xromata.com

Χρωματικές Συνομιλίες  (51β)

Μια απογευματινή κινηματογραφική προβολή

Θυμίζω τι είναι τα ραβδία και τα κωνία. Τα ραβδία είναι οι φωτοευαίσθητοι συλλέκτες φωτός που αντιδρούν και ενεργοποιούνται μόλις ελάχιστο φως διακόψει το σκοτάδι. Στη συνέχεια αναλαμβάνουν δράση και τα κωνία, που είναι οι «διαχωριστές» του φωτός στις βασικές του ακτινοβολίες, δηλαδή τα υπεύθυνα φωτοκύτταρά μας για τη χρωματική αντίληψη.

Για όσους ενδιαφέρονται και εντυπωσιάζονται από αριθμητικά μεγέθη, αναφέρω πως, στον πάχους 0,4 mm αμφιβληστροειδή του ανθρώπινου οφθαλμού, υπάρχουν 120 έως 130 εκατομμύρια ραβδίων και μόλις 6 έως 7 εκατομμύρια κωνίων. Όλα αυτά τα φωτοευαίσθητα κύτταρα περιέχουν τις χρωστικές οψίνες, οι οποίες μόλις ερεθιστούν από τη διέγερση που τους προκαλούν τα προσπίπτοντα επί αυτών φωτόνια, διασπώνται χημικά και επιτρέπουν τη λειτουργία της όρασης.

Για άλλη μια φορά λοιπόν, βρισκόμαστε στον μαγικό κόσμο της «Αλίκης πίσω από τον καθρέφτη». Αλλιώς βλέπουμε τα πράγματα, ενώ αυτά στην πραγματικότητα συμβαίνουν κάπως ανάποδα. Όλοι νομίζουμε ότι βλέπουμε το φως! Λάθος! Βλέπουμε τη διακοπή του σκοταδιού!

Οι οψίνες με τη διάσπασή τους διακόπτουν την αντίληψη του σκοταδιού και με τη λειτουργία αυτή βλέπουμε. Αυτός είναι και ο λόγος που διαβάζουμε ευκολότερα τα μαύρα γράμματα πάνω σε λευκό χαρτί, γιατί το οπτικό μας όργανο αντιλαμβάνεται ευκολότερα το σκοτάδι απ’ ότι το φως.

Αυτό θα πρέπει να το γνωρίζουν οι σύγχρονοι καλλιτεχνίζοντες γραφίστες και να μην τυπώνουν ανοιχτόχρωμα γράμματα πάνω σε σκούρες επιφάνειες. Δεν διαβάζονται εύκολα! Ο αναγνώστης κουράζεται εύκολα από τέτοιο διάβασμα, συχνά εγκαταλείπει την προσπάθειά του και το τυπωμένο μήνυμα πάει στο βρόντο.Οψινών και κινηματογραφικών ταινιών, έπεται συνέχεια!

Χρωματικές Συνομιλίες  (51α)

Μια απογευματινή κινηματογραφική προβολή

Μετά από τον απολογισμό που κάναμε την προηγούμενη φορά, πάμε σινεμά, να το γιορτάσουμε.

Επειδή πιο πριν μιλήσαμε για το ντοκυμαντέρ με τους αφρικανούς αλμπίνους και άλλες ταινίες, μας άνοιξε η όρεξη για σινεμά, οπότε μπαίνουμε σε κινηματογράφο, να παρακολουθήσουμε μια απογευματινή παράσταση.

Δυστυχώς, αργήσαμε λίγο και η προβολή έχει αρχίσει! Εκτός από την οθόνη, όπου προβάλλεται μια ασπρόμαυρη ταινία, τα πάντα είναι σκοτεινά εδώ μέσα! Τί συμβαίνει τώρα;

Πρωτομπαίνοντας στη σκοτεινή αίθουσα είναι αδύνατο να δούμε. Σιγά – σιγά, τα μάτια μας προσαρμόζονται στο σκοτάδι αν και τα χρώματα εμφανίζονται αργότερα, εξασθενημένα και μουντά

.Όταν τελειώσει η προβολή και εγκαταλείψουμε την κινηματογραφική αίθουσα θα εκτεθούμε και πάλι στο φως της ημέρας. Τα μάτια μας τυφλώνονται και χρειάζεται χρόνος, αν και λιγότερος απ’ όταν μπήκαμε στο σκοτάδι, ώστε να επιστρέψει η ομαλή όραση.

Κάθε φορά που αλλάζει το επίπεδο φωτισμού, το μάτι πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Χρειάζονται περίπου είκοσι λεπτά ώστε να προσαρμοστούν τελείως τα ραβδία του οφθαλμού μας όταν μεταβαίνουν από φωτεινότερο χώρο σε χώρο με λιγότερο φως. Είναι ο χρόνος που απαιτείται για τη χημική διεργασία που τελείται στη χρωστική ροδοψίνη των ραβδίων, ώστε να αποκτήσουν και πάλι την φωτοευαισθησία τους σε χαμηλότερο φωτισμό.

Τι είναι η ροδοψίνη και οι ιωδοψίνες; Πρόκειται για χρωστικές χημικές ουσίες που περιέχονται, η μεν πρώτη σε κάθε κύτταρο των ραβδίων, οι δε άλλες στα κύτταρα των κωνίων.

Το κίτρινο χρώμα στον Όμηρο

Έναυσμα για την ενασχόλησή μας με τα χρώματα στα Ομηρικά Έπη υπήρξε η μελέτη του sir William Ewart Gladstone. http://xromata.com/?p=3216

Επιβεβαιωμένα στην Ιλιάδα αναφέρονται (με αρκετές εκφράσεις για το καθένα) μόνο τρία χρώματα, το λευκό, το μαύρο και το κόκκινο.

Επίσης υπάρχουν αρκετές μεταλλικές χρωματικές αναφορές.

http://xromata.com/?p=3341

Στις χρωματικές αποδόσεις με μεταλλικές αναφορές κατατάξαμε και τον «κύανο», μια αναφορά μεταλλικού χρώματος, που πολλοί συγχέουν με την απόδοση του μπλε χρώματος

http://xromata.com/?p=3531

Η έννοια των χρωμάτων μπλε, πράσινο και κίτρινο δεν είχε σχηματισθεί ακόμα στην ελληνική γλώσσα κατά την εποχή του Ομήρου, οπότε και δεν αναφέρονται ευκρινώς τα χρώματα αυτά στα Ομηρικά Έπη.

http://xromata.com/?p=1617

( για καλύτερη κατανόηση του θέματος, μπείτε στην κατηγορία ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΑ και διαβάστε και τα υπόλοιπα άρθρα.)

Ναι φίλοι μου, και το κίτρινο δεν αναφέρεται στην Ιλιάδα! Όχι πως δεν έβλεπαν οι αρχαίοι το κίτρινο χρώμα, αλλά δεν είχε σχηματισθεί – καθοριστεί ακόμα γλωσσολογικά  η έννοια του κίτρινου χρώματος, οπότε για την απόδοση της έννοιας του κίτρινου ή παραπλήσιου χρώματος χρησιμοποιείτο η αναφορά στον χρυσό ή στο «ξανθόν» το οποίο δεν αποδίδει το κίτρινο χρώμα αλλά τα ανοιχτόχρωμα τριχώματα, τα στάχυα και το ανοιχτόχρωμο γήινο έδαφος.

Έτσι λοιπόν σε αντιπαράθεση προς τις κυανές χαίτες αλόγων και τους κυανοχαίτες ήρωες (άνδρες με σκουρόχρωμα μαλλιά) έχουμε τους ξανθοκόμηδες και τις ξανθές χαίτες αλόγων.

Στο Α 197 έχουμε την πρώτη αναφορά ξανθής κόμης, ενώ σαν ξανθοί αναφέρονται ονομαστικά οι: Μελέαγρος Β 641, Μενέλαος Γ 284, Δ, Κ, Λ, Ρ, Ψ, Δημήτηρ Ε 500, η ξανθή Αγαμήδη Λ 740 και η ξανθή κόμη του Αχιλλέως Ψ 140.

Επίσης έχουμε αναφορά για ξανθούς ίππους Λ 680 και ξανθά ίππων κάρηνα (δηλ. κεφάλια) Ι 407.

Ο συσχετισμός του ξανθού προς το κίτρινο χρώμα γίνεται αρκετούς αιώνες αργότερα από την εποχή των Ομηρικών Επών, την εποχή του Πλάτωνα ο οποίος ορίζει το ξανθό χρώμα ως: λαμπρού ερυθρώ λευκώ τε μεμιγμένο.

Λίγο αργότερα ο Αριστοτέλης το καθορίζει ευκρινέστερα ως: το εν τη ίριδι μεταξύ ερυθρού και πρασίνου χρώμα.

(Το πράσινο, με αυτή την ονομασία, αναφέρεται για πρώτη φορά την εποχή του Αριστοτέλη).

Αυτοί που ασχολήθηκαν με τα χρώματα

Για να αποκτήσουμε τις γνώσεις που έχουμε σήμερα για τα χρώματα, ασφαλώς κάποιοι άνθρωποι, πριν από εμάς, ασχολήθηκαν με αυτά.

Θα περίμενε κανείς ότι ένα τεράστιο πλήθος ανθρώπων ενδιαφέρθηκε και ερεύνησε, από τις απαρχές της ανθρωπότητας, αυτό το άρρηκτα συνδεδεμένο με την φύση φαινόμενο, τα χρώματα.

Όμως τα πράγματα δεν έχουν έτσι. Συγκριτικά, ελάχιστοι είναι αυτοί, από την αρχαιότητα έως την βιομηχανική εποχή, που ενδιαφέρθηκαν γι’ αυτό το «κοινό» θέαμα. Εάν δε, ο κατάλογος των ανθρώπων αυτών στις μέρες μας είναι κάπως μακρύς, είναι γιατί στους τελευταίους δυο αιώνες, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και την πρόοδο των επιστημών όλο και περισσότεροι ασχολούνται με το φως και τα χρώματα.

Όμως, παρά την επέκταση του καταλόγου των ενδιαφερομένων για τα χρώματα και την φυσική του φωτός και των χρωμάτων, πάλι παραμένουν ελάχιστοι (μετρημένοι στα δάχτυλα) αυτοί που ενδιαφέρθηκαν για τα ίδια τα χρώματα και την φύση τους, δηλαδή να εξηγήσουν τι είναι αυτά, πως και γιατί δημιουργούνται και ποιος ο ρόλος τους;

Οι περισσότεροι ασχολήθηκαν με επί μέρους θέματα, όπως δηλαδή την σχέση των χρωμάτων με το φως, την δυσχρωματοψία, την διάταξη των χρωμάτων κλπ.  

Ισιχάρα

Βασικά τρεις είναι αυτοί που ασχολήθηκαν με το «αίνιγμα» των χρωμάτων, ο Αριστοτέλης, ο Νεύτων και ο Γκαίτε, αν και το έργο που μας άφησε ο μεσαίος από αυτούς, ο Νεύτων, δεν έχει να κάνει με την φιλοσοφική ή θεωρητική επεξήγηση της ύπαρξής τους, αλλά με την επιστημονική απόδειξη της ταύτισης τους με το φως και τη σχέση φωτός και φάσματος.

Νεύτων

Ανάμεσα σ’ αυτούς μπορούμε να προσθέσουμε και μερικούς άλλους όπως ο Πλάτων, ο Αλ Χαζέιν, ο Ρογήρος Βάκων… που έβαλαν κι αυτοί το λιθαράκι τους στην επεξήγηση του «τι εστί χρώμα».

Αλ Χαζέιν

Για να είμαστε δίκαιοι τα προαναφερθέντα ονόματα έχουν χρεωθεί, καθένα με την έρευνά του, αλλά δεν ήταν μόνοι τους. Γύρω από το έργο τους εμπλέκονται και άλλοι, είτε μαθητές τους, είτε άτομα που ασχολήθηκαν περίπου με το ίδιο θέμα, όπως πχ. ο Δαλματιανός Ιησουίτης Mario Antonio de Dominis που σε μια διατριβή του περιγράφει ένα παρόμοιο πείραμα με αυτό του Νεύτωνα, περίπου 50 χρόνια πριν την «ανακάλυψη» του μεγάλου Άγγλου φυσικού.

Αριστοτέλης

Όσο για το «Περί χρωμάτων» έργο του άλλου «μεγάλου», του Αριστοτέλη, μπορεί να καταχωρείται κάτω από το όνομά του, στην ουσία όμως θεωρείται σαν έργο (σύγγραμμα) των μαθητών του Θεόφραστου και Στράτωνα. Ο ίδιος ο Αριστοτέλης υπήρξε μαθητής και διάδοχος ενός άλλου «μεγάλου» που ασχολήθηκε (Τίμαιος, 67) κάπως με τα χρώματα, του Πλάτωνα.

Ένα άλλο αξιοπερίεργο είναι τα μεγάλα χρονικά διαστήματα που μεσολαβούν μεταξύ των ατόμων που τους απασχόλησε το θέμα «χρώμα», ιδιαίτερα από την αρχαιότητα έως τον 17^ο αιώνα.

Γκαίτε

Οι πρώτοι που αναφέρονται στον κατάλογο αυτών που ασχολήθηκαν με τα χρώματα είναι οι: Πυθαγόρας, Εμπεδοκλής, Δημόκριτος, Πλάτων, Αριστοτέλης, για να περάσει μια χιλιετία και πλέον από τον τελευταίο, ώσπου ένας αριστοτελικός Άραβας, ο Αλ Χαζέιν, να ασχοληθεί με το φως και την οπτική. Άλλα 650 περίπου χρόνια μεσολάβησαν (με κάποιες μικρές παρεμβάσεις) έως το πείραμα του Νεύτωνα το 1666. Από εκεί και πέρα οι έρευνες για τα χρώματα και το φως πυκνώνουν, όμως ο κάθε ερευνητής συνήθως ασχολείται επί μέρους με κάποια ιδιαίτερη ιδιότητα που άπτεται των χρωμάτων και όχι με την προσέγγιση του τι είναι χρώμα και τον λόγο της ύπαρξής τους.     

Ρούνγκε

Στην ιστοσελίδα μας έχουμε ασχοληθεί στο παρελθόν με τους:

Isaac Newton

http://xromata.com/?p=260

Philipp Otto Runge

http://xromata.com/?p=507

John Dalton

http://xromata.com/?p=1852

 Shinobu Ishihara

http://xromata.com/?p=2057

Επίσης, σας παραθέτουμε link με τον κατάλογο αυτών (των σημαντικότερων τουλάχιστον) που έχουν ασχοληθεί και έχουν αφήσει έργο σχετικό με τα χρώματα, από την αρχαιότητα έως την εποχή μας.

http://www.color-theory-phenomena.nl/08.00.html

Άνθη και χρώματα 

Ο χρωματισμός της χλωρίδας (β)

Όπως είδαμε στην προηγούμενη ανάρτηση, κατά την εξελικτική πορεία της χλωρίδας, άρχισαν να εμφανίζονται τα άνθη.

Η εξελικτική ανάπτυξη των φυτών συμβάδιζε με αυτήν των εντόμων, αλλά και των πουλιών και των ζώων. Δηλαδή, από κάποιο σημείο η εξέλιξη χλωρίδας και πανίδας άρχισε να αναπτύσσεται παράλληλα και αλληλένδετα στα δυο βασίλεια, έτσι που σήμερα έχουν φθάσει σε μια θαυμάσια σχέση ή, ορθότερα μπορούμε να πούμε, αλληλεξάρτηση μεταξύ τους.

Σε κάποια είδη η εξάρτηση έχει φθάσει σε τέτοιο σημείο που πλέον δεν μπορεί να ζήσει το ένα χωρίς το άλλο.

Τα άνθη έχουν σαν κύριο λόγω ύπαρξης την γονιμοποίηση και αναπαραγωγή των εξελιγμένων πλέον φυτών και σ’ αυτό το σημείο, το χρώμα τους παίζει καθοριστικό ρόλο.

Η πολυχρωμία των λουλουδιών έχει σαν κύριο σκοπό την προσέλκυση των εντόμων που θα τα γονιμοποιήσουν.

Η πολυχρωμία των καρπών (δηλαδή των ανθών που έχουν γονιμοποιηθεί) ελκύει τα αντίστοιχα ζώα και πουλιά που θα φάνε τους καρπούς και θα μεταφέρουν τους σπόρους μακριά, ώστε να εξαπλωθεί το είδος.

Παρ’ ότι στην ουσία, ο καρπός είναι το ίδιο το άνθος γονιμοποιημένο, άλλος είναι ο ρόλος του άνθους και άλλος του καρπού.

Το λουλούδι επιδιώκει την γονιμοποίηση του φυτού, ενώ ο καρπός την διασπορά του. Άλλοι είναι οι γονιμοποιητές και άλλοι οι διασπορείς του φυτού.

Σε άλλους οργανισμούς απευθύνεται το άνθος για την γονιμοποίησή του και σε άλλους ο καρπός για την διασπορά του, γι’ αυτό και τις περισσότερες φορές είναι τελείως διάφορο το χρώμα του καρπού από το χρώμα του λουλουδιού από το οποίο προήλθε.

Η σοφία της φύσης είναι τόσο μεγάλη δε, ώστε τα πρώιμα άνθη που δεν είναι ακόμα έτοιμα για γονιμοποίηση έχουν άλλο χρώμα από το χρώμα που παίρνουν όταν είναι κατάλληλα για να γονιμοποιηθούν.

Η χρωματική αυτή διαφορά πολλές φορές είναι ανεπαίσθητη για τα ανθρώπινα μέτρα, όμως σημαντική για την χρωματική αντίληψη των κατάλληλων εντόμων.

Μόλις επιτευχθεί ο σκοπός, δηλαδή γονιμοποιηθεί το άνθος, οι χρωματισμοί του φθίνουν ή μεταβάλλονται, αποκλείοντας έτσι την επανάληψη μιας πράξης που έχει ήδη συντελεσθεί.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους καρπούς. Το χρώμα του ώριμου φρούτου που είναι κατάλληλο να φαγωθεί, το κάνει ευδιάκριτο δηλώνοντας έτσι στους ενδιαφερόμενους την ετοιμότητα κατανά- λωσής του.

Η επόμενη χρωματική αλλαγή του καρπού σημαίνει την πάροδο του κατάλληλου χρόνου και την ακαταλληλότητα πλέον της βρώσης του.

Άνθη και χρώματα 

Ο χρωματισμός της χλωρίδας (α)

Μπαίνουμε στον Μάιο και τι καλύτερο για να εορτάσουμε την Πρωτομαγιά από μια αναφορά στα χρώματα των λουλουδιών;

Πριν ξεκινήσουμε, ένα ερώτημα:

Υπήρχαν ανέκαθεν τα πολύχρωμα λουλούδια, που με τα χρώματά τους, ιδιαίτερα την άνοιξη, είναι μια απόλαυση οφθαλμών;

Εσείς τι λέτε;

Ήταν πάντα έτσι ποικιλόχρωμοι οι κήποι;

Προσωπικά, απολάμβανα πάντα τα χρώματα των λουλουδιών, ενώ ποτέ μου δεν αναρωτήθηκα αν υπήρχαν πάντοτε λουλούδια, από τότε που εμφανίστηκε η χλωρίδα στον πλανήτη μας.

Γενικά δεν γνώριζα πολλά πράγματα, σχεδόν τίποτε, για το πώς χρωματίζεται η χλωρίδα και τα άνθη, που αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της.

Αυτά έως το 1992. Εκείνη την περίοδο, στην τότε ερευνητική «ομάδα των χρωμάτων», μας γεννήθηκε το ερώτημα, έτσι με τους συνεργάτες μου παρακαλέσαμε τον Κύριο Δημήτρη Πολίτη, διακεκριμένο βοτανολόγο, φυτοπαθολόγο, του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, να μας κάνει μια διάλεξη, σχετικά με τα χρώματα των λουλουδιών.

Ο Δημήτρης Πολίτης έφυγε πριν λίγους μήνες για το μακρινό ταξίδι, όμως άφησε πίσω του, στην μνήμη μας, εκείνη την ομιλία του και στα χέρια μου τα χειρόγραφά της.

Η ομιλία ξεκινούσε με μια αναδρομή προς τα πίσω. Πάρα πολύ πίσω. Πιο πίσω κι από την εποχή των δεινοσαύρων. Σε ένα τοπίο όπου τα πάντα ήταν πράσινα. Μόνο πράσινα. Αναφερόμαστε φυσικά στην χλωρίδα.

Οι χρωστικές του φυτικού κόσμου, εκτός από την χλωροφύλλη, εμφανίσθηκαν πολύ αργότερα στην εξελικτική βαθμίδα των φυτών.

Ναι! Επικονιάσεις και γονιμοποιήσεις γίνονταν και τότε, όχι όμως με χρωματιστά λουλούδια και μελισσάκια να μεταφέρουν την γύρη τους.

Τα άνθη τότε ήταν ειδικοί βλαστικοί σχηματισμοί επάνω στα φύλλα, στα σημεία όπου σχημα- τιζόντουσαν οι σπόροι.

Οι πρωτόγονοι αυτοί φυτικοί σχηματισμοί είχαν μόνο πράσινο χρώμα, το χρώμα της χλωροφύλλης, είτε σκούρο, είτε ανοιχτό.

Με άλλα λόγια, οι προ Παραδεισένιοι κήποι δεν είχαν τα παραδεισένια χρώματα που νομίζουμε.

Ζωντανά «απολιθώματα» των φυτών εκείνης της εποχής έχουμε και σήμερα. Είναι τα πτεριδόφυτα, στα οποία ανήκουν οι γνωστές μας φτέρες, που ακόμα και σήμερα αναπαράγονται με τον ίδιο εκείνο πρωτόγονο μηχανισμό.

Έκτοτε, καθώς προχωρούσε η εξέλιξη της φύσης, μέσα στην πάροδο εκατομμυρίων ετών, άρχισαν να εμφανίζονται αυτά τα εξειδικευμένα όργανα παραγωγής που σήμερα τα λέμε λουλούδια.

Στην αρχή ήταν απλά με απλά χρώματα και δεν ήταν σύνθετα όπως τα περισσότερα σημερινά άνθη. Η εξελικτική τους πορεία συνεχίστηκε. Άρχισαν να γίνονται σύνθετα και πολύμορφα, να αποκτούν αρώματα, να χρωματίζονται έντονα με πολύ- χρωμους συνδυασμούς και να καταλήξουν να είναι ένα χάρμα οφθαλμών καθώς απλώνουν τα χρώματά τους σε κήπους, δάση, πεδιάδες, ακόμα και στις γλάστρες των μπαλκονιών.

Τα χρώματα της ζωγραφικής από τον Μεσαίωνα έως σήμερα

Έχομε ήδη αναφερθεί σε προηγούμενες αναρτήσεις στα χρώματα που χρησιμοποιούσε ο άνθρωπος για να ζωγραφίζει την εποχή που ζούσε ακόμα στα σπήλαια, στην Αρχαία Αίγυπτο και στην Αρχαία Ελλάδα.

Από την ελληνική εποχή μεταφερόμαστε στον Μεσαίωνα όπου αναπτύσσεται ιδιαίτερα η τεχνική ζωγραφικής χειρογράφων.

Γράφονται, κυρίως από μοναχούς, εκκλησιαστικά βιβλία και Ευαγγέλια που διακοσμούνται με χρωματιστά σχέδια. Τα κυριότερα χρώματα που χρησιμοποιούνται είναι τέσσερα, τα εξής:

Το μπλε ουλτραμαρίν, ένα μπλε φτιαγμένο από τον ημιπολύτιμο λίθο λάπιζ λαζούλ.

Ένα έντονο κίτρινο χρώμα που παρήγετο από θείο και αρσενικό.

Το κόκκινο του ρουμπινιού, το οποίο ονομαζόταν «αίμα δράκου».

Το πράσινο βερντιγκρί, δηλαδή το «το πράσινο της Ελλάδας».

Από τον Μεσαίωνα περνάμε στην Αναγέννηση και στην «έκρηξη» των τεχνών και της ζωγραφικής που την χαρακτηρίζει. Φυσικό επόμενο να πλουτίσει από χρώματα και η παλέτα των αναγεννησιακών ζωγράφων.

Αναφέρω τα βασικά αναγεννησιακά χρώματα με τις ονομασίες που καθιερώθηκαν στην διεθνή ορολογία. Έχουμε λοιπόν και λέμε:

Silver White, Naples Yellow, Royal Yellow, Yellow Ocher, Natural Sienna, Dark Sepia, Vermillon, Red Lake, Tyrian Purple, Malachite green, Verdigris, Earth green, Egyptian Blue, Ultramarine Blue, Violet, Smoke Black.

Η εξέλιξη της ζωγραφικής έκτοτε, αλλά και η παράλληλη τεχνολογική ανάπτυξη που εφαρμόσθηκε και στην παρασκευή χρωμάτων, πρόσθεσαν αρκετά χρώματα στην παλέτα του σημερινού καλλιτέχνη, ενώ άλλα αφαιρέθηκαν (ή παράγονται πλέον με διαφορετικό τρόπο) σαν ακατάλληλα για την υγεία λόγω της τοξικότητάς τους.

Τα βασικά σύγχρονα χρώματα ζωγραφικής στα οποία βασίζονται και όλες οι παραλλαγές που κυκλοφορούν στο εμπόριο στις βασικές βαφές (μπογιές) ζωγραφικής σήμερα είναι τα εξής:

Plaster White, Lead White, Zinc White, Titian or Titanium White, Gray, Naples Yellow, Cadmium Yellow, Royal Yellow. Process Yellow, Yellow Ocher, Burnt Umber, Sienna, Sepia, Bitumen, Magenta, Sinopia red, Red, Vermillon, Cadmium Red, Red Lake, Alizarin, Venetian Red, Tyrian Purple, Malachite Green, Verdigris, Earth Green, Emerald green, Phtalo Green, Cerulean Blue, Cobalt Blue, Egyptian Blue, Ultramarine Blue, Prussian Blue, Indigo, Cyan, Process Blue, Phtalo Blue, Dark Violet, Smoke Black, Ivory Black, Process Black.

Οι ονομασίες αναφέρθηκαν κι εδώ όπως είναι καθιερωμένες διεθνώς.

Επίσης, διευκρινίζω πως τα χρώματα εδώ αναφέρθηκαν μόνο επιγραμματικά. Προσεχώς θα ασχοληθούμε με κάθε χρώμα ξεχωριστά. Θα μιλήσουμε για τις ιδιαιτερότητές του, την παραγωγή του και ότι αφορά στο καθένα ή στην κάθε χρωματική ομάδα.

Τι χρώμα είσαι;

Ο χαρακτήρας του χρώματός σου!

Στο τεστ του Λούσερ ο εξεταζόμενος καθοδηγείται να επιλέξει τα χρώματα αφού κάνει μια «πλύση» εγκεφάλου από τις καθιερωμένες  χρωματικές προτιμήσεις του ώστε να κοιτάξει τα χρώματα σαν να τα βλέπει για πρώτη φορά. Να διαλέξει το χρώμα που του φαίνεται σαν το ωραιότερο εκείνη τη στιγμή. Το χρώμα που του «χτυπά» στο μάτι.

Όμως…

Όμως όλοι μας είμαστε ταυτισμένοι με κάποιο χρώμα, οι περισσότεροι από την παιδική ηλικία μας ή την νεότητά μας.

Ίσως κάποια στιγμή στην ζωή μας, για κάποιους λόγους γνωστούς ή άγνωστους, να έχουμε κάνει «στροφή» στις χρωματικές μας προτιμήσεις. Το γεγονός είναι πως σχεδόν όλοι μας είμαστε ταυτισμένοι με το «αγαπημένο» μας χρώμα. Μπορεί καμιά φορά να είναι και δυο (ή και τρία), όπως μπορεί και να υπάρχει κάποιο χρώμα που δεν το «πάμε» καθόλου… μερικές φορές τόσο πολύ που το χαρακτηρίζουμε σαν «το χρώμα που μισώ… απεχθάνομαι».  

Σχεδόν όλοι πάντως έχουμε ένα αγαπημένο χρώμα, που μας χαρακτηρίζει και φυσικά ταυτιζόμαστε με τα χαρακτηριστικά του.

Ας δούμε λοιπόν μέσα από τα κλασικά σταθερά χαρακτηριστικά κάθε χρώματος, όπως διατυπώνονται στο βιβλίο Color Harmony Compedium*, τις ιδιότητες με τις οποίες μας ταυτίζει το αγαπημένο μας χρώμα.

Κόκκινο:

Αυτός που ταυτίζεται με το κόκκινο χρώμα είναι ενθουσιώδης και θέλει να ζει το τώρα, την κάθε στιγμή. Βαριέται εύκολα ενώ χαίρεται να τελειώνει σύντομα με τις διάφορες καταστάσεις. Ο εραστής του κόκκινου έχει πάθος για τη ζωή.

Ροζ:

Αυτός που του αρέσει το ροζ είναι ευαίσθητος και ευγενικός. Δεν θα τον πείραζε η επιστροφή σε αθωότερες εποχές και είναι ρομαντικός.

Κίτρινο:

Αν κάποιος χαρακτηρίζεται από το κίτρινο χρώμα είναι γενικά εύχαρις, παιχνιδιάρης και αισιόδοξος. Αν κάτι δεν πάει καλά στη ζωή του προσπαθεί αμέσως να το αλλάξει.

Έχει μια αυθόρμητη, απεριόριστη περιέργεια.

Μπλε:

Σε όποιον αρέσει το μπλε, του αρέσει η ηρεμία και η τάξη στη ζωή του. Αξιόπιστος, αξιολογεί την πιστότητα στους άλλους.

Αυτός που αρέσκεται στο γαλανό τ’ ουρανού αναζητά την ευχαρίστηση και είναι ονειροπόλος, ενώ το βαθύ μπλε έλκει τους σοβαρούς και συντηρητικούς.

Γκρίζο:

Αυτός που προτιμά το γκρι είναι μάλλον παρατηρητής παρά συμμετέχων και συγκρατημένος σε κοινωνικές καταστάσεις. Γενικά απροσδιόριστος, δεν οριστικοποιεί τα σχέδιά του παρά την τελευταία στιγμή.

Πράσινο:

Ο «πράσινος» άνθρωπος θέλει να αισθάνεται ασφαλής και να ετοιμάζει έναν καλύτερο κόσμο για τους άλλους. Είναι γενναιόδωρος με τον χρόνο και την προθυμία του αλλά είναι πείσμων σε θέματα που θεωρεί σημαντικά.

Καφέ:

Άνθρωπος προσγειωμένος και εξαρτώμενος, έμπιστος φίλος. Το σπίτι του και η οικογένειά του είναι πολύ σημαντικά γι’ αυτόν και η άνεση είναι βασικό ζήτημα στη ζωή του.

Μωβ:

Ο «μωβ» άνθρωπος είναι ο διαπραγματευτής και έχει μια έντονη επιθυμία να ευχαριστεί. Αν και είναι ευπρόσδεκτος δεν εμπιστεύεται εύκολα τους άλλους, ενώ ευχαριστιέται με μια ελαφρά δόση μυστηρίου.

Πορτοκαλί:

Αυτός που του αρέσει το πορτοκαλί είναι συντροφικός, δυναμικός και διασκεδαστικός. Ενθουσιώδης κι’ επιδεικτικός από τη φύση του δεν τον πειράζει να ξεχωρίζει από το πλήθος. Έχει μεγάλη όρεξη για τη ζωή και για το φαγητό.

*Σημ. Το Color Harmony Compedium αναφέρεται σε χρήση των χρωμάτων για εκτυπώσεις  CMYK, ως εκ τούτου δεν συμπεριλαμβάνει το λευκό και το μαύρο στα χρώματα.

Σκέψεις κι’ απόψεις [6]

Συνεχίζουμε με Σκέψεις και Απόψεις φίλων του site, που δεν είναι παρά η επανάληψη επιλεγμένων παλαιών comments (με χρονική σειρά ανάρτησης) από την στήλη διαλόγου.

Κάποια από αυτά ίσως σας φαίνονται αταίριαστα με το θέμα της ιστοσελίδας, που είναι τα χρώματα, όμως όλα αναπτύχθηκαν από ερεθίσματα που δόθηκαν από κάποιο άρθρο βασισμένο σε αυτά, τα χρώματα δηλαδή και τον κόσμο τους.

Συμφωνώ ΙΟΑΝΝΑ με όσα γράφεις! Εάν κατάλαβα καλά, θεωρείς τον άνθρωπο σαν ένα μικρό τμήμα της συνολικής δημιουργίας. Έτσι είναι!
Πέρα από αυτό, κατ’ εμέ ο άνθρωπος, ο κάθε ένας μας, είναι κάτι ανάλογο με το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, μια μεγάλη σειρά δονήσεων που εκτείνονται όσο και στο φάσμα σε τεράστια έκταση, από τις ακτίνες γάμμα έως τα ραδιοκύματα.

Από όλη αυτή τη σειρά, όπως γίνεται αντιληπτό από την αίσθηση της όρασης μόνο το ορατό φως, ένα ίδιο μικρό τμήμα από το σύνολο του κάθε ανθρώπου φαίνεται, γίνεται αντιληπτό, εδώ και τώρα, στην περιορισμένη ζωή αυτού του περιορισμένου σε χώρο και χρόνο σημείου.
Άρα, ναι μεν γεννιέμαι, ζω, πεθαίνω εδώ για ένα χρονικό διάστημα, αλλά δεν είμαι μόνο αυτό! Αυτό είναι μόνο το “φαίνεσθαί” μου.
Το δε φάσμα είναι μια συνεχής ενέργεια που ταξιδεύει στο σύμπαν και ό,τι έχει την ταχύτητα του φωτός, όπως λέει η σύγχρονη επιστήμη, δεν έχει ηλικία, δεν γερνάει, είναι άχρονο.
Πάνος
13-7-09

http://xromata.com/?p=77

Σε συνέργεια με τη Λυδία, Πάνο μου, μας τοποθέτησες πάλι επί της Λυδίας λίθου για να δοκιμαστούμε.
Λοιπόν, η σχέση των 6 & 7, μπορεί ν’ αναχθεί σ’ αυτή των 12 & 13, όπου 12=6 ζεύγη (yin-yang), οπότε αυτομάτως μας έρχεται η αντιστοιχία με την ορθογώνια Τράπεζα του Μυστικού Δείπνου του Χριστού και των μαθητών του (συμπεριλαμβανομένου του Ιούδα), την στρογγυλή, αυτή τη φορά τράπεζα του Αρθούρου και των Ιπποτών του (συμπεριλαμβανομένου του Λάνσελοτ), του Ήλιου εν μέσω των 12 αστερισμών κ.λ.π. Κάποιος ερευνητής (νομίζω καβαλιστής, αν και η μνήμη μου δε με βοηθά), είχε προτείνει την προσομοίωση με μια ρόδα κάρου, που φέρει 6 ακτίνες, με το 7ο να είναι ο άξονας, που τέμνει κάθετα τη ρόδα στο κέντρο της (κι άρα ανήκει σ’ άλλο επίπεδο) και που της μεταδίδει την κίνηση, όπως ο 7ος Γίγαντας, που ανέφερες, παρακινεί τους υπόλοιπους έξι στην εκτέλεση Έργου.
Βέβαια, στο συγκεκριμένο παράδειγμα, το κινούν αίτιο δηλ. ο άξονας, δεν φαίνεται, κατά τη γνώμη μου, να είναι το ακίνητο ”κινούν” του Αριστοτέλη, καθώς αυτός ο άξονας δέχεται την κίνηση με τη σειρά του απ’ την ενέργεια των α-λόγων, τα οποία πάλι ελέγχονται και καθοδηγούνται στην Ατραπό απ’ τον Ηνίοχο.
Όσο για την αντανάκλαση και μικροκλίμακα της Γένεσης, οι Ιουδαίοι πράγματι κρατούν την 7η (ημέρα του Κρόνου ή Γιαχβέ = Ιεχωβά) ως ημέρα ανάπαυσης, την ώρα που οι περισσότεροι λαοί, όπως οι Έλληνες (Κυριακή) και οι Σάξωνες (Sunday, Sonntag, Sondag) έχουν αντίστοιχα επιλέξει την 1η (ημέρα του Ήλιου), που στην πραγματικότητα όμως, είναι και πάλι η 7η και ιερή ημέρα των Ρωμαίων παγανιστών, αφιερωμένη στον Ήλιο, που έγινε και στους Χριστιανούς η ιερή ”ημέρα του Κυρίου”, ως η μέρα της Αναστάσεώς του.

ΜΙΧΑΗΛ ALDEBARAN
14-8-09

http://xromata.com/?p=708

Η σχέση 6 & 7 ΜΙΧΑΗΛ ALDEBARAN ανάγεται λοιπόν σε 12 – 13, όπου 12 = 6 ζεύγη και το 13 μόνο του, αζευγάρωτο. Αντιστοιχείς δηλαδή την περισσευόμενη Τιτανίδα με τον Ιησού, τον Αρθούρο, τον Ήλιο! Έτσι μας δίνεις και άλλες ομάδες σχέσεων του 6 με το 7.
(Ο αριθμός των ιπποτών της στρογγυλής τραπέζης ποικίλουν από 12 (6 ζεύγη)  έως 150  (1+5+0=6).
Στη λίστα του Winchester, του 1270, αναφέρονται 25 (2+5=7).
Η αντιστοιχία που κάνεις ως προς τον Γίγαντα που παρακίνησε τους άλλους 6 σε εκτέλεση έργου, με τον άξονα που κινεί τις 6 ακτίνες τις ρόδας, ήταν διαφωτιστική και μου άρεσε.
Όσο για το ακίνητο κινούν του Αριστοτέλη, δυστυχώς δεν έχω χρόνο προς το παρόν να το μελετήσω.
Αυτό τον καιρό ασχολούμαι με τον Ιπποκράτη και με τον έλεγχο που πρέπει να ασκεί σαν καλός Ηνίοχος επί των ενεργειακών α – λόγων του.
Θα τα ξαναπούμε! Δεν τελειώσαμε (ποιός ο ρόλος του Ιούδα ή του Λάνσελοτ μέσα στις διπλές εξάδες;)
Πάνος
16-8-09

http://xromata.com/?p=708

Ως προς τις ημέρες και τα χρώματα ΜΙΧΑΗΛ ALDEBARAN, απλώς διάβασα επιπόλαια το άρθρο που μας έστειλες. Κάπου συμφωνώ, κάπου διαφωνώ. Είναι ένα θέμα που θα μας απασχολήσει επισήμως μελλοντικά. Μου έδωσες όμως την ευκαιρία να αναφερθώ στα χρώματα και τις ημέρες, όπως είναι παραδοσιακά καθιερωμένα στην Ταϋλάνδη (μια χώρα που λατρεύει τα χρώματα), όπου όλοι γνωρίζουν την αντιστοιχία χρωμάτων – ημερών και σημαιοστολίζουν τη χώρα στις επετείους με το ανάλογο χρώμα. Πχ. όταν γιορτάζουν τα γενέθλια της βασίλισσάς τους, επειδή γεννήθηκε Παρασκευή, υψώνουν σε όλη τη χώρα γαλάζιες σημαίες, που είναι το χρώμα της Παρασκευής.
Η Ταϋλανδική αντιστοιχία λοιπόν, έχει ως εξής:
Κυριακή = κόκκινο
Δευτέρα = κίτρινο
Τρίτη = ροζ
Τετάρτη = πράσινο
Πέμπτη = πορτοκαλί
Παρασκευή = μπλε
Σάββατο = μωβ
Πάνος
12-9-09

http://xromata.com/?p=775

Καλησπέρα και από εμένα, νεοαφιχθείσα στην παρέα σας αλλά και στον βαθύτερο κόσμο των χρωμάτων. Συγχαρητήρια καταρχάς στον Πάνο και στους άλλους δημιουργούς του site που τόσο μας βοηθά να κατανοήσουμε τον σημαντικό ρόλο των χρωμάτων στην ζωή μας και την ερμηνεία αυτών. Διαβάζω τα άρθρα, με πολύ ενδιαφέρον και σιγά σιγά ανοίγονται μπροστά μου καινούργιοι ορίζοντες πλημμυρισμένοι από χρώμα και φως.
Πολύ αξιόλογο είναι και το θέμα που αφορά την Ίριδα και την συσχέτιση της με αυτό το πολύχρωμο οπτικό και Μετεωρολογικό Φαινόμενο, το ουράνιο τόξο.
Θα ήθελα και εγώ να αναφερθώ σε αυτό, είναι πολύ αξιόλογη συζήτηση και να διαβάσω και άλλα ακόμα για αυτό το συναρπαστικό θέαμα προβολής χρωμάτων.
Μυθολογικά, λέγεται ότι καθήκον της Ίρις ήταν να συμβάλλει στην απονομή δικαιοσύνης. Κάθε φορά που υπήρχαν αντιδικίες στον Όλυμπο μεταξύ των θεών, ή στην περίπτωση που κάποιος θεός έλεγε ψέματα, η Ίριδα έπρεπε να πετάξει μέχρι την κατοικία της Στύγας. Από το σημείο εκείνο έπεφτε το ιερό νερό της, με το οποίο γέμιζε η Ίριδα ένα χρυσό κύπελλο και το πήγαινε στον Όλυμπο. Αν κάποιος θεός ορκιζόταν στο νερό αυτό ψέματα, έπεφτε κάτω χωρίς πνοή και χωρίς να έχει τις αισθήσεις του κι έμενε έτσι για ένα χρόνο, δεν έτρωγε αμβροσία ούτε έπινε νέκταρ. Στη συνέχεια έμενε για εννιά χρόνια αποκλεισμένος από τα συμπόσια των θεών, καθώς και από την προστασία τους.
Εξίσου σημαντική αποστολή της Ίριδας ήταν να μεταφέρει τις εντολές του Δία στους άλλους θεούς και όχι μόνο. Μετέφερε μηνύματα από το “μάτι του ουρανού” στη γη με την καμπύλη του ουράνιου τόξου. Η θεότητα χρησιμοποιούσε το Ουράνιο Τόξο σαν σημάδι προειδοποίησης και ελπίδας
Ανεξάρτητα από το αν βρέξει μόνο για λίγη ώρα ή για μέρες, μόλις εμφανίζεται ο ήλιος και υπάρχουν ακόμα σταγόνες βροχής στον αέρα ένα φάσμα χρωμάτων παρουσιάζεται.
Παραμερίζοντας κάπου εδώ το ιστορικό κομμάτι η περιέργειά μου περνά από την μια ερώτηση στην άλλη! Γιατί το Ουράνιο Τόξο είναι κυκλικό; Γιατί είναι έγχρωμο; Γιατί τα χρώματα έχουν κάθε φορά αυτή τη συγκεκριμένη διάταξη;
Ευχαριστώ για την αφύπνιση..

Alice
18-9-09

http://xromata.com/?p=781

Θα ‘θελα και γω με τη σειρά μου να καλωσορίσω την Alice στη Χώρα των Θαυμάτων, ε, των Χρωμάτων ήθελα να πω. Και μιας που ασχολούμαστε με μυθολογία και ατμοσφαιρικά φαινόμενα λέω να συμπληρώσω κάποια στοιχεία σχετικά.
Η Ίρις λοιπόν, εκτός των όσων προαναφέρθηκαν ήταν επίσης
στην υπηρεσία της Ήρας: έστρωνε το κρεβάτι της, τη βοηθούσε στον καλλωπισμό της, άλειφε τα θεία μέλη της με ιερό μύρο κ.λ.π.
Η ΗΡΑ, θεά του αέρα και των καιρικών φαινομένων, είναι αναγραμματισμός του ΑΗΡ, και να λοιπόν μια ακόμη σχέση της ατμοσφαιρικής Ίριδας με το στοιχείο του αέρα.
Ανάλογη σχέση έχουν όμως και οι εκ των Αργοναυτών δίδυμοι αδελφοί Κάλαις και Ζήτης, που διέσχιζαν τον αέρα με τις ολοπόρφυρες φτερούγες τους και με μεγάλη ταχύτητα, οι -όχι τυχαία- αποκαλούμενοι και Βορεάδες. Ήταν λοιπόν γιοί του Βορέα (βόρειος άνεμος) και της Ωρείθυιας. Το ζεύγος όμως αυτό είχε και δυο κόρες, η μια εκ των οποίων, η Κλεοπάτρα (όχι της Αιγύπτου), εκτός από αδελφή των Βορεάδων ήταν και σύζυγος του μάντη και βασιλιά της Θράκης Φινέα, τον οποίο (ως άλλο Προμηθέα) τιμώρησε ο Δίας τυφλώνοντάς τον και βάζοντας τις Άρπυιες να του αρπάζουν (από κει και τ’ όνομά τους) το φαγητό.
Ίσως λοιπόν, η όλη συμμετοχή των Βορεάδων στην Αργοναυτική εκστρατεία, είχε να κάνει μόνο με την απελευθέρωση του θείου τους (καταλυτική βέβαια για τους Αργοναύτες), καθώς ουδέποτε έφτασαν στην Κολχίδα, αφού μετά την καταδίωξη των Αρπυιών, ο Ηρακλής εκδικούμενος (διότι οι δίδυμοι είχαν πρωτύτερα πείσει τον Ιάσονα να τον εγκαταλείψει στη Μυσία) τους κατέρριψε οριστικά στην Τήνο, όπου υπήρχε και μνημείο τους κι όπου λατρεύονταν το δεκαπενταύγουστο ως βόρειοι άνεμοι, τα γνωστά μας Μελτέμια.
ΜΙΧΑΗΛ ALDEBARAN
19-9-09

http://xromata.com/?p=808

Μεγάλη εβδομάδα του 2012 και τα “xromata” σας εύχονται

Καλό Πάσχα!

Στα κόκκινα και χρωματιστά αυγά έχουμε αναφερθεί τις προηγούμενες χρονιές

http://xromata.com/?p=1425

http://xromata.com/?p=2501

http://xromata.com/?p=2507

Εφέτος σας στέλνουμε τις ευχές μας με εικόνες από διάφορα χρωματιστά αυγά.

Απλώς, συμπληρώνουμε πως τα πασχαλινά αυγά, μέσα στο κύλισμα του χρόνου και στο πέρασμα από διάφορες κουλτούρες απέκτησαν τις ιδιαιτερότητές τους, έγιναν πολύχρωμα, απέκτησαν καλλιτεχνικούς σχεδιασμούς….

Επίσης έπαψαν να είναι μόνο πραγματικά αυγά, έτσι αποκτήσαμε πασχαλινά διακοσμητικά αυγά φτιαγμένα από διάφορα υλικά (πορσελάνινα, ξύλινα, πλαστικά κλπ.)

Φυσικά με την επέλαση της σοκολάτας, αποκτήσαμε και σοκολατένια πασχαλινά αυγά, κυρίως σαν πασχαλινό δώρο προς τα παιδιά. Σοκολατένια αυγά που συνήθως περιέχουν στο εσωτερικό τους κι άλλες γλυκές λιχουδιές ή μικροπαιχνίδια.

Όπως είναι γνωστό, στο πασχαλινό (κάποτε απλώς ανοιξιάτικο) έθιμο των χρωματιστών αυγών, συμμετέχει και ο ανοιξιάτικος λαγός, αλλά λόγω της φύσης του αυγού, ενσωματώθηκαν και τα κοτόπουλα, οπότε φθάσαμε στο σημείο να πωλούνται την πασχαλινή περίοδο και βαμμένα κοτοπουλάκια.  

Καλό σας Πάσχα!