοιότητα, επιθετική ομοιότητα, περιστασιακή προστασία. και μεταβλητή ομοιότητα προστασίας.

Αυτές επεξηγούνται με τη σειρά τους παρακάτω:

Προστατευτική ομοιότητα:

Η προστατευτική ομοιότητα χρησιμοποιείται από τα θηράματα για να αποφευχθεί η θήρευσή τους.

Σε γενικές γραμμές στην προστατευτική ομοιότητα, που ονομάζεται ‘κρύψη’, η υφή του ζώου συνδυάζεται με το φόντο, για παράδειγμα όπως όταν το χρώμα και το μοτίβο μιας μόθρας, συνδυάζεται με το φλοιό του δέντρου όπου επιβιώνει.

 

 

Στην προστατευτική ομοιότητα περιλαμβάνεται μια ειδική προστατευτική διαδικασία, που ονομάζεται μίμηση, όπου ολόκληρο το ζώο μοιάζει με κάποιο άλλο αντικείμενο, για παράδειγμα όπως όταν μια κάμπια μοιάζει με κλαδί ή απορρίμματα πουλιών.

 

 

Επιθετική ομοιότητα:

Η επιθετική ομοιότητα χρησιμοποιείται από τους θηρευτές ή τα παράσιτα. Κατά την επιθετική ομοιότητα, ο θηρευτής προσομοιάζει με κάτι άλλο, προσελκύοντας το θήραμα για να πλησιάσει, όπως για παράδειγμα όταν μια μάντις (αλογάκι της Παναγιάς) μοιάζει με ένα συγκεκριμένο είδος λουλουδιού, π.χ. με μια ορχιδέα.

 

 

Σε γενικές γραμμές στην επιθετική ομοιότητα, ο άρπαγας ή το παράσιτο αναμειγνύεται οπτικά με το υπόβαθρο, όπως για παράδειγμα μια λεοπάρδαλη είναι δυσδιάκριτη όταν καιροφυλαχτεί στο έδαφος ανάμεσα στα ξερά χορτάρια.

 

 

Περιστασιακή προστασία:

Κατά την περιστασιακή προστασία, ένα ζώο χρησιμοποιεί υλικά όπως κλαδιά, άμμο ή κομμάτια κελύφους για να αποκρύψει το περίγραμμα του, όπως για παράδειγμα η προνύμφη μύγας caddis χτίζει μια διακοσμημένη ανάλογα με το περιβάλλον θήκη ή όταν ένας ‘καβούρι διακοσμητής’ καλύπτει την πλάτη του με φύκια, σφουγγάρια και πέτρες.

 

 

Μεταβλητή ομοιότητα:

Στην μεταβαλλόμενη προστατευτική ομοιότητα, ένα ζώο όπως ο χαμαιλέων, το πλατύψαρο, το καλαμάρι ή το χταπόδι, αλλάζει το σχέδιο του δέρματος και το χρώμα του, χρησιμοποιώντας ειδικά χρωματοφόρα κύτταρα για να μοιάσει με οποιοδήποτε υπόβαθρο το περιβάλλει εκείνη την στιγμή (καθώς και για σηματοδότηση).

 

 

 

Οι κύριοι μηχανισμοί που δημιουργούν τις ομοιότητες όπως τους περιγράφει ο Poulton – είτε στη φύση είτε στις στρατιωτικές εφαρμογές – αποσκοπούν στην ‘απόκρυψη’, αναμειγνύοντας οπτικά το ζώο με τον περιβάλλοντα χώρο ώστε να γίνει δύσκολη η διάκρισή του, χρησιμοποιώντας το χρώμα και το σχέδιο ώστε να διασπαστεί οπτικά το περίγραμμα του ζώου, το οποίο συγχέεται με μια γενική ομοιότητα με τα άλλα αντικείμενα που το περιβάλλουν, τα οποία δεν έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον παρατηρητή, η οποία σχετίζεται, χρησιμοποιώντας βαθμηδόν το χρώμα για να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση μιας επιπεδότητας.

 

 

Το countershading* (η χρωματική διαβάθμιση) των ζώων περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Αμερικανό καλλιτέχνη Abbott Handerson Thayer, πρωτοπόρο στη θεωρία του ζωικού χρωματισμού.

Ο Thayer παρατήρησε ότι κάποια ζώα, όπως τα ελάφια είναι συχνά πιο σκουρόχρωμα στις πλάτες τους, έχοντας ανοιχτότερο χρώμα προς την κοιλιά, δημιουργώντας (όπως παρατηρεί ο ζωολόγος Hugh Cott) την ψευδαίσθηση της επιπεδότητας.

 

 

Η παρατήρηση του Thayer ότι τα ζώα χρωματίζονται από τη φύση, πιο σκοτεινά σε εκείνα τα μέρη που τείνουν να φωτίζονται περισσότερο από το φως του ουρανού και αντίστροφα, ονομάζεται νόμος του Thayer

 

 

*[Countershading: Ένας χρωματικός σχεδιασμός των ζώων, σαν μια μορφή καμουφλάζ, που χαρακτηρίζεται από σκουρότερη χρώση του άνω τμήματος του ζώου και ανοιχτότερη του κάτω.]


Topic: ζωα και χρωματα, Φύση και χρώματα | Tags: None

Παρατηρησεις επι εννεαδικου (συμπληρωμα)

⊆ May 25th by | ˜ No Comments »

 

Παρατηρήσεις επί του στερεομετρικού

εννεαδικού πίνακα

(συμπλήρωμα)

 

Προ ενός χρόνου και πλέον αναρτήθηκε το τελευταίο άρθρο της σειράς ‘Μαγικά Τετράγωνα’ σχετικό με την στερεομετρική ανάπτυξη του εννεαδικού πίνακα, με κάποιες παρατηρήσεις επί αυτού.

[Παρατίθεται ο σύνδεσμος http://xromata.com/?p=9826 εκείνου του άρθρου]

 

 

 

Στο προηγούμενο άρθρο της σειράς «μαγικά τετράγωνα», στις παρατηρήσεις επί του στερεομετρικού εννεαδικού πίνακα (Β μέρος) ασχοληθήκαμε με την εμφάνιση αμαυρωμένων τετραγώνων, τα οποία αναφέρθηκαν σαν «προβληματικά σημεία».

Το άρθρο εκείνο έκλεισε με την παράγραφο:

«Φυσικά, δεν θα ασχοληθούμε εδώ και τώρα με τα προαναφερθέντα προβληματικά σημεία, γιατί δεν είναι αυτό το θέμα μας.

Το θέμα μας είναι η βοήθεια που μας προσφέρουν τα χρώματα σαν κλειδιά, όπου μας λένε σε ποια σημεία του στερεομετρικού μας κύβου υφίσταται κάποιο προβληματάκι, μια ιδιαιτερότητα και από εμάς εξαρτάται αν θέλουμε να εμβαθύνουμε στο θέμα, ανάλογα με τα ενδιαφέροντά μας και την σχετική εννεάδα που θα τοποθετήσουμε στα εννέα σημεία του βασικού πίνακα των μαγικών τετραγώνων».

Χαρακτηρίζοντας τα αμαυρωμένα σημεία του στερεομετρικού εννεαδικού πίνακα σαν ‘προβλήματα’ τους προσδίδουμε φαινομενικά μια αρνητική χροιά, όμως δεν είναι ακριβώς έτσι.

Τα προβλήματα οδηγούν στην λύση τους και η λύση είναι η θετική όψη του ‘προβλήματος’.

Με την θετική αυτή άποψη, τα ‘προβληματικά’ σημεία του κύβου, έλκουν την προσοχή μας σηματοδοτώντας ότι το τάδε σημείο χρειάζεται μιας κάποιας ιδιαίτερης προσοχής.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση, τα ίδια τα χρώματα μας οδηγούν προς την εξέταση και λύση του προβληματικού θέματος με μια λέξη από τα χαρακτηριστικά τους, το «συμπλήρωμα».

 

 

Γνωρίζοντας τα συμπληρωματικά χρώματα, αυτομάτως αναγνωρίζουμε πως τα αμαυρωμένα σημεία είναι αυτά όπου υπήρχε το συμπληρωματικό χρώμα του εκάστοτε βασικού. Επομένως εάν τα σημεία αυτά πληρωθούν (χρωματισθούν) από το αναλογικό αντίστοιχο του συμπληρωματικού χρώματος επέρχεται η τάξη και το ‘πρόβλημα’ βρίσκει την λύση του.

Στο προηγούμενο άρθρο είχαμε παραδειγματισθεί με την τριάδα πνεύμα, ψυχή, ύλη και είδαμε πως η κόκκινη Ύλη παρουσιάζει πρόβλημα στα σημεία 2 και 4, στην θέληση και στην σκέψη, δηλαδή, κάτι εύκολα αποδεκτό χωρίς να εμβαθύνουμε ιδιαίτερα, αφού η Ύλη φαινομενικά δεν σκέφτεται, επομένως δεν μπορεί να έχει θέληση.

 

 

Τα σημεία 2 και 4 είναι αυτά όπου ενεδρεύει το πράσινο χρώμα, το οποίο όπως είδαμε παλαιότερα αντιστοιχεί στην νοητική κατάσταση.*

* http://xromata.com/?p=8587

 

 

 

Η ύλη (το σώμα) παραμένει φαινομενικά αδρανές καθώς στερείται των νοητικών ενεργειών. Συμπληρώνοντας το ‘αδρανές’ κόκκινο της ύλης με την ενέργεια του συμπληρωματικού του πράσινου της νόησης, δηλαδή με ‘θέληση’ και ‘σκέψη’, το σώμα (ύλη) ενεργοποιείται.

Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος (αλλά και κάθε ζων οργανισμός) χωρίς νοητική ικανότητα / κατάσταση (όπου νοητική κατάσταση = ψυχή + πνεύμα) παραμένει μια σκέτη μάζα ύλης (σώμα).

Ένα ανάλογο μυθολογικό παράδειγμα είναι το εξής :

Ο κόκκινος Άρης, θεός των μαχών*, δεν έχει λόγο να ‘αγωνισθεί’ εάν δεν συμπληρώνεται από τον έρωτα (κίνητρο για κατάκτηση) της πράσινης Αφροδίτης, θεάς του κάλους, (επιδιώκοντας την κατάληψη του στόχου του, το εύμορφον).

 

 

* [Καμία σχέση με τον καταστροφικό πόλεμο, όπως κακώς εννοούμε τον Άρη, αλλά για τον αγώνα προς απόκτηση κάτι ανώτερου]

 


Topic: μαγικά τετράγωνα, συμπληρωματικά χρώματα | Tags: None

Συνεντευξη με τα χρωματα [νβ΄]: εννοιολογια χρωματων

⊆ May 20th by | ˜ No Comments »

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

Συνέντευξη με τα χρώματα

[νβʹ]

 

Εννοιολογία χρωμάτων.

 

-Ήρθε η ώρα να παρουσιαστούν τα ίδια τα χρώματα και να μας μιλήσουν για τον εαυτό τους και τις ιδιότητές τους, μας είπες αγαπητή Ίρις, όμως με ποια σειρά θα παρουσιαστούν, ποιο χρώμα θα μιλήσει πρώτο και ποιο δεύτερο; Νομίζω αγαπητή μου ότι πριν πάρουν τον λόγο τα χρώματα, πρέπει να μιλήσω εγώ η Εννοιολογία, ώστε να μας μιλήσουν στην συνέχεια τα χρώματα με τακτή σειρά.

Λοιπόν Άνθρωπε, είμαι η Εννοιολογία, ή άλλως το εννοιολογικό πλαίσιο, δηλαδή το σύνολο των παραμέτρων, συνθηκών, εννοιών και καταστάσεων που περιβάλλουν και καθορίζουν εννοιολογικά μια οντότητα.

Στην περίπτωση δε των χρωμάτων συνδέομαι άρρηκτα με την Γλωσσολογία, η οποία σαν επιστήμη επιδιώκει τον συσχετισμό της ανάπτυξης και διαμόρφωσης της γλώσσας με τον ανθρώπινο νου και την κοινωνία.

Σε σχέση με την γλωσσολογία, σαν εννοιολογικό πλαίσιο, είμαι το νόημα ενός ‘μηνύματος’ (λέξης), η σχέση του με άλλα τμήματα του μηνύματος και με το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο συνέβη. Με άλλα λόγια είμαι μια διάταξη μέσω της οποίας γίνεται αντιληπτό και καθορίζεται γλωσσολογικά κάποιο μήνυμα.

Εγώ η Εννοιολογία, και η επίκουρός μου Γλωσσολογία, είμαστε δυο επιστήμες απαραίτητες για την κατανόηση των χρωματικών όρων, αλλά και την σειρά αντίληψης των χρωμάτων κατά την διάρκεια της ιστορίας σου Άνθρωπε!

Τί εννοώ παραπάνω; Εννοώ πως ενώ έβλεπες τα χρώματα από τις απαρχές της ύπαρξης σου, δεν νοούσες ακριβώς τί έβλεπες.

Κατάλαβες από πολύ νωρίς την διαφορά σκότους φωτός κι’ αυτό ήταν όλο.

Με την έλευση του φωτός αντιλαμβανόσουν τις αποστάσεις, έβλεπες διάφορα σχήματα κι’ όλα αυτά τα σχήματα σου έστελναν το φως τους (έτσι νόμιζες, αλλά και έτσι είναι) με διαφορετικό τρόπο που δεν μπορούσες να τον προσδιορίσεις.

Όταν έπεφτε το σκοτάδι, τα πάντα χανόντουσαν μέσα στην μαύρη σκοτεινιά του και τίποτα δεν ξεχώριζε, δεν είχε το κάτι διαφορετικό από τα άλλα, όπως γινόταν όταν τα έλουζε το φως της ημέρας.

Έτσι άρχισες να διαχωρίζεις τις έννοιες φως – σκότος, και ότι ήταν φωτεινό, με αποκορύφωμα ό,τι πλησίαζε στο λευκό χρώμα το θεωρούσες ‘φως’, ενώ ότι ήταν σκούρο και πλησίαζε στο μαύρο χρώμα για σένα ήταν σκοτάδι.

Για σένα τότε όλα τα χρώματα, με κορυφή το άσπρο ήταν φως, ενώ ότι δεν φωτιζόταν ήταν μαύρο, σκοτάδι.

Κάποτε πρόσεξες την φωτιά, το δώρο που έκλεψε από τους θεούς ο Προμηθέας και στο χάρισε, και εννόησες ότι και μέσα στο σκοτάδι κάποια πράγματα φέγγουν και κάνουν τα αντικείμενα τριγύρω τους να φαίνονται και να έχουν καθένα τους αυτό το διαφορετικό κάτι, που τα κάνει να ξεχωρίζουν το ένα από το άλλο.

Σου άρεσε η φωτιά γιατί σε ζέσταινε, σε προστάτευε από τα θηρία, σου επέτρεπε να βλέπεις  κι’ ανακάλυψες τρόπους να την ανάβεις μόνος σου να την διατηρείς, να κουρνιάζεις τα βράδια γύρω της, αγναντεύοντας τις κοκκινωπές φλόγες της.

Αυτό το αγνάντεμα της κόκκινης φωτιάς ήταν το εναρκτήριο λάκτισμα για την λειτουργία της σκέψης σου, όπως ισχυρίζονται οι σημερινοί επιστήμονες.

Κάποια στιγμή (στιγμή, σχήμα λόγου, στην πραγματικότητα μετά από αιώνες αιώνων) άρχισες να ξεχωρίζεις μέσα από το φως, μέσα από το σύνολο των χρωμάτων (χρώματα και φως τα θεωρούσες ένα πράγμα), ένα χρώμα. Το κόκκινο. Όχι τόσο λόγω της κοκκινωπής φωτιάς που έθεσε σε λειτουργία την σκέψη σου, αλλά λόγω ενός άλλου κατακόκκινου στοιχείου, πολύ σημαντικού για την διαβίωσή σου, κι’ αυτό ήταν (και είναι) το κόκκινο αίμα.

Άνθρωπε, γεννιέσαι στο κόκκινο αίμα, πέθαινες (ακόμα και τώρα πεθαίνεις αρκετές φορές) συχνά μέσα στο αίμα, κατακόκκινο αίμα έτρεχε από τα θηράματά σου που σου εξασφάλιζαν την διατροφή σου, γενικά το κόκκινο έπαιζε σημαντικό ρόλο στην διαβίωσή σου, οπότε το εννόησες αρκετά νωρίς, ήταν το πρώτο χρώμα που συνέλαβες σαν έννοια μετά τον διαχωρισμό του δίπολου φως – σκότος (άσπρο – μαύρο).

Μάλιστα για πολλούς αιώνες η έννοια του κόκκινου χρώματος συμπεριλάμβανε και όλα τα άλλα χρώματα, αλλά ακόμα και σήμερα, κάποιες πρωτόγονες γλώσσες, όπως μου λέει η συνεργάτις μου η Γλωσσολογία, έχουν μόνο έναν χρωματικό όρο για όλα τα χρώματα κι’ αυτός είναι το κόκκινο.

Σιγά – σιγά άρχιζες να διαχωρίζεις το κόκκινο σε διαβαθμίσεις, βαθύ κόκκινο – κόκκινο – ανοιχτό κόκκινο, σαν ανοιχτό κόκκινο θεωρούσες το κίτρινο και τα ανοιχτά γήινα χρώματα, τα ξανθά όπως τα αποκαλούσες στα αρχαία ελληνικά, ενώ ό,τι σκουρωπό χρώμα, ακόμα και τα μπλε ή βαθυπράσινα τα έλεγες βαθυκόκκινα. Στην δε αρχαία ελληνική γλώσσα, ήδη κατά την Ομηρική εποχή, είχες αναπτύξει διάφορους λεκτικούς όρους για να διαχωρίζεις τις διάφορες διαβαθμίσεις του κόκκινου χρώματος, όπως ερυθρόν, δαφοινόν, φοινικούν, μίλτον, πορφυρόν, οινωπόν κ.α.

Κάποτε, μετά από αιώνες ολόκληρους, εννόησες ότι τα κιτρινοπράσινα (πράσινα και κίτρινα χρώματα) είναι διαφορετικά από τα κόκκινα κι’ άρχισες να τους δίνεις εννοιολογική οντότητα.

Εδώ τώρα συνέβη η εξής διαφορά. Λαοί που ζούσαν σε περιβάλλον με βλάστηση και η καθημερινότητά τους εξαρτιόταν από αυτήν ανέπτυξαν πρώτα την έννοια του πράσινου χρώματος και μετά από εκατονταετίες διαχώρισαν σαν έννοια το κίτρινο από το πράσινο. Αντιθέτως, λαοί που ζούσαν σε άγονες ή ερημικές περιοχές ανέπτυξαν πρώτα την έννοια του κίτρινου και στην συνέχεια, μετά την πάροδο αιώνων, διαχώρισαν την έννοια του κίτρινου από το πράσινο.

Πέρα από την σύγχυση του πράσινου με το κίτρινο, το πράσινο συγχεόταν (και συγχέεται πολλάκις ακόμα) με το μπλε χρώμα. Κάποτε, μετά την πάροδο αρκετών πάλι αιώνων, άρχισες να εννοείς την διαφορά του μπλε χρώματος από το πράσινο. Ω! ναι, μην εκπλήσσεσαι! Ο διαχωρισμός αυτός είναι πολύ πρόσφατος, Σε κάποιες γλώσσες δεν έχει συντελεστεί ακόμα. Στην ιαπωνική γλώσσα άρχισε ο διαχωρισμός των δυο αυτών εννοιών (του πράσινου και του μπλε) λίγο μετά τα μέσα του εικοστού αιώνα. «Αόι» είναι η ιαπωνική λέξη που προσδιορίζει τα μπλε και πράσινα χρώματα, ‘αόι’ είναι ο ουρανός, ‘αόι’ η θάλασσα, ‘αόι’ το δάσος, και τουλάχιστον πριν μερικές δεκαετίες στο Τόκυο (δεν γνωρίζω τι γίνεται σήμερα) τα φανάρια της τροχαίας αλλού ήταν πράσινα κι’ αλλού γαλάζια.

Έτσι λοιπόν, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σχεδόν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου τα χρώματα τοποθετούνται σε εννοιολογικό πλαίσιο με την εξής τακτή σειρά:

1ο στάδιο, το άσπρο – μαύρο (πάντα ανά ζεύγος) προσδιορίζοντας την σχέση φως – σκοτάδι.

2ο στάδιο, κόκκινο, ο πρώτος πραγματικός χρωματικός όρος.

3ο στάδιο, πράσινο ή κίτρινο, αναλόγως (ο δεύτερος χρωματικός όρος).

4ο στάδιο, εάν στο προηγούμενο στάδιο έχει εμφανισθεί το πράσινο, ακολουθεί το κίτρινο σαν τρίτος χρωματικός όρος και αντιθέτως, δηλαδή εάν εμφανίζεται προηγουμένως το κίτρινο ακολουθεί οπωσδήποτε το πράσινο.

5ο στάδιο, μπλε ο τέταρτος χρωματικός όρος, το έκτο χρώμα.

Εμφανίζονται λοιπόν εννοιολογικά σε τακτή σειρά τα χρώματα ως εξής:

1, 2, άσπρο μαύρο (πάντα μαζί ως ζεύγος)

3, κόκκινο

4, 5, πράσινο ή κίτρινο (ανάλογα με το περιβάλλον διαβίωσης)

6, μπλε

Ακολουθούν, όχι πλέον με τακτή σειρά και όχι απαραίτητα όλοι, άλλοι πέντε εννοιολογικοί σχηματισμοί χρωμάτων, ήτοι τα μωβ, πορτοκαλί, γκρι, καφέ και τελευταίο το ροζ που είναι μια προσπάθεια διαχωρισμού των ανοιχτών κοκκινωπών χροιών από την μητρική ομάδα των κόκκινων.

Γενικά, στις πιο ανεπτυγμένες εννοιολογικά ως προς τα χρώματα γλώσσες νοούνται έως, το πολύ, 11 χρωματικές έννοιες.

Αργότερα η Γλωσσολογία θα μας μιλήσει για τον λεκτικό σχηματισμό των ονομασιών των χρωματικών αυτών όρων.

Ας πάρουν όμως τον λόγο στην συνέντευξη τα ίδια τα χρώματα να μας μιλήσει καθένα για τον εαυτό του με την σειρά που σχηματίζονται εννοιολογικά, ξεκινώντας από το κόκκινο που είναι το πρώτο πραγματικό χρώμα, από τα χρώματα του φάσματος, που συνέλαβες Άνθρωπε την έννοιά του.


Topic: εννοιολογία, Συνέντευξη με τα χρώματα | Tags: None

Εντομα και κοκκινες βαφές (β)

⊆ May 15th by | ˜ No Comments »

 

Βαφές και χρωστικές από το ζωικό και φυτικό βασίλειο.

[4]

Έντομα και κόκκινες βαφές (β)

 

 

Προ καιρού ξεκινήσαμε την σειρά «βαφές και χρωστικές από το ζωικό και φυτικό βασίλειο και σταματήσαμε στο 3ο άρθρο της σειράς http://xromata.com/?p=10529

σχετικό με τις κόκκινες βαφές που εξάγονται από έντομα.

Συνεχίζουμε από το σημείο που μείναμε, με την πολωνική κοχενίλλη.

 

 

 

Η πολωνική κοχενίλλη (Porphyrophora polonica), όπως οι κερμίδες και τα κοξινέλ, είναι αδύνατα, παρασιτικά έντομα. Ζουν στις ρίζες των διαφόρων βοτάνων -ειδικά του πολυετούς σκλήρανθου- που βρίσκονται στην Κεντρική Ευρώπη και σε άλλα μέρη της Ευρασίας.

 

 

Χρησιμοποιήθηκε από τον Μεσαίωνα στην Ουκρανία, τη Λιθουανία και την Ανατολική Ευρώπη για να συμπληρώσει ή να αντικαταστήσει το σπάνιο και δαπανηρό κόκκινο καρμίνιο.

H συγκομιδή τους γινόταν λίγο πριν φτάσουν τα θηλυκά στο στάδιο ωριμότητας, συνήθως γύρω από την ημέρα του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, γι’ αυτό και η βαφή έγινε γνωστή σαν το ‘αίμα του Αγίου Ιωάννη’.

Η πολωνική κοχενίλλη χρησιμοποιήθηκε για τη βαφή μιας ποικιλίας φυσικών υφασμάτων. Η ίδια η χρωστική ουσία περιέχει καρμινικό οξύ, με μικρές ποσότητες κερμεζικού οξέος.

Η σημερινή σπανιότητα της πολωνικής κοχενίλλης και του φυτού που την φιλοξενεί, μπορεί να εντοπιστεί σε εκτεταμένη συγκομιδή κατά τη διάρκεια των αιώνων. Αντί να συλλέγουν μόνο τις προνύμφες, οι θεριστές ξερίζωναν ολόκληρο το φυτό. Μέχρι την εισαγωγή της κοχενίλλης από την Αμερική τον 16ο αιώνα, η πολωνική έντομο – κοχενίλλη ήταν ένα σημαντικό εμπόρευμα.

 

 

Τα έντομα Lac (λάκη = είδος κοκκοειδούς εντόμου όπως οι κερμίδες) δημιουργούν μια κόκκινη βαφή πολύ παρόμοια με εκείνη των κοχενιλλικών και κερμιδικών εντόμων, αλλά είναι επίσης γνωστά για την έκκριση μιας υαλώδους ρητίνης, την shellac (είδος λάκκας) που τα θηλυκά εκκρίνουν πάνω στα δέντρα των δασών στην Ινδία και την Ταϋλάνδη.

 

 

Επίσης, τα έντομα του είδους Laccifer lacca ή Kerria lacca εκκρίνουν μια ρητίνη με την οποία περιβάλλονται για να προστατευθούν μεταξύ της εκκόλαψης και της ωρίμασης σε ενήλικες. Βρίσκονται σε τεράστιες αποικίες σε μια ποικιλία δένδρων στη Νοτιοανατολική Ασία.

Η επίστρωση από ρητίνη που περιβάλλει τα έντομα) αποξέεται από τα δέντρα. Η υδατοδιαλυτή χρωστική ουσία, η οποία προέρχεται κυρίως από το σώμα του εντόμου, λαμβάνεται με υδατική εκχύλιση. Η βαφή αποτελείται από λακκαϊκό οξύ ή ανάλογα λακκαϊκού οξέος.

Το υπόλειμμα υποβάλλεται σε επεξεργασία Η μεταποιημένη γομαλάκκα έχει μικρότερες ποσότητες λακκαϊκών οξέων, αλλά περιέχει την αδιάλυτη στο νερό κίτρινη χρωστική ουσία ερυθρολακκίνη, η οποία συμπυκνώνεται στην εκκρινόμενη ρητίνη.

 

 

Η παραγωγή της shellac, της μόνης εμπορικής φυσικής λάκκας, ξεπέρασε την παραγωγή της βαφής προς τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν οι συνθετικές βαφές έγιναν ευρέως διαθέσιμες.

Όσο πιο καθαρή είναι η λάκκα, τόσο υψηλότερη είναι η ποιότητά της.

 

 

Η shellac χρησιμοποιείται σε πλήθος εφαρμογών, όπως βερνίκια, βαφές, μελάνια εκτύπωσης, κερί σφράγισης, χάπια, γλυκά και σοκολάτες.

Η Shellac χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή δίσκων βινυλίου και για να χρωματίσει τις ινδικές στρατιωτικές στολές. Βρίσκεται ακόμη σε ανατολίτικες βαφές χαλιών. Η στιλπνότητα της ενισχύει την εμφάνιση ξηρών καρπών, φρούτων, λαχανικών, χρησιμοποιείται ακόμη και στα ζελέ. Το Shellac διατίθεται σε αποχρώσεις από κίτρινο έως βαθύ πορτοκαλί και μπορεί να λευκανθεί.

 

 

Οι βαφές λάκκας χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς, πολύ παρόμοιους με εκείνους στους οποίους χρησιμοποιείται οι βαφές από κοξινέλ. Φυσικά υφάσματα όπως μαλλί και μετάξι βάφονται με λάκκες, χρησιμοποιούνται σε καλλυντικά δέρματος και έχουν φαρμακευτικές εφαρμογές.

 

 

Οι Κινέζοι παραδοσιακά χρησιμοποιούν λάκκες για βαφή δερμάτινων. Με προσθήκη σταθεροποιητικών ουσιών, το χρώμα της λάκκας μπορεί να προσαρμοστεί σε αποχρώσεις του κόκκινου, από ιώδες έως καφέ.

 

 

Η λάκκα και τα παράγωγά της παράγονται ακόμη σήμερα, κυρίως στην Ινδία, την Ταϊλάνδη και τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Παραγωγοί μικρότερης κλίμακας είναι το Μπαγκλαντές, η Μιανμάρ, το Βιετνάμ και η Σρι Λάνκα.


Topic: βαφές, Διατροφή και χρώμα, κόκκινο, Φύση και χρώματα, χρωστικές | Tags: None

Μουσες και χρωματα [Γ]

⊆ May 10th by | ˜ No Comments »

 

Μούσες και χρώματα

[Γ (συνέχεια)]

 

 

 

Στο Β μέρος του άρθρου «Μούσες και Χρώματα» αναφερθήκαμε στην εξελικτική αριθμητική αύξηση των Μουσών κατά την μυθολογία.

http://xromata.com/?p=10118

Ας προσπαθήσουμε τώρα να δούμε την αύξηση αυτή σε σχέση με τα χρώματα.

Θεωρήσαμε ως ολοφάνερο πως όπου οι Μούσες επικαλούνται ή αναφέρονται και οι εννέα μαζί ως μια, έχουμε αναφορά στο φως, που είναι το σύνολό τους.

 

 

Στη συνέχεια οι Μούσες είναι δύο, χωρίς να αναφέρονται τα ονόματά τους. Οι δυάδα αυτή των Μουσών μας φέρνει στο νου κάθε χρωματική δυάδα, όπως π.χ. τα βασικά και τα παράγωγα χρώματα, τα θερμά και ψυχρά κλπ. ακόμα και την αντίθεση φως – σκότος, που είναι η πρώτη αντιληπτή αντίθεση ως προς το φως, ή ακόμα και την αντίθεση μεταξύ μπλε και κόκκινου χρώματος.

 

 

Κατόπιν οι Μούσες εμφανίζονται ως τρεις, η Μελέτη, η Μνήμη και η Αοιδή, δηλαδή έχουμε την τριαδική εκδήλωση του φωτός με τα τρία βασικά του χρώματα.

 

 

Όμως λίγο αργότερα στις τρεις προηγούμενες προστίθεται και η Θελξινόη και γίνονται τέσσερις. έχουμε δηλαδή τον διαχωρισμό των πράσινο – κίτρινο, όπου το μεν ένα το πράσινο είναι το τρίτο βασικό χρώμα των ακτινοβολιών, ενώ το κίτρινο το τρίτο βασικό χρώμα των χρωστικών ουσιών.

 

 

Μετά οι Μούσες γίνονται πέντε και εδώ η ίδια η μυθολογία τις ταυτίζει με τις πέντε αισθήσεις. Γιατί άραγε; Εάν εκλάβουμε τις Μούσες ως χρώματα, ποια η σχέση των χρωμάτων με τις πέντε αισθήσεις;

Όπως λέει η σύγχρονη επιστήμη, οι αισθήσεις, είναι αυτές που «συλλαμβάνουν» μέρος της δημιουργίας και το μεταβάλλουν μέσω του βασικού τους «εργαλείου» του εγκεφάλου, σε αντιληπτή δημιουργία, σε matrix (matrix= μήτρα, καλούπι, ή άλλως ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται κάτι).

Τα χρώματα σαν δονήσεις που είναι, προέρχονται από το μη αντιληπτό τμήμα της δημιουργίας και μέσω των αισθήσεων γίνονται αντιληπτά.

[Ναι, δεν γίνονται αντιληπτά μόνο με την όραση, αλλά και μέσω της αφής με την θερμοκρασία τους και της ακοής στους συναισθητικούς κλπ.]

Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι η ανθρωπότητα, μέχρι πριν λίγους αιώνες, δεν αντιλαμβανόταν και δεν διέκρινε σαν ξεχωριστό το 6ο από τα χρώματα του φάσματος, το πορτοκαλί.

 

 

Στην συνέχεια οι Μούσες γίνονται επτά. Έτσι συντάσσονται με τον σεπτό αριθμό επτά που είναι η επισφράγιση μιας εξάδας, όπου τα έξι χρώματα της Ίριδας, με την διμορφία του μωβ χρώματος εκδηλώνονται σαν επτάδα.

 

 

Τέλος, καταλήγουν σε μια εννεάδα, που όπως ξαναείπαμε πρόκειται για το τετράγωνο του τρία, το τρία εις την δευτέρα δύναμην, δηλαδή μια άλλη σχέση του δυο με το τρία (πλέον αυτής του 2 Χ 3 = 6), που μας δίνει τον τελευταίο μονό αριθμό, με τον οποίο ολοκληρώνονται οι εννέα αριθμοί της μονάδας.  

 

 

 

Σ.σ.: Προσέξατε ότι οι Μούσες δεν αναφέρονται σαν εξάδα ή σαν οκτάδα;

6, όσα δηλαδή είναι τα χρώματα του φάσματος, ή 8 ήτοι 6 + 2 όσα τα χρώματα του φάσματος + άσπρο – μαύρο (ή + κυανό – ματζέντα).

 

(συνεχίζεται)


Topic: μαγικά τετράγωνα, Μύθοι και χρώματα | Tags: None