xromata.com


Συνδυασμοι χρωματων / χρωματικες σχεσεις

⊆ June 20th by | ˜ No Comments »

 

Συνδυασμοί χρωμάτων

Χρωματικές σχέσεις

 

Ασχολούμενοι με τους χρωματικούς συνδυασμούς, στο προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στην χρωματική ορολογία, βάζοντας σε μια τάξη και σειρά τους χρωματικούς όρους.

Οι διάφορες ομάδες χρωμάτων που σχηματίζονται βάση των χρωματικών όρων, σχηματίζουν μεταξύ τους κάποιες συνδυαστικές χρωματικές σχέσεις που έχουν κι αυτές με την σειρά τους την δική τους ορολογία, την οποία οφείλουν να γνωρίζουν όσοι ασχολούνται με χρωματικούς συνδυασμούς. Η ορολογία αυτή είναι η εξής:

 

 

 

 

 Μονοχρωματική σχέση:

 

Είναι ο συνδυασμός ανοιχτότερων και σκουρότερων αποχρώσεων του ιδίου χρώματος.

 

 

 

Συμπληρωματική σχέση:

 

Είναι ο συνδυασμός των χρωματικών διαβαθμίσεων των χρωμάτων που βρίσκονται το ένα ακριβώς απέναντι από το άλλο στον χρωματικό κύκλο.

 

 

 

Διαχωρισμένη συμπληρωματική σχέση:

 

Είναι ο συνδυασμός ενός χρώματος με δυο άλλες αποχρώσεις, ισαπέχουσες από το συμπληρωματικό του χρώμα.

 

 

 

Διπλή συμπληρωματική σχέση:

 

Είναι ο συνδυασμός δυο ζευγαριών συμπληρωματικών χρωμάτων. (Η απόσταση μεταξύ των επιλεγμένων συμπληρωματικών ζευγών επηρεάζει την συνολική αντίθεση της τελικής χρωματικής σύνθεσης).

 

 

 

Αναλογική σχέση:

 

Είναι ο συνδυασμός χρωματικών διαβαθμίσεων 2,3 ή 4 χρωμάτων που βρίσκονται παραπλεύρως στον Χρωματικό Κύκλο.

 

 

 

 

Τριαδική σχέση:

 

Είναι ο συνδυασμός διαβαθμίσεων τριών χρωμάτων που απέχουν την ίδια απόσταση το ένα από το άλλο.

 


Topic: συμπληρωματικά χρώματα, Συνδυασμοί χρωμάτων, Χρωματικός κύκλος | Tags: None

Συνδυασμοι χρωματων / ορολογια

⊆ June 15th by | ˜ No Comments »

 

Συνδυασμοί χρωμάτων

Χρωματική ορολογία


Οι συνδυασμοί χρωμάτων είναι ένα εγχειρίδιο για όσους χρησιμοποιούν τα χρώματα καλλιτεχνικά ή επαγγελματικά.

Σε χρωματικούς συνδυασμούς έχουμε αναφερθεί σποραδικά κατά διαστήματα σε αυτόν τον ιστότοπο, όπως στα κάτωθι άρθρα:

http://xromata.com/?p=593

http://xromata.com/?p=932

Αναφερόμενοι, αλλά και ασχολούμενοι με την συνδυαστική των χρωμάτων, οφείλουμε να γνωρίζουμε την χρωματική ορολογία, στην οποία επίσης έχουμε αναφερθεί επανειλημμένως, σποραδικά και κάπως ακατάστατα.

Καιρός είναι να βάλουμε μια κάποια τάξη σε αυτήν την βασική ορολογία, η οποία στην συνέχεια ακολουθείται από την ορολογία των χρωματικών συνδυασμών.

Επίκουρος στην χρωματική ορολογία είναι ο Χρωματικός Κύκλος

http://xromata.com/?p=252

και ευνόητο είναι πως ασχολούμαστε με το χρωματικό σύστημα αφαιρετικής μίξης, δηλαδή αυτό των βαφών (και όχι το προσθετικό σύστημα των ακτινοβολιών) το οποίο χρησιμοποιούμε στις χρωματικές μας, καλλιτεχνικές και άλλες, εκφράσεις, το οποίο μας περιτριγυρίζει στην καθημερινότητά μας.

 

ΧΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

 

 

Ο Χρωματικός κύκλος είναι μια οπτική κυκλική διάταξη των χρωμάτων σύμφωνα με την χρωματική τους σχέση (συγγένεια).

Ξεκινάμε τον χρωματισμό του κύκλου αρχικά με την τοποθέτηση των τριών βασικών χρωμάτων. Στην συνέχεια εκεί που εφάπτονται δυο χρώματα, τοποθετούμε την απόχρωση που προκύπτει από την μίξη των χρωμάτων αυτών. Επαναλαμβάνουμε το ίδιο ανάμεσα σε κάθε δυο χρώματα και ούτω καθ’ εξής:

 

 

 ΧΡΩΜΑΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ:

 

Πρωτογενή (βασικά) χρώματα:

 

Τα χρώματα που δεν μπορούν να δημιουργηθούν από την ανάμειξη άλλων χρωμάτων. Τα χρώματα στην βασική τους ουσία. [Συνολικά 3 χρώματα]

 

 

 

Δευτερογενή (παράγωγα) χρώματα:

 

Τα χρώματα που επιτυγχάνονται από την ανάμειξη δυο βασικών (πρωτογενών) χρωμάτων. [Συνολικά 3 χρώματα]

 

 

 

Τριτογενή χρώματα:

 

Τα χρώματα (αποχρώσεις) που επιτυγχάνονται από την ανάμειξη ενός πρωτογενούς και του διπλανού του, στον κύκλο, δευτερογενούς χρώματος. [Συνολικά 6 χρώματα]

 

 

 

Τεταρτογενή χρώματα:

 

Τα χρώματα (αποχρώσεις) που επιτυγχάνονται από την ανάμειξη ενός δευτερογενούς και του διπλανού του, στον κύκλο, τριτογενούς χρώματος. [Συνολικά 12 χρώματα + 12 τα προηγούμενα = 24]

 


 

 

 

Συμπληρωματικά χρώματα:

 

Τα χρώματα που στον Χρωματικό Κύκλο βρίσκονται το ένα ακριβώς απέναντι από το άλλο.

 

 

 

Ανάλογα χρώματα:

 

2,3 ή 4 χρώματα που βρίσκονται στην σειρά το ένα πλάι στο άλλο αποτελούν μια ομάδα ‘ανάλογων χρωμάτων’.

 

 

 

 

 

 


Topic: συμπληρωματικά χρώματα, Συνδυασμοί χρωμάτων, Χρωματικός κύκλος | Tags: None

Χρωματα χαμενα στη μεταφραση (β) / κιτρινο (β)

⊆ June 10th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα «χαμένα» στη μετάφραση (β)

Περί κίτρινου χρώματος Β

 

 

 

Το κίτρινο εκφράσθηκε εννοιολογικά στην ελληνική γλώσσα σαν αυτόνομο χρώμα αρκετά αργότερα από το πράσινο, στους πρώτους αιώνες μ.Χ. όταν ως κίτρινο αναφέρθηκε από τον Γαληνό, τον Αθήναιο και μετέπειτα.

Προηγουμένως η προσπάθεια επιθετικού προσ- διορισμού του κίτρινου χρώματος, το οποίο εθεωρείτο σαν φωτεινότερη απόχρωση του πυρρού (κόκκινου)* εκφραζόταν κυρίως με το επίθετο ΞΑΝΘΟΝ το οποίο αναφερόταν επί του χρώματος του ώριμου σίτου, της γης, μαλλιών, χαίτης και χρώματος αλόγων και δεν προσδιόριζε επακριβώς αυτό που λέμε σήμερα κίτρινο χρώμα.

 

 

[*Ο Πλάτων στον Τίμαιο (68Β) ορίζει το ξανθό χρώμα ως «λαμπρόν ερυθρώ λευκώ τε με- μιγμένον».]

Ναι, λοιπόν! Το κίτρινο, μέχρι τον δεύτερο μ.Χ. αιώνα, τότε που απέκτησε αυτόνομη εννοιολογικά χρωματική υπόσταση, εθεωρείτο σαν ανοιχτότερη (φωτεινότερη) χροιά του κόκκινου, κάτι παραδεκτό και αποδεδειγμένο επιστημονικά σήμερα στην περίπτωση της πυράκτωσης. http://xromata.com/?p=8133

 

 

Έως ότου ξεκαθαριστεί η έννοια του κίτρινου σαν ιδιαίτερη χρωματική ομάδα, τα κίτρινα χρώματα ήταν ταυτόσημα με τα ξανθά, τις ώχρες και τα ανοιχτόχρωμα πορτοκαλοκόκκινα.

 

 

Σύγχυση του κίτρινου υπήρχε επίσης με τα χλωρά χρώματα, δηλαδή τα ανοιχτόχρωμα κιτρινοπράσινα χρώματα της τρυφερής βλάστησης.

 

 

Μια πρώτη προσπάθεια προσδιορισμού του κίτρινου χρώματος ήταν το επίθετο ΚΡΟΚΟΕΙΔΕΣ* (όμοιος προς κρόκον, ο έχων το χρώμα του κρόκου, Αριστ. 5, 11).

[*Τα επίθετα με την κατάληξη –ΕΙΔΕΣ, δηλώνουν ότι το προσδιοριζόμενο έχει την μορφή που δηλώνει το πρώτο συνθετικό της λέξης.]

 

 

Κατά το LIDDEL SCOTT Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, γραπτές αναφορές περί κίτρινου χρονολογικά έχουμε:

Κιτρινοειδής στα σχόλια Θεόκριτου 5.95 (περ. 280 π.Χ.)

ΚΙΤΡΙΟΕΙΔΕΣ Γαληνός 14, 392 (περ. 160 μ.Χ.)

ΚΙΤΡΙΝΟΣ Ηρωδιανός γραμματικός, Επιμερ. 179 (περ. 160 μ.Χ.)

ΚΙΤΡΙΝΟΝ, ΚΙΤΡΑΤΟΝ Παυλ. Αιγ. Αλεξανδρεύς 7,18 (περ. 375 μ.Χ.)

ΚΙΤΡΙΝΟΣ Μιχαήλ Ψελλός, Θαυμ. (περ. 1050 μ.Χ.)

ΚΙΤΡΙΝΟΧΡΟΥΝ Ιωάννης Τζέτζης γραμματικός (περ. 1150 μ.Χ.)

Οι πλείστοι των μεταφραστών αγνοούν την χρωματική εννοιολογική ανάπτυξη στην παγκόσμια γλωσσολογία και επειδή ο σημερινός άνθρωπος θεωρεί τα χρώματα σαν κάτι δεδομένο ανά τους αιώνες, θεωρούν αυτονόητο το να μεταφράζουν ως ΚΙΤΡΙΝΟ κάθε χρωματική αναφορά που κατ’ αυτούς ταυτίζεται με το κίτρινο χρώμα. Όπως όμως είδαμε, το κίτρινο εννοιολογικά δεν υφίστατο σαν αυτούσιο χρώμα στην π. Χ. ελληνική γλώσσα, επίσης στις παλιές γερμανικές γλώσσες ταυτιζόταν με το χρυσό, οπότε μια σωστή μετάφραση πρέπει να είναι φειδωλή στην χρήση των χρωματικών όρων και στην συγκεκριμένη περίπτωση του κίτρινου χρώματος.

 

 

Θα μου πείτε, ο απλός αναγνώστης αναμένει από μια μετάφραση ένα γενικό νόημα και δεν τον ενδιαφέρουν οι λεπτομέρειες. Σωστά! Αυτό όμως δεν ισχύει για μελετητές ή εξειδικευμένες περιπτώσεις, όπως εδώ, σε μια ιστοσελίδα που ασχολείται με κύριο θέμα τα χρώματα.

 

 

 


Topic: εννοιολογία, ιστορία και χρώματα, Κίτρινο | Tags: None

Συνεντευξη με τα χρωματα [ιζʹ] : φωτεινοτητα

⊆ June 5th by | ˜ No Comments »

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα  και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

 

 

Συνέντευξη με τα χρώματα

ζʹ]

Οι διαστάσεις των χρωμάτων αναλυτικότερα

Φωτεινότητα

 

-Πήρα λοιπόν τον λόγο από την αδελφή μου την Χροιά, εγώ η Φωτεινότητα, για να σου παρουσιαστώ Άνθρωπε ώστε να καταλάβεις τί ακριβώς είμαι!

Η μητέρα μας, η Χρωματική Σφαίρα, προηγουμένως σου μίλησε για τον άξονά της, δηλαδή την κάθετο που την διαπερνά από την μια άκρη της, την κορυφή της, μέχρι την άλλη, ακριβώς απέναντι άκρη της, ας πούμε δηλαδή από τον βόρειο πόλο της μέχρι τον νότιο. Σου είπε δε, ότι εγώ η Φωτεινότητα σχετίζομαι με αυτόν τον άξονα.

Πολύ σωστά στα είπε, αφού σαν μητέρα ξέρει πολύ καλά τα παιδιά της.

Πώς συνδέομαι εγώ η Φωτεινότητα με αυτόν τον άξονα;

Απλούστατα! Παίρνεις ένα ολόλευκο φως και με αυτό φωτίζεις την κορυφή αυτού του άξονα κάνοντάς την κάτασπρη. Το λευκό αυτό φως, διαπερνά όλον τον άξονα και φθάνει μέχρι την άλλη άκρη του. Καθώς όμως τον διαπερνά κι απομακρύνεται από την φωτεινή πηγή και τον λευκό βόρειο (επάνω) πόλο το φως σκουραίνει, χάνει την φωτεινότητά του, γκριζάρει όλο και περισσότερο έτσι ώστε φθάνοντας στην άλλη άκρη, την κάτω, τον νότιο πόλο της σφαίρας, το φως έχει χαθεί, έχει σβήσει. Απομένει σκοτάδι (έλλειψη φωτός) και το σημείο του νότιου πόλου, της κάτω άκρης της σφαίρας, είναι κατάμαυρο.

Με άλλα λόγια, ο κεντρικός άξονας της Χρωματικής Σφαίρας είναι κάτασπρος στην κορυφή του, γκριζάρει βαθμιαία, από απαλό γκρι σε γκρίζο, σε σκούρο γκρι, πολύ σκούρο, όλο και σκουρότερο καταλήγοντας σε μαύρο. Αυτές είναι οι διαβαθμίσεις φωτεινότητας του άξονα, εξαρτώμενες από το πέρασμα του φωτός.

Κάθε φωτεινή διαβάθμιση του άξονα απλώνεται οριζόντια μέχρι την εξωτερική επιφάνεια της σφαίρας, σχηματίζοντας έναν φωτεινό δίσκο ανάλογο με την φωτεινότητά της, η οποία προσδίδεται σε όλες τις χροιές που βρίσκονται επάνω σ’ αυτόν τον δίσκο. Αυτή είμαι εγώ, η μια από τις τρεις διαστάσεις των χρωμάτων, η Φωτεινότητα.

Όπως βλέπεις, οι αποχρώσεις που βρίσκονται πολύ κοντά στην λευκή κορυφή της σφαίρας, φαίνονται σχεδόν λευκές. Απομακρυνόμενες μας δίνουν τους χρωματισμούς που αποκαλείς ‘παλ’ και όσο πλησιάζουν προς τον ισημερινό της σφαίρας γίνονται εντονότερες.

Αντιθέτως, αυτές που πλησιάζουν το κάτω άκρο της σφαίρας, όλο και σκουραίνουν, έως ότου γίνουν σχεδόν μαύρες.

Α! να σου πω και κάτι άλλο που ίσως σου φανεί αξιοπερίεργο. Επειδή ο κόσμος της δημιουργίας, στον οποίο ζεις, είναι σχετικός προς το απόλυτο, τίποτε δεν εκφράζεται στον κόσμο σου σε απόλυτη μορφή. Ούτε καν τα χρώματα! Οπότε το λευκότερο λευκό που μπορείς να διακρίνεις, αυτό της κορυφής της σφαίρας, έχει μια σχέση 97% προς το απόλυτο λευκό. Το ίδιο και το πιο μαύρο από τα μαύρα. Έχει κι’ αυτό την ίδια σχέση του 97% προς το απόλυτο μαύρο.

Άνθρωπε, ελπίζω να κατάλαβες τί είμαι εγώ, η Φωτεινότητα, οπότε δίνω τον λόγο στον αδερφό μας τον κορεσμό, την τρίτη διάσταση των χρωμάτων, ο οποίος σαν αγοράκι που είναι διαφέρει κάπως από εμάς τις αδελφές του, ίσως και γι’ αυτό είναι πιο δυσκολονόητος. Αυτός σχετίζεται με την απόσταση που έχουν οι χροιές προς τον κεντρικό άξονα….

-Ε! Αδελφούλα! Πώς το βλέπεις; Θα τα πεις όλα εσύ; Σειρά μου!

 


Topic: Συνέντευξη με τα χρώματα, Χρωματικός κύκλος | Tags: None

Τα χρωματα των Μουσων (Β)

⊆ May 30th by | ˜ No Comments »

 

Οι 9 Μούσες και το χρώμα των φορεμάτων τους.

(πρόλογος, Β μέρος)

 

Ομολογώ πως θεωρώ τον πρόλογο αυτού του άρθρου φλύαρο και περιττό, όμως από την άλλη, είναι μια ‘κατάθεση’ για το πώς έφθασα στο σημείο να χρωματίσω τα φορέματα των 9 Μουσών.

 

 

Σας εξομολογήθηκα στο Α μέρος του προλόγου για τις Μούσες και τα χρώματα των φορεμάτων τους, την φιλοδοξία μου να εκδώσω μια σειρά κόμικς με τις ιστορίες του Ηροδότου. Φευ, το όνειρο έσβησε λίγο μετά το ξεκίνημα της υλοποίησής του.

Μπορεί μεν τα όνειρα να σβήνουν, όχι όμως και οι ελπίδες, έτσι συμμετείχα σε έναν διαγωνισμό μιας εταιρείας για την εικονογράφηση ενός κόμικ με θέμα την Οδύσσεια. Ω! ναι! Κέρδισα. Ήλθα πρώτος και ανέλαβα τον σχεδιασμό της Οδύσσειας, ενώ τα κείμενα θα έγραφε ένας ανερχόμενος τότε συγγραφέας κωμωδιών, που σήμερα είναι αρκετά πετυχημένος στο είδος του.

 

 

Όμως κι εδώ η μη εκπλήρωση του σχεδόν χειροπιαστού ονείρου μου καραδοκούσε στην γωνία. Την τελευταία στιγμή ο χρηματοδότης άλλαξε γνώμη και αντί της Οδύσσειας, προτίμησε να τοποθετήσει τα λεφτά του στην έκδοση ενός περιοδικού για αυτοκίνητα….

 

 

Για να καταφέρω να κερδίσω στον διαγωνισμό εκείνο, αναγκάστηκα να εγκαταλείψω τα μέχρι τότε ανθρωπάκια που χρησιμοποιούσα στα κόμικς μου (κάτι στρογγυλοκέφαλα, με χοντρή μύτη και δυο κεραίες στο κεφάλι, που κατέληγαν σε κόκκινα μπαλάκια) και να σχεδιάσω πιο ανθρωπόμορφες καρικατούρες.

 

 

Για άλλη μια φορά το όνειρο έσβησε, όχι όμως και οι ελπιδοφόρες προσδοκίες, οπότε συνέχισα τις προσπάθειές μου για την υλοποίηση κάποιου κόμικ…

Αν και μου άρεσαν τα καινούργια ανθρωπάκια μου, επέστρεψα και πάλι στα ανθρωπάκια –σήμα κατατεθέν μου, μέχρι τότε- και σε μια προσπάθεια ανάπλασης των ιστοριών του Ηροδότου.

 

 

Το πρώτο που προσπάθησα να κάνω ήταν να αντικαταστήσω τις Μούσες ρομποτάκια της παλιάς δουλειάς, με Μούσες ανθρωπάκια. Τις σχεδιάζω μεν, αλλά έρχεται η στιγμή να τις χρωματίσω… κι’ εδώ κολλάω, γιατί εν τω μεταξύ οι εργασίες μου με τα χρώματα έχουν προοδεύσει και πλέον δεν μπορώ να τα χρησιμοποιώ μόνο αισθητικά. Τώρα κάθε χρώμα έχει αποκτήσει για μένα ιδιαίτερο νόημα, οπότε δεν μπορώ να χρωματίσω τυχαία, αναιτιολόγητα, τα φορέματα των 9 Μουσών.

 

 

Γεννάται επομένως το ερώτημα:

Τί χρώμα φορά η κάθε μια Μούσα;

 

(συνεχίζεται)

 


Topic: Εξωλογισμοί, Ιστορήματα με χρώματα, Μύθοι και χρώματα | Tags: None

Χρωματα χαμενα στη μεταφραση (β) / κιτρινο (α)

⊆ May 25th by | ˜ No Comments »

 

Χρώματα «χαμένα» στη μετάφραση (β)

Περί κίτρινου χρώματος Α

 

Πριν περίπου 3 χρόνια, έγινε εδώ, σ’ αυτόν τον ιστότοπο, μια προσπάθεια δημιουργίας μιας σειράς κάτω από τον γενικό τίτλο «Χρώματα χαμένα στην μετάφραση»

http://xromata.com/?p=6475

Ο χρόνος κύλησε απρόσμενα γοργά και το εναρκτήριο άρθρο (σας παραθέτουμε πιο πάνω τον σύνδεσμό του) αφανίσθηκε μέσα στην πληθώρα και ποικιλία (πάντα περί χρωμάτων) των άλλων αναρτήσεων.

Στο εισαγωγικό τμήμα εκείνου του άρθρου, αναγράφεται και η εξής παράγραφος:

«… αναφέρω ότι πολλές ιδέες για έρευνα και πολλά άρθρα που έχουν αναρτηθεί ή θα αναρτηθούν μελλοντικά, πηγάζουν από αυτούς τους διαλόγους….», εννοώντας τους διαλόγους και τα σχόλια που αναπτύσσονται από εσάς στην στήλη Dialogue.

Έτσι, με αφορμή την αναφορά στην Πολυγνώτειο κλίμακα που έκανε σε ένα πρόσφατο σχόλιό της μια φίλη, η Νανά Στεργιοπούλου, ανακινήθηκε το θέμα των ‘χαμένων στην μετάφραση χρωμάτων’.

 

 

Υπαίτιο, το κίτρινο χρώμα. Στο κίτρινο θα αναφερθούμε λοιπόν, παρ’ ότι ένα παρόμοιο άρθρο γι’ αυτό το χρώμα έχει αναρτηθεί στο παρελθόν. http://xromata.com/?p=6509

 

 

Απλώς θα συμπληρώσουμε κάποια σημεία του και θα ρίξουμε μια αναλυτικότερη ματιά στο μεταφραστικό ζήτημα, έτσι ώστε να είμαστε προσεκτικότεροι όταν διαβάζουμε μεταφράσεις αρχαίων κειμένων όπου αναγράφεται ξεκάθαρα το ‘κίτρινο’ σαν χρώμα όπως, συν τοις άλλοις, αναφέρεται σε κάποιες μεταφράσεις της Πολυγνώτειου κλίμακας, την περίφημη «Πολυγνώτεια τετραχρωμία» της οποίας τα χρώματα είναι: το άσπρο, το μαύρο, το κεραμιδί (χοντροκόκκινο) και η ώχρα.

 

 

Αυτή η ώχρα, σε πολλές μεταφράσεις και αναφορές για την Πολυγνώτεια τετραχρωμία αναγράφεται σαν ‘κίτρινο χρώμα’, ενώ η ώχρα έχει την έννοια της ξανθής γης (σε αντίθεση προς την κόκκινη ‘κεραμιδί’ γη).

 

 

(συνεχίζεται)

 

 


Topic: εννοιολογία, Κίτρινο | Tags: None

Ιστορια συμπληρωματικων χρωματων (Β)

⊆ May 20th by | ˜ No Comments »

 

Η ιστορία της θεωρίας των συμπληρωματικών χρωμάτων

(Β)

 

Την ίδια εποχή που ο Γκαίτε δημοσίευσε τις θεωρίες του, ένας Άγγλος φυσικός και αιγυπτιολόγος, ο Τόμας Γιούνγκ (1773 – 1829), απέδειξε με πειράματα ότι δεν ήταν απαραίτητο να χρησιμοποιήσεις όλα τα χρώματα του φάσματος για να δημιουργήσεις λευκό φως.

Αρκούσε να χρησιμοποιήσεις μόνο τρία χρωματιστά φώτα για να παράγεις λευκό φως. Οι χρωματιστές αυτές ακτινοβολίες ήταν η μπλε, η πράσινη και η πορτοκαλοκόκκινη.

 

 

Η ανακάλυψη αυτή του Γιούνγκ ήταν η ίδρυση της προσθετικής μίξης χρωμάτων (μίξη ακτινοβολιών) και ο πρόγονος του συστήματος RGB.

Απέδειξε ότι μπορείς να δημιουργήσεις ματζέντα συνδυάζοντας μπλε με κόκκινο φως, κίτρινο με την μίξη πράσινου και κόκκινου και γαλαζοπράσινο (κυανό) αναμιγνύοντας μπλε με πράσινο.

Απέδειξε επίσης ότι μπορείς να δημιουργήσεις σχεδόν κάθε χρώμα τροποποιώντας την ένταση των ακτινιβολιών.

 

 

Ο Γιούνγκ ήταν εκείνος που πρώτος εισήγαγε την θεωρία πως ο αμφιβληστροειδής του ματιού περιέχει νευρικούς ιστούς ευαίσθητους σε τρία διαφορετικά χρώματα, κάτι που αργότερα αποδείχθηκε επιστημονικά και μας οδήγησε στην κατανόηση της χρωματικής όρασης.

 

 

Την ίδια περίοδο που ο Γιούνγκ ανακάλυψε την προσθετική μίξη ακτινοβολιών, ένας άλλος Άγγλος επιστήμονας, ο David Brewster (1781 – 1868), ο εφευρέτης του καλειδοσκοπίου, πρότεινε την ανταγωνιστική θεώρηση πως τα πραγματικά βασικά χρώματα ήταν το μπλε, το κίτρινο και το κόκκινο και πως τα αυθεντικά συμπληρωματικά ζεύγη χρωμάτων είναι τα: κόκκινο – πράσινο, κίτρινο – μωβ, μπλε – πορτοκαλί.

 

 

Κατόπιν, ένας γερμανός επιστήμονας, ο Hermann von Helmholtz (1821 – 1894) επέλυσε την διαφορά αποδεικνύοντας ότι τα χρώματα που σχηματίζονται από το φως (προσθετικό σύστημα μίξης φωτεινών ακτινοβολιών) και τα χρώματα που παράγονται από χρωστικές ουσίες (αφαιρετικό σύστημα μίξης) ακολουθούν διαφορετικούς κανόνες και έχουν διαφορετικά βασικά χρώματα και διαφορετικά παράγωγα.

Νεότεροι επιστήμονες εμβάθυναν στην χρήση των συμπληρωματικών χρωμάτων. Ο Γάλλος χημικός Eugene Chevreul, κάνοντας μελέτες για την κατασκευή των ταπισερί γκομπλέν απέδειξε επιστημονικά ότι η διευθέτηση των συμπληρωματικών χρωμάτων είναι η ανώτερη στην αρμονική ή αντιθετική απόδοση των χρωματισμών.

 

 

Το βιβλίο του “De la loi du contraste simultane des couleurs et de lassortiment des objets colores” που εξέδωσε το 1839, για την συνδυαστική χρήση των συμπληρωματικών χρωμάτων, από τα υφάσματα έως τους κήπους, όπως και ανάλογα βιβλία άλλων, διαβάστηκαν παγκοσμίως και έκαναν τα ‘συμπληρωματικά χρώματα’ ένα δημοφιλές θέμα, επηρεάζοντας πολλούς καλλιτέχνες με κύριους εκφραστές της θεωρίας στην πράξη, τους Ζωρζ Σερά και Βίνσεντ βαν Γκογκ.

 


Topic: Αυτοί που ασχολήθηκαν με το χρώμα, αφαιρετική μίξη, ιστορία και χρώματα, λειτουργίες όρασης χρωμάτων, προσθετική μίξη, συμπληρωματικά χρώματα | Tags: None

Συνεντευξη με τα χρωματα [ιϚʹ] : Χροια

⊆ May 15th by | ˜ No Comments »

 

 

Η «Συνέντευξη με τα χρώματα» είναι μια προσπάθεια τακτοποίησης των όσων έχουν ειπωθεί (και θα ειπωθούν) για τα χρώματα, σε μια σειρά, ας πούμε, εύπεπτης διδακτικής ύλης, για όλους όσοι θέλετε να «μάθετε» τα χρώματα  και τον κόσμο τους.

Η σειρά έχει την μορφή μιας υποτιθέμενης, διδακτικής, συνέντευξης των χρωμάτων προς τον άνθρωπο.

 

 

 

   Συνέντευξη με τα χρώματα

 

[ιϚʹ]

 

 

 

 

 

 

Οι διαστάσεις των χρωμάτων αναλυτικότερα

 

 Χροιά

 

 


-Μάλιστα! Ξεκινάμε λοιπόν για μια αναλυτικότερη παρουσίαση των τριών διαστάσεων των χρωμάτων. Πρώτη παίρνω τον λόγο εγώ, η Χροιά, γιατί μάλλον είμαι η ευκολότερη να με κατανοήσεις άνθρωπε. Ίσως, μάλλον, να σε βοηθήσω να με καταλάβεις εάν σου φανερώσω το παρατσούκλι μου. Απόχρωση! Ναι, με φωνάζουν κι απόχρωση. Όμως εδώ θα μπερδευτείς, γιατί ναι μεν μπορεί να είμαι κι εγώ μια απόχρωση, να έχω τις αποχρώσεις μου, όμως αποχρώσεις έχουν και οι άλλες διαστάσεις, καθώς και οι συνδυασμοί και των τριών διαστάσεων καλούνται αποχρώσεις.

Εγώ η Χροιά είμαι η απόχρωση, δηλαδή το χρώμα που προκύπτει, μεταξύ δυο βασικών χρωμάτων και με εντοπίζεις πάνω στην περιφέρεια της χρωματικής σφαίρας, στις άκρες του χρωματικού κύκλου. Με άλλα λόγια, μεταξύ μπλε και κίτρινου χρώματος βρίσκονται οι μπλε-πρασινο-κίτρινες χροιές. Μεταξύ κίτρινου και κόκκινου οι κιτρινο-πορτοκαλο-κόκκινες χροιές και τέλος, μεταξύ κόκκινου και μπλε οι κοκκινο-μωβ-μπλε χροιές. Οι καθαρότερες Χροιές βρισκόμαστε ακριβώς στην περιφέρεια του ισημερινού της χρωματικής σφαίρας. Οι χροιές που βρισκόμαστε πάνω από τον ισημερινό της, προς την κορυφή της, είμαστε φωτεινότερες χροιές. Όσο δε πλησιάζουμε προς την κορυφή της σφαίρας γινόμαστε όλο και φωτεινότερες, μέχρι που καταλήγουμε σχεδόν λευκές.

Αντιθέτως, αυτές που βρισκόμαστε στην κάτω πλευρά της χρωματικής σφαίρας, κάτω από τον ισημερινό της, σκουραίνουμε και πάμε και όσο πλησιάζουμε στον νότιο πόλο της, σχεδόν μαυρίζουμε. Καταλαβαίνεις λοιπόν ότι εξαρτώμαι και από το φως που δέχεται η σφαίρα στην κορυφή της, δηλαδή η καθαρή χροιά του ισημερινού της σφαίρας, όσο απομακρύνεται από αυτόν, επηρεάζεται από την φωτεινότητα, την δεύτερη από τις τρεις διαστάσεις των χρωμάτων.

-Αδελφή Χροιά, άσε να μιλήσω κι εγώ η Φωτεινότητα, ώστε καταλαβαίνοντας εμένα ο Άνθρωπος, θα εννοήσει κι εσένα καλύτερα.

 


Topic: Μίξεις χρωμάτων, Συνέντευξη με τα χρώματα, Χρωματικός κύκλος | Tags: None

Ενα νεο ερωτημα

⊆ May 10th by | ˜ No Comments »

 

Ένα νέο ερώτημα

Σε τί οφελεί η εκμάθηση των χρωμάτων;

 

 


Ένα αξίωμα λέει ότι τίποτε δεν είναι δικό σου εάν δεν μπορείς να το δώσεις.

Για να γίνουν όντως ‘δικά μου’ τα όσα μαθαίνω για τα χρώματα, προσπαθώ να ‘τα δίνω’ ώστε να γίνουν κτήμα μου.

Μέσα σ’ αυτές τις προσπάθειες, σε μια ομιλία μου τον χειμώνα που πέρασε, δήλωσα στο κοινό ότι προσφέρομαι να κάνω ομιλίες και παρουσιάσεις περί χρωμάτων όπου μου ζητηθεί.

Το πρώτο κάλεσμα έγινε από μια φίλη. Η Σούλα μάζεψε ένα βραδάκι αρκετές φίλες της στο σπίτι της όπου πραγματοποιήθηκε η πρώτη ομιλία μου, σαν καλεσμένος ομιλητής.

Κάποια στιγμή, μια από τις φίλες της με ρώτησε:

«Καλώς! Όμως σε τί θα ωφεληθώ μαθαίνοντας όλα όσα μας λες για τα χρώματα;»

 

 

Ένα ερώτημα που μέχρι εκείνη την στιγμή δεν είχε περάσει ποτέ από το μυαλό μου.

Για να είμαι ειλικρινής, όχι πως δεν το σκέφτηκα ποτέ, απλώς δεν έτυχε να υποβληθεί με την συγκεκριμένη δηλωτική μορφή. Υπήρχε συγκεχυμένο, όπως συγκεχυμένη σε χαοτική μορφή υπήρχε μέσα μου και η απάντηση.

Τώρα έπρεπε να συγκεκριμενοποιήσω την απάντηση βάζοντας σε μια τάξη, με λίγα λόγια, όλα όσα πλανώνται σαν απαντήσεις στην σκέψη μου.

 

 

Πολύ ωφέλιμο το ερώτημα της κυρίας. Ιδιαίτερα για μένα! Η απάντηση για εκείνη ίσως να μην ήταν τίποτε άλλο από μια πληροφόρηση. Για μένα ήταν μία συνειδητοποίηση.

«Μπορεί, μαθαίνοντας όλα αυτά να πάρεις απλά μια πληροφόρηση. Μπορεί όμως να οδηγηθείς σε μια παιδεία που θα αποβεί ολιστική, με όλα τα οφέλη της. Εξαρτάται από εσένα», της απάντησα.

 

 

Συμπτωματικά (τί είναι σύμπτωση;), λίγο μετά την συνάντηση αυτή, παρακολούθησα μια σειρά διαλέξεων του κ. Μ. Δανέζη που αναφερόταν στην εσωτερική αλλαγή και ανέλιξη του ανθρώπου, η οποία επιτυγχάνεται με ολιστική παιδεία και όχι με εκπαίδευση.

Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των δυο. Η εκπαίδευση είναι απλή, επί μέρους μάθηση και εξειδίκευση επί κάποιου θέματος, ωφέλιμη ιδιαιτέρως επαγγελματικά.

Η παιδεία είναι κάτι όλως διαφορετικό. Γίνεσαι άνθρωπος. Καλύτερος Άνθρωπος. Είναι εσωτερική, προσωπική υπόθεση. Με την παιδεία οδηγείσαι σε ανέλιξη.

 

 

Τα διπλώματα που σου προσφέρει η εκπαίδευση δηλώνουν πως ειδικεύθηκες σε κάποιο θέμα, σε μια επιστήμη… Ουδόλως σημαίνουν πως έγινες «Άνθρωπος»! Αντιθέτως η παιδεία δεν σου απονέμει πτυχία. Απλώς δηλώνεται από το είναι σου και δεν σταματά σε ένα ή δυο θέματα, αλλά όλο και απλώνεται, γίνεται ολιστικότερη.

 

 

Τα χρώματα! Τα χρώματα… η μελέτη τους, μπορεί να σου προσφέρει από απλή πληροφορική γνώση ως εκπαίδευση, αλλά μπορεί να σε οδηγήσει και σε παιδεία όταν αρχίσεις να τα βλέπεις ολιστικά. Διαλέγεις και παίρνεις! Από εσένα εξαρτάται.

Τα χρώματα είναι ένας κώδικας, μία κλείδα που αν μάθεις να την χρησιμοποιείς αρχίζεις να καταλαβαίνεις ευκολότερα πολλά πράγματα, να βλέπεις διαφορετικά πολλά που θεωρούσες ασήμαντα, να οδηγείσαι όλο και σε βαθύτερα ερωτήματα, να αντιλαμβάνεσαι το πόσο είναι δεμένα τα πάντα μεταξύ τους και πως κι’ εσύ είσαι ένα τμήμα αυτού του άρρηκτου συνόλου.

 


Topic: Uncategorized, Ιστορήματα με χρώματα | Tags: None

Χρωματικη οραση της πεταλουδας

⊆ May 5th by | ˜ No Comments »

 

Τί χρώματα βλέπουν τα ζώα;

(E)

(από την ιστοσελίδα «causes of color / αίτια χρωμάτων»)

 

Η χρωματική όραση της πεταλούδας

 

 


Η συμβιωτική σχέση μεταξύ λουλουδιών και πεταλούδας έχει εξελιχθεί έτσι ώστε τα άνθη να προσελκύουν τις πεταλούδες και τους άλλους επικονιαστές που τρέφονται με το νέκταρ τους.

Τα φυτά προσελκύουν τους πιθανούς επικονιαστές τους με διάφορους τρόπους όπως το χρώμα, το άρωμα, το μέγεθος, το περίγραμμα, η υφή της επιφάνειάς τους, η θερμοκρασία και η κίνησή τους. Αντίθετα, τα φυτά που δεν εξαρτώνται από έντομα ή πουλιά για την επικονιάση τους συνήθως δεν έχουν επιδεικτικά, αρωματικά ή χρωματιστά λουλούδια.

 

 

Τα ανθοφόρα φυτά που εξαρτώνται από επικονιαστές για να τους προσελκύσουν στο συγκεκριμένο άνθος που χρειάζεται γονιμοποίηση, και γι’ αυτό περιέχει διαθέσιμο νέκταρ, οφείλουν να τους καθοδηγούν προς αυτό καθώς και στο σημείο όπου ευρίσκεται το νέκταρ.

 

 

Αυτά τα σημεία οδήγησης προς το νέκταρ παρουσιάζουν μια οπτική αντίθεση προς το σύνολο, είτε σε μορφή, είτε σε χρώμα.

Σε κάποιες περιπτώσεις οι χρωματικοί αυτοί οδηγοί διακρίνονται (από εμάς) σε άλλες όχι γιατί το χρώμα τους προέρχεται από το υπεριώδες τμήμα του φάσματος (που εμείς δεν βλέπουμε).

 

 

Οι πεταλούδες ανταποκρίνονται στα χρώματα των πετάλων των λουλουδιών. Στα λουλούδια της αγριοκαστανιάς, το χρώμα που οδηγεί τα έντομα προς το νέκταρ αλλάζει από κίτρινο σε κόκκινο όταν σταματήσει η παραγωγή του νέκταρος.

 

 

Υπάρχουν είδη μαργαρίτας που φαίνονται κατακίτρινα στο ανθρώπινο μάτι, όμως τα έντομα βλέπουν πολύ σκούρο το κέντρο του λουλουδιού.

 

 

Οι πεταλούδες ποικίλουν πολύ στην ευαισθησία τους προς το φως και θεωρείται πως έχουν την ευρύτερη οπτική κλίμακα από κάθε μορφή ζωής*.

*[Δηλαδή, δεν βλέπουν όλες το ίδιο. Αλλά η ανταπόκρισή τους προς την σύλληψη των χρωματικών ακτινοβολιών, στα διάφορα είδη πεταλούδας, ποικίλει τόσο πολύ, όσο σε κανένα άλλο ζωικό είδος]

 

 

Η κινέζικη πεταλούδα Papillo Xuthus, έχει πενταχρωματικό οπτικό σύστημα. Τα μάτια της περιέχουν πέντε διαφορετικά ίχνη κωνίων όπου κάθε ένας από τους πέντε τύπους αντιδρά σε μια διαφορετική ακτινοβολία του φάσματος. Χρησιμοποιεί την χρωματική όραση όταν ανιχνεύει για τροφή και είναι ευαίσθητη στην υπεριώδη, την μωβ, την μπλε, την πράσινη και την κόκκινη ακτινοβολία, βλέποντας τους χρωματισμούς τους σταθερά σε διαφορετικές συνθήκες. Στην φύση, οι πεταλούδες αυτές τρέφονται από άνθη ποικίλων χρωμάτων, τα οποία διακρίνουν όχι μόνο όπως φωτίζονται κάτω από το ηλιακό φως, αλλά και σε σκιώδεις περιοχές ή σε βαριά συννεφιασμένες μέρες.

 

 

Οι πεταλούδα Atrophaneura alcinous έχει χρωματική όραση που κυμαίνεται στα μήκη κύματος μεταξύ 400 έως 700 νανομέτρων, ενώ η πεταλούδα Heliconious sara βλέπει τις ακτινοβολίες μεταξύ 310 και 650 νανομέτρων.

 

 

Στο ανθρώπινο μάτι, οι πεταλούδες κάθε είδους φαίνονται ίδιες, όμως οι πεταλούδες αναγνωρίζονται μεταξύ τους αρκετά εύκολα διακρίνοντας σημάδια που έχουν επάνω τους χρωματισμένα από υπεριώδεις ακτινοβολίες.

Οι αρσενικές και θηλυκές πεταλουδίτσες Eurema lisa διαφέρουν λόγω της υπεριώδους ακτινοβολίας, γιατί οι αρσενικές αντανακλούν έντονα υπεριώδη ακτινοβολία, ενώ οι θηλυκές στερούνται αντανάκλασης υπεριώδους ακτινοβολίας.

 

 

Τα υπεριώδη σχήματα σε κάποιες πεταλούδες ιριδίζουν καθώς αυτές πετούν. Το τρεμόπαιγμα αυτό του ιριδισμού τους πιστεύεται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην επικοινωνιακή συμπεριφορά των πεταλούδων.

 

 

Οι πεταλούδες αποφεύγουν το πράσινο χρώμα κατά την διατροφή τους, όμως έλκονται από αυτό όταν πρόκειται να γεννήσουν τα αυγά τους γιατί η επόμενη γενιά πρέπει να εκκολαφθεί κοντά σε μια καλή πηγή διατροφής, καθώς οι κάμπιες έχουν ακόρεστη όρεξη.

Οι πράσινοι χρωματο – υποδοχείς χρησιμοποιούνται από τις πεταλούδες για ανίχνευση κίνησης και όχι για αναζήτηση τροφής.

 


Topic: Φύση και χρώματα | Tags: None